Llun: Gerd Altmann o Pixabay
Mae Prifysgol Abertawe yn sylfaenydd mewn consortiwm mawr o brifysgolion i gynnig cyfleoedd polisi i ymchwil i weision sifil a chyhoeddus.
Bydd y consortiwm yn cael ei arwain gan y Ganolfan Gwyddoniaeth a Pholisi ym Mhrifysgol Caergrawnt a bydd y gwaith dros gyfnod o dair blynedd a hanner yn cael ei ariannu gan grant newydd gwerth £3.75m gan y Cyngor Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol.
Mae’r consortiwm Cyfnewid Tystiolaeth (Evidence Exchange) (EvEx) hefyd yn cynnwys Coleg y Brenin Llundain, Prifysgol Caeredin, Prifysgol y Frenhines, Belfast, Prifysgol Manceinion a Choleg Prifysgol Llundain. Mae partneriaid y prosiect yn cynnwys Rhwydwaith Ymgysylltu â Pholisi Prifysgolion (UPEN), Cyfnewidfa Ymchwil Polisi’r Alban (SPRE), Sefydliad Resolution ac Apolitical. Ym Mhrifysgol Caergrawnt, mae'r Ganolfan ar gyfer Astudio Risg Dirfodol hefyd yn rhan o'r consortiwm.
Ar gael o 1 Chwefror 2026, bydd y prosiect Cyfnewid Tystiolaeth yn:
- Datblygu Campws Digidol i hyrwyddo cynlluniau a chyrsiau cyfnewid academaidd a pholisi ar gyfer gweision cyhoeddus a sifil, gan wneud cyfleoedd yn haws i'w canfod a'u cyrchu.
- Creu mentrau datblygu proffesiynol i arfogi gweision cyhoeddus a sifil â'r sgiliau a'r wybodaeth sydd eu hangen ar gyfer gwasanaeth cyhoeddus effeithiol heddiw.
- Cyflwyno dulliau arloesol i ddatblygu cymunedau cyd-greu, gan gynnwys hacathons polisi, pyllau tywod, gweithdai a labordai polisi.
- Meithrin perthnasoedd drwy Gymrodoriaethau Polisi estynedig a secondiadau ar gyfer gweision cyhoeddus a sifil, a phrosiect newydd sy'n paru cysylltiadau polisi â phrosiectau ymchwil ledled y DU - Cyfnewidfa Polisi Rhaglenni Ymchwil.
- Ymestyn capasiti yng ngwledydd a rhanbarthau'r DU, gan weithio gyda phartneriaid prosiect a chomisiynu gweithgarwch, wrth feithrin cymuned gynaliadwy ledled y DU.
Bydd y gweithgareddau hyn yn helpu i wella penderfyniadau a chanlyniadau polisi cyhoeddus, gan dynnu ar arbenigedd a thystiolaeth ymchwil o bob cwr o'r DU, a rhannu dysgu a datblygu sgiliau rhwng ymchwilwyr a gweision cyhoeddus a sifil.
Meddai'r Athro Jonathan Bradbury, Deon Cysylltiol ar gyfer Ymchwil, Arloesi ac Effaith yn y Dyniaethau a'r Gwyddorau Cymdeithasol ac Arweinydd y Prosiect ar y Cyd ar gyfer Cyfnewid Tystiolaeth ym Mhrifysgol Abertawe: “Mae Cyfnewid Tystiolaeth yn gyfle hanesyddol i ailosod y berthynas rhwng gweision cyhoeddus/sifil a sefydliadau ymchwil i ategu llunio polisïau o ansawdd uchel. Byddwn yn sefydlu Hyb Cyfnewid Tystiolaeth ym Mhrifysgol Abertawe i hwyluso newid sylweddol mewn datblygiad proffesiynol ac ymgysylltiad ar gyfer gweision cyhoeddus a sifil ar draws pob lefel o lywodraeth ac ymchwilwyr o bob disgyblaeth. Ein nod yn y pen draw yw hybu diwylliannau'r llywodraeth a phrifysgolion i gydweithio mwy a sicrhau bod polisi cyhoeddus o fudd i gynifer o bobl â phosibl."
Meddai Nicola Buckley, Cyfarwyddwr Cymrodoriaethau a Rhwydweithiau, Canolfan Gwyddoniaeth a Pholisi, Caergrawnt ac Arweinydd y Prosiect Cyfnewid Tystiolaeth: “Rydym yn edrych ymlaen at ddatblygu’r isadeiledd cenedlaethol ar gyfer Polisi i Ymchwil gyda phartneriaid, gan fodloni a chreu galw am ddysgu a chyfnewid rhwng gweision cyhoeddus a sifil a sefydliadau ymchwil. Rydym yn gwybod bod dilyn anghenion gwybodaeth a sgiliau gweision cyhoeddus a sifil fel ysgogiad ar gyfer ymgysylltu â pholisi ac ymchwil yn llwybr effeithiol at bolisi sy'n seiliedig ar dystiolaeth. Bydd y prosiect Cyfnewid Tystiolaeth yn galluogi mwy o sefydliadau i gymryd rhan nag erioed o'r blaen, gan amrywiaethu'r gweithgarwch hwn ledled y DU.
Meddai Dr James Canton, Dirprwy Gyfarwyddwr, Arloesi a Pholisi Cyhoeddus, Y Cyngor Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol, Ymchwil ac Arloesi’r DU: "Mae'r buddsoddiad hwn yn gam arwyddocaol wrth gryfhau'r cysylltiad rhwng ymchwil a datblygu polisi ledled y DU." Er bod mentrau fel Cymrodoriaethau Polisi UKRI wedi helpu i ddod ag ymchwilwyr yn agosach at y llywodraeth, nid oes gan lunwyr polisi fecanwaith cyfatebol i ymgysylltu â phrifysgolion yn uniongyrchol. Drwy ddatblygu isadeiledd polisi-i-ymchwil cadarn, rydym yn llenwi'r bwlch hwn ac mae llunwyr polisi yn cael mynediad at dystiolaeth ac arbenigedd o'r radd flaenaf, gan feithrin sgiliau a gwella cydweithio. Mae'r Cyngor Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol yn falch o hyrwyddo'r fenter hon.”
Cynhelir ymgynghoriad â'r rhai hynny sy'n gyfrifol am ddysgu yn y gwasanaeth sifil a gwasanaethau cyhoeddus, ac ar draws y sector ymchwil, yn ystod chwe mis cyntaf y prosiect, a fydd yn dylanwadu ar y cyfnod cyflawni.