Hilary Lappin-Scott OBE a Tavi Murray wedi eu henwi ar restr 100 o fenywod ysbrydoledig Cymreig

Mae Hilary Lappin-Scott OBE a'r Athro Tavi Murray wedi'u henwi ar restr fawreddog o 50 o fenywod sy'n llunio Cymru ar hyn o bryd.

Eleni, i ddathlu can mlynedd ers i fenywod gael yr hawl i bleidleisio, mae Rhwydwaith Cydraddoldeb Menywod Cymru wedi dewis 100 o fenywod sydd wedi dylanwadu ar fywyd yng Nghymru - 50 o'r gorffennol a 50 o fenywod cyfoes.

O'r fenyw gyntaf i gael ei hethol yn AS, i'r swffragetiaid, ymgyrchwyr yn erbyn caethwasiaeth, beirdd ac arloeswyr meddygaeth, mae'r rhestr fer yn cynnwys menywod sydd wedi gwneud gwahaniaeth yn y celfyddydau, mewn busnes, addysg, gwleidyddiaeth, diwygio cymdeithasol, gwasanaethau cyhoeddus, chwaraeon, gwyddoniaeth, technoleg, peirianneg a mathemateg.

Mae Hilary, sy'n Athro Microbioleg ar hyn o bryd ac yn wyddonydd ers dros 30 o flynyddoedd, wedi bod yn arloeswr ers iddi gyrraedd Prifysgol Abertawe yn 2010.

Pro VC Hilary Lappin-Scott

Mae ganddi nifer o rolau arweinyddiaeth (ledled y DU ac yn rhyngwladol)  ym meysydd STEM (Gwyddoniaeth, Technoleg, Peirianneg a Mathemateg), yn llywio cyfeiriad ymchwil, ac yn cefnogi rhwydweithio rhyngwladol gwyddonwyr a chyfnewid syniadau gwyddonol er lles y gymuned wyddonol fyd-eang.

Ym Mhrifysgol Abertawe, mae Hilary yn arwain, yn cyfeirio ac yn cefnogi cynnydd STEM drwy ei rôl bresennol fel Uwch Ddirprwy Is-ganghellor - rôl sydd ganddi ers mis Gorffennaf 2015 - ac enillodd Wobr Arloeswr STEM yng Ngwobrau Womenspire 2017 am ei hymdrechion diflino i ysbrydoli, cefnogi ac annog menywod mewn meysydd STEM ar bob lefel, yn lleol, yn genedlaethol ac yn rhyngwladol.

Yn ddiweddar, dyfeisiodd Hilary y fenter "Defnyddio ein Holl Ddoniau" ym Mhrifysgol Abertawe a sefydlodd grŵp o fenywod mewn rolau uchel, gan hwyluso gweithgareddau rhwydweithio a chefnogi. Ar gyfer Diwrnod Rhyngwladol y Menywod 2015, creodd yr ymgyrch "Menywod sy'n Ysbrydoli" er mwyn hyrwyddo a dathlu menywod o bob maes ac ar bob cam yn eu gyrfaoedd.

Yn 2014 daeth â "Gwyddoniaeth Bocs Sebon", menter sy'n hyrwyddo gwaith gwyddonwyr benywaidd i'r cyhoedd, o Lundain i Abertawe. Diben y fenter hon yw herio syniadau'r cyhoedd am fenywod fel gwyddonwyr ac ysbrydoli'r genhedlaeth nesaf o wyddonwyr benywaidd, ac o ganlyniad i ymdrechion Hilary, cynhaliwyd Gŵyl Wyddoniaeth Prydain lwyddiannus iawn ym Mhrifysgol Abertawe ym mis Medi 2016.

Meddai Hilary Lappin-Scott, Uwch Ddirprwy Is-ganghellor Prifysgol Abertawe:

"Mae'n bleser mawr ac yn fraint cael fy enwi ar y rhestr sy'n dathlu 100 o fenywod ysbrydoledig o Gymru.

"Mae hanes Cymru yn dangos bod cynifer o fenywod wedi cael effaith arwyddocaol ar ein diwylliant a'n ffordd o fyw heddiw - felly mae cael fy enwi ymhlith enwau mor nodedig yn anrhydedd mawr i mi.

"Mae gennym rôl bwysig i'w chwarae ar gyfer menywod y dyfodol, y rhai sydd am wireddu eu breuddwydion ac, yn y pen draw, gweld bod cyfraniadau menywod yn cael eu gwerthfawrogi."

Professor Tavi Murray

Mae Tavi Murray, Athro Rhewlifeg wedi bod yn gweithio yn y Brifysgol ers 2005. Yn ogystal â hyn, mae hi hefyd yn Ddirprwy Is-ganghellor Dirprwyol ym Mhrifysgol Abertawe ac yn ymchwiliwr blaenllaw mewn un o faterion pwysicaf ein hamser: newid hinsawdd.

Dywedodd Tavi Murray, Athro Rhewlifeg a Dirprwy Is-ganghellor Dirprwyol Prifysgol Abertawe:

“Rwy’n hynod o falch o gael fy enwi ar y rhestr hon. Mae hyn yn ffordd wych i ddathlu llwyddiannau menywod yng Nghymru gan nodi canmlwyddiant ers i fenywod ennill yr hawl i bleidleisio ar yr un pryd.

“Mae’n anrhydedd enfawr i weld fy enw ar yr un rhestr a menywod hynod o ysbrydoledig, sydd wedi, ac sy’n parhau i i gael dylanwad bositif ar fywyd yng Nghymru.”

Ym mis Medi, bydd y rhestr o'r 50 o fenywod hanesyddol yn cael ei lleihau i bump gan banel, a chaiff y cyhoedd gyfle i bleidleisio pa un o'r menywod o fri hyn bydd yn destun cerflun haearn i'w godi yn Sgwâr Canolog Caerdydd.

Ym mis Mawrth eleni, cafodd Elwen Evans CF – pennaeth benywaidd cyntaf Adran y Gyfraith ym Mhrifysgol Abertawe, ei henwi ar restr o 100 o fenywod anhygoel Cymru fel rhan o Ddiwrnod Rhyngwladol y Merched.