Safonau'r Gymraeg

Safonau’r Gymraeg: canllaw ar gyfer staff

Mae Prifysgol Abertawe yn falch o fod yn Brifysgol ddwyieithog.

Mae Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011 yn gosod fframwaith cyfreithiol er mwyn cyflwyno dyletswydd ar rai sefydliadau i gydymffurfio â Safonau ymddygiad ar y Gymraeg. Ar 1 Ebrill 2018 caiff Cynllun Iaith Gymraeg cyfredol y Brifysgol ei ddisodli gan Safonau'r Gymraeg.

Mae'r dyletswyddau sy'n deillio o'r Safonau yn golygu dylai sefydliadau beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na'r Saesneg ynghyd â hybu a hwyluso'r defnydd o'r Gymraeg (sef ei gwneud yn haws i bobl ei defnyddio yn eu bywydau o ddydd i ddydd).

Mae dyletswydd statudol ar Gomisiynydd y Gymraeg i fonitro cydymffurfiaeth sefydliadau â Rheoliadau Safonau'r Iaith Gymraeg, ac ymchwilio i gwynion a thor-gydymffurfiaeth.  Mae gan y Comisiynydd y pŵer i osod camau gorfodi, dyfarniadau llys sirol a dirwyon.

Mae’r cyfarwyddyd isod yn crynhoi’r gofynion, fesul thema a fesul maes gwasanaeth. Mae deunyddiau ategol hefyd, yn ogystal â gwybodaeth am y ffordd y mae’r Brifysgol a Chomisiynydd y Gymraeg yn monitro cydymffurfiaeth.

Gweithgareddau y mae’r Safonau’n berthnasol iddynt

Wrth asesu gofynion Cymraeg eich maes gwaith chi, mae'n bwysig ystyried i ba raddau y mae'r Safonau yn berthnasol. Mae'r safonau darparu gwasanaethau (sef y Safonau ar gyfer y rhan fwyaf o ryngweithio'r Brifysgol o ddydd i ddydd) ond yn berthnasol i'r fath raddau bod y gweithgaredd neu'r gwasanaeth a ddarperir yn ymwneud â:

Derbyn a dewis myfyrwyr

Llesiant myfyrwr

Trafodion disgyblu parthed myfyriwr

Gwasanaeth gyrfaoedd

Mewnrwyd myfyrwyr, safleoedd dysgu rhithwir a safleoedd porth dysgu

Asesu neu arholi myfyrwyr

Dyrannu tiwtor personol

Llety myfyrwyr, llyfrgelloedd a chanolfannau'r celfyddydau

Cwynion

Gwybodaeth a roddir i fyfyrwyr a darpar-fyfyrwyr am y corff

Seremonïau graddio a gwobrwyo

Dyfarnu grantiau a darparu cymorth ariannol

Darlithoedd cyhoeddus

Cyfleoedd dysgu

Galwadau i brif rif ffôn (neu rifau ffôn), rhifau llinellau cymorth, rhifau canolfan alwadau a systemau ffôn awtomataidd

Arwyddion ar adeiladau'r corff 

Cyfathrebu llafar

Mae adran cyfathrebu llafar yn rhoi sylw i:

  • Galwadau ffôn
  • Derbynfeydd
  • Cyfarfodydd a digwyddiadau cyhoeddus
  • Cyhoeddiadau

Gall fod yn ddefnyddiol hefyd gyfeirio at ein deunydd ategol (cwestiynau cyffredin, diffiniadau, adnoddau Cymraeg)

Cyfathrebu ysgrifenedig

Yn yr adran cyfathrebu ysgrifenedig ceir arweiniad ar:

  • Llythyrau ac e-byst
  • Ffurflenni a dogfennau
  • Deunyddiau arddangos (gan gynnwys logos a brandio)
  • Y wefan
  • Y cyfryngau cymdeithasol ac apiau
  • Y fewnrwyd

Gall fod yn ddefnyddiol hefyd gyfeirio at ein deunydd ategol (cwestiynau cyffredin, diffiniadau, adnoddau Cymraeg)

Hawliau myfyrwyr, staff a thrydydd partïon

Yn adran hawliau myfyrwyr, staff a thrydydd partïon , rhennir y wybodaeth fel a ganlyn:

  • Hawliau myfyrwyr
  • Hawliau staff
  • Hawliau trydydd partïon
  • Hawliau ymgeiswyr swyddi
  • Cyfleoedd dysgu i’r cyhoedd

Gall fod yn ddefnyddiol hefyd gyfeirio at ein deunydd ategol (cwestiynau cyffredin, diffiniadau, adnoddau Cymraeg)

.

Deunydd ategol

Yn yr adran deunydd ategol mae cwestiynau cyffredin, diffiniadau, testun parod (ar gyfer arwyddion ac ati), a gwybodaeth am yr adnoddau Cymraeg sydd ar gael i staff.

Ceir arweiniad hefyd i gefnogi adrannau a cholegau ymhellach i ganolbwyntio ar y Safonau sy’n berthnasol iddynt.

Monitro cydymffurfio

Mae’r adran monitro cydymffurfio yn canolbwyntio ar fframwaith gydymffurfio a gweithdrefn gwyno’r Brifysgol.

Mae’r adran hefyd yn manylu ar Bolisi Gorfodi Comisiynydd y Gyrmaeg.

Allwch chi ein helpu ni?

Rydym bob amser yn awyddus i ehangu ein rhwydwaith o Bencampwyr y Gymraeg. Rydym hefyd yn chwilio am enghreifftiau o arfer gorau i’w rhannu ar y tudalennau hyn.

Rhowch wybod os hoffech ein helpu ni i hyrwyddo’r Gymraeg.