Beth os yw'r allwedd i ddeall clefydau cymhleth fel canser yn gudd mewn cell sengl?
Gellir dysgu sut i ddeall a thrin ein cyrff o rywbeth mor syml ag archwilio samplau microsgopig a gymerwyd yn uniongyrchol o'n celloedd.
Mae'r arloesedd ar raddfa ficro a elwir yn 'genomeg cell sengl' yn helpu ymchwilwyr i ddeall sut mae celloedd gwahanol yn ymddwyn, nodi mathau o gelloedd prin, a chanfod arwyddion cynnar o glefyd megis canser, a allai gael eu methu wrth ddefnyddio dulliau traddodiadol.
Mae'r maes hwn o ficrodechnoleg yn brif ffocws i Siora Ltd, cwmni deillio o Brifysgol Abertawe sy'n cyfuno ymchwil academaidd ag arbenigedd diwydiannol i drawsnewid y ffordd rydym yn astudio ac yn trin iechyd dynol ar lefel gellol.
Cyfyngiadau genomeg cell sengl
I ddadansoddi samplau celloedd, mae prosesau cyfredol a elwir yn gyd-mewngapsiwleiddio, yn cynnwys tynnu celloedd o glaf a'u cyflwyno i systemau microhylifegol, lle maent yn cael eu torri i lawr i'w dadansoddi.
Er gall yr wybodaeth fod yn werthfawr i ddiagnosis iechyd, nid oes gan dechnolegau presennol y manwl gywirdeb sydd ei angen i dargedu celloedd penodol o fewn y sampl a gasglwyd yn rheolaidd.
O ganlyniad, mae'r dulliau hyn yn aml yn creu cyfraddau effeithlonrwydd isel o 5-7% yn unig. Gall yr aneffeithlonrwydd hwn arafu'r broses o roi diagnosis i glaf neu brofi cyffuriau fferyllol newydd, sydd yn aml yn golygu bod angen cynnal arbrofion ailadroddus i ennill canlyniadau mwy penodol neu ddibynadwy.
Datblygu technolegau newydd
Ar ôl nodi'r angen am ddadansoddiad cell sengl mwy cywir, datblygodd y cwmni deillio, a sefydlwyd gan y Grŵp Ymchwil i Hylifau Cymhleth yn Adran Peirianneg Gemegol Prifysgol Abertawe, dechnoleg unigryw sy'n seiliedig ar yr eiddo deallusol a grëwyd gan y cyd-sylfaenydd, Dr. Francesco Del Giudice.
Mae'r arloesedd yn defnyddio hylif polymer newydd a ddatblygwyd gan y tîm, i greu gofod rhwng y celloedd sydd wedi'u targedu gyda gleiniau, sy'n lleihau'r siawns o gyfuno celloedd cyffredin, a chynyddu manwl gywirdeb dewis celloedd drwy gydol y broses. O ganlyniad, mae'r gyfradd effeithlonrwydd yn cynyddu'n sylweddol i hyd at 56%.
Gall y manwl gywirdeb cynyddol a’r dibynadwyedd hwn wella canlyniadau dilyniannu cell sengl (RNA) ac astudiaethau rhyngweithiad 'cell i gell', a ddefnyddir yn eang ar draws sectorau ymchwil a datblygu fferyllol a diagnostig.
Mae'r enillion effeithlonrwydd yn werthfawr iawn mewn cymwysiadau newydd lle dim ond cyfeintiau bach o ddeunydd genetig sydd ar gael, megis biopsïau hylif, neu lle mae cost-effeithlonrwydd yn hanfodol, gan gynnwys lleoliadau clinigol.
Y Camau Nesaf
Nawr wedi'i gynnwys fel cwmni (Mawrth 2025), mae'r tîm yn canolbwyntio ar fasnacheiddio'r dechnoleg a dod â'i galluoedd i'r farchnad.
Mae Siora Ltd yn rhan o genhadaeth ehangach i ailffurfio sut rydym yn deall ac yn trin clefydau, gan ddyfnhau ein gwybodaeth am iechyd ac ymestyn bywydau, un gell ar y tro.
(Cefnogwyd y fenter hon drwy Gyfrif Cyflymu Effaith yr EPSRC Prifysgol Abertawe 2022 - 2026 (EP/X525637/1)).
