Hanes: Ysgoloriaeth Ddoethurol AHRC (wedi'i hariannu'n llawn) mewn Hanes gyda Amgueddfa Cymru (RS949)

Darparwyr y cyllid:  Cyngor Ymchwil y Celfyddydau a'r Dyniaethau 

Y meysydd pwnc: Hanes 

Dyddiadau dechrau'r prosiect:  Hydref 2026* 

*(Gweler y nodyn isod ynghylch dyddiadau dechrau hwyrach posibl). 

* Mewn amgylchiadau eithriadol, ac yn amodol ar gymeradwyaeth y Brifysgol a/neu'r corff cyllido perthnasol, gellir caniatáu gohirio cynnig tan y cyfnod cofrestru nesaf sydd ar gael. Fel arfer, ni fydd gohiriad o'r fath yn fwy na thri mis calendr o'r dyddiad dechrau a bennwyd yn wreiddiol. Sylwer, dim ond un cais i ohirio gaiff ei ystyried ac ni ellir gwarantu y caiff ei gymeradwyo. 

Goruchwylwyr:  

• Yr Athro Martin Johnes, Prifysgol Abertawe 
• Dr Mari William, Prifysgol Bangor 
• Nasir Adam, Amgueddfa Cymru 
• Robert Phillips, Llyfrgell Genedlaethol Cymru 

Rhaglen astudio gydnaws: PhD mewn Hanes 

Dull astudio: Amser llawn neu Rhan-Amser 

Man Astudio: Prifysgol Abertawe (Campws Y Singleton) 

Disgrifiad o'r Prosiect:  
Mae'n dda gan Amgueddfa Cymru, Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Prifysgol Abertawe, a Phrifysgol Bangor gyhoeddi bod ysgoloriaeth ddoethuriaeth Gydweithredol wedi'i hariannu'n llawn ar gael o 1 Hydref 2026 o dan gynllun Partneriaethau Doethurol Cydweithredol (CDP) yr AHRC 

Bydd y PhD yn ymchwilio i hanes y Mudiad Gwrth-Apartheid yng Nghymru, 1945-1994, gan ddefnyddio deunydd a chasgliadau archifol sy'n cael eu cadw yn Amgueddfa Cymru a Llyfrgell Genedlaethol Cymru. 

Bydd y myfyriwr yn gweithio ym Mhrifysgol Abertawe, Amgueddfa Cymru a Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Bydd goruchwyliaeth a chefnogaeth ychwanegol yn cael eu darparu gan Brifysgol Bangor. 

Roedd y mudiad gwrth-apartheid yng Nghymru yn glymblaid o fuddiannau gwahanol. Roedd yn cynnwys aelodau o'r gymuned Ddu a chynrychiolwyr o grwpiau ffydd, y mudiad Llafur, a mudiadau Cymraeg. Ond roedd gweithgareddau'r mudiad wedi arwain at wrthdaro â sefydliadau ac unigolion ym mhob rhan o gymdeithas Cymru. Roedd ymatebion i'r ymgyrch wedi datgelu rhaniadau dwfn yng nghymdeithas Cymru yn ymwneud â hil, gwleidyddiaeth ryngwladol a dulliau o brotestio ac ymgyrchu. Bydd y PhD yn archwilio natur, strategaethau ac effaith y mudiad gwrth-apartheid yng Nghymru. Bydd yn ymchwilio i'r hyn y mae'r mudiad yn ei ddatgelu am gymdeithas ehangach Cymru a gwleidyddiaeth wrth-apartheid yn y DU.  

Cwestiynau ymchwil: 

1. Pwy oedd yn ymwneud â'r mudiad gwrth-apartheid a beth oedd tactegau a strategaeth y mudiad? 
2. Beth mae dynameg y mudiad yn ei ddatgelu am hil yng Nghymru? 
3. Sut wnaeth y mudiad hyrwyddo a chyfrannu at waith gwrth-hiliaeth ehangach yng Nghymru? 
4. A oedd dimensiwn Cymreig unigryw i'r mudiad gwrth-apartheid? 
5. A gafodd y mudiad effeithiau a goblygiadau gwleidyddol mwy hirdymor? 

Bydd y prosiect yn cael ei oruchwylio a'i gynnal gan bartneriaeth rhwng Prifysgol Bangor a Phrifysgol Abertawe, Amgueddfa Cymru a Llyfrgell Genedlaethol Cymru (LlGC). Bydd hyn yn sicrhau bod gan y myfyriwr fynediad at ystod eang o adnoddau, arbenigedd, hyfforddiant a chefnogaeth. Mae gan Amgueddfa Cymru a LlGC gasgliadau unigryw yn ymwneud â'r mudiad, a bydd y myfyriwr yn helpu'r ddau sefydliad i ddehongli a chyflwyno eu casgliadau. Bydd camau olaf yr ymchwil yn cynnwys gweithgareddau trosglwyddo gwybodaeth i sicrhau bod negeseuon allweddol yr ymchwil yn cael eu lledaenu. Bydd hyn yn cynnwys creu adnoddau dysgu ar gyfer ysgolion ar y cyd ag adrannau addysg LlGC ac Amgueddfa Cymru. Felly, mae'r PhD yn gyfle i fyfyriwr nid yn unig wneud cyfraniad sylweddol at hanes Cymru ond hefyd dysgu sgiliau hollbwysig mewn lleoliadau proffesiynol a fydd yn cefnogi ei ddyheadau gyrfa yn y dyfodol. 

PhD: Mae’n rhaid i ymgeiswyr ar gyfer cwrs PhD mewn Hanes feddu ar radd israddedig ar lefel 2.1 a gradd meistr â ‘Theilyngdod’ cyffredinol o leiaf. Fel arall, bydd ymgeiswyr sydd â gradd anrhydedd dosbarth cyntaf (neu radd gyfatebol o'r tu allan i'r DU fel y'i diffinnir gan Brifysgol Abertawe) nad oes ganddynt radd meistr yn cael eu hystyried ar sail unigol.

Nodyn ar gyfer ymgeiswyr rhyngwladol ac Ewropeaidd:  

Iaith Saesneg: IELTS 6.5 yn gyffredinol (heb unrhyw ran islaw 6.5) neu gymhwyster a gydnabyddir gan Brifysgol Abertawe. Mae manylion llawn ein polisi Iaith Saesneg, gan gynnwys dilysrwydd tystysgrifau ar gael yma. 

Gellir dod o hyd i fanylion ynghylch sut mae eich cymhwyster yn cymharu â’r gofynion mynediad academaidd sydd wedi'u cyhoeddi ar ein tudalen Gofynion Mynediad Gwledydd Penodol. 

Os oes gennych gwestiynau o ran eich cymhwysedd academaidd neu ffïoedd yn seiliedig ar yr uchod, e-bostiwch pgrscholarships@swansea.ac.uk gyda'r ddolen i'r ysgoloriaethau y mae gennych chi ddiddordeb ynddynt. 

Mae'r ysgoloriaeth hon yn talu'r holl ffïoedd dysgu gan gynnwys ariantal blynyddol ar raddfa UKRI (sef £21,805 ar gyfer 2026/27 ar hyn o bryd). 

Mae'r ysgoloriaeth hon hefyd yn cynnwys lwfans ychwanegol o £600 y flwyddyn. 

Bydd costau ymchwil ychwanegol o hyd at £750 y flwyddyn ar gael hefyd. 

I wneud cais, cwblhewch y ffurflen gais gyfan, gan ddilyn y ddolen hon: 

Hanes PhD, Amser Llawn, Hydref 2026 

Hanes PhD, Rhan-Amser, Hydref 2026 

 Er mwyn cael eich ystyried ar gyfer y dyfarniad ysgoloriaeth hon, mae angen y camau canlynol hefyd.  

1) Yn yr adran 'Gwybodaeth sy'n gysylltiedig â'r Rhaglen', rhowch y Cod RS perthnasol ar gyfer y dyfarniad ysgoloriaeth h.y. RS949 

2) Yn yr adran 'Ymchwil' fe welwch 'Teitl prosiect arfaethedig/teitl ysgoloriaeth'* (Gorfodol)  

• Yn 'Teitl prosiect arfaethedig/teitl ysgoloriaeth' rhowch y ddau:   
  • y Cod RS949, a  
  • teitl yr ysgoloriaeth.    
• Gadewch y maes Goruchwyliwr Arfaethedig yn wag  
• Gadewch y Prosiect Ymchwil (os yw'n berthnasol) yn wag  
• Yn 'Oes gennych gynnig i'w uwchlwytho?*' (Gorfodol) Dewiswch Ydw  
• Yna uwchlwythwch gopi o'r hysbyseb (gallwch gadw'r hysbyseb trwy glicio print, ac yna argraffu i pdf)  

3) Yn yr adran 'Gwybodaeth am gyllid' dewiswch yr opsiwn 'Cyllid Ysgoloriaeth' yn unig. Gwnewch yn siŵr nad oes unrhyw opsiynau eraill wedi'u dewis.   

* Cyfrifoldeb yr ymgeisydd yw rhestru'r wybodaeth uchod yn gywir wrth wneud cais, sylwch na fydd ceisiadau a dderbynnir heb y wybodaeth uchod a restrir yn cael eu hystyried ar gyfer dyfarniad yr ysgoloriaeth.  

Pwysig: Os ydych chi eisoes wedi cyflwyno cais am yr un rhaglen a dyddiad dechrau, peidiwch ag ail-ymgeisio gan ddefnyddio cyfeiriad e-bost gwahanol. Ni fydd ceisiadau a gyflwynir gyda chyfeiriad e-bost sy'n wahanol i'r un a ddefnyddiwyd yn eich cais gwreiddiol yn cael eu derbyn na'u hystyried. 

Mae angen un cais i bob dyfarniad ysgoloriaeth ymchwil unigol dan arweiniad Prifysgol Abertawe; ni ellir ystyried ceisiadau sy'n rhestru sawl dyfarniad ysgoloriaeth ymchwil dan arweiniad Prifysgol Abertawe.  

NODER: Ymgeiswyr ar gyfer PhD/EngD/ProfD/EdD - er mwyn cefnogi ein hymrwymiad i ddarparu amgylchedd heb wahaniaethu a dathlu amrywiaeth ym Mhrifysgol Abertawe, mae'n ofynnol i chi lenwi Ffurflen Monitro Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant (EDI) yn ychwanegol at eich ffurflen gais rhaglen.     

Sylwch fod llenwi'r Ffurflen Monitro EDI yn orfodol; Efallai na fydd eich cais yn symud ymlaen os na chyflwynir y wybodaeth hon.  

Fel rhan o'ch cais ar-lein, RHAID i chi uwchlwytho'r dogfennau canlynol (peidiwch ag anfon y rhain trwy e-bost):  

• CV  
• Tystysgrifau gradd a thrawsgrifiadau (os ydych chi'n astudio ar gyfer gradd ar hyn o bryd, mae sgrinluniau o'ch graddau hyd yma yn ddigonol)  
• Llythyr eclawrol sy'n cynnwys 'Datganiad Personol Atodol' i esbonio pam mae'r swydd yn cyd-fynd yn arbennig â'ch sgiliau a'ch profiad a sut rydych chi'n dewis datblygu'r prosiect.  
• Un geirda (academaidd neu gyflogwr blaenorol) ar bapur pennawd neu gan ddefnyddio ffurflen geirda Prifysgol Abertawe. Sylwch nad ydym yn gallu derbyn cyfeiriadau a dderbynnir yn dyfynnu cyfrifon e-bost preifat, e.e. Hotmail. Dylai dyfarnwyr ddyfynnu eu cyfeiriad e-bost cyflogaeth i wirio geirda.  
• Tystiolaeth o fodloni gofynion Iaith Saesneg (os yw'n berthnasol).  
• Copi o fisa preswyl y DU (os yw'n berthnasol)  
• Cadarnhau cyflwyno ffurflen EDI  

Croesewir ymholiadau anffurfiol; cysylltwch â:  

NAME:  Martin Johnes 

EMAIL:  M.Johnes@Swansea.ac.uk  

*Rhannu Data Cais Partner Allanol – Sylwer, fel rhan o'r broses dethol ceisiadau am ysgoloriaeth, y gall rhannu data cais ddigwydd gyda phartneriaid allanol y tu allan i'r Brifysgol, pan fo cyd-ariannu prosiect ysgoloriaeth yn berthnasol.