Adroddiad o gynhadledd ar Seiberderfysgaeth yn trafod y bygythiad a'r ymateb iddo

Mae cynhadledd fyd-eang ar Seiberderfysgaeth wedi dod i'r casgliad bod Seiberofod yn cynnig nifer sylweddol o gyfleoedd am weithgarwch yn ymwneud â therfysgaeth, gan gynnwys cyfathrebu, codi arian ac ymosodiadau. Mae hefyd wedi dod i'r casgliad bod ymdrechion i ymateb i fygythiadau megis seiberderfysgaeth yn codi heriau moesegol mawr, yn ogystal â heriau gwleidyddol, cyfreithiol, a thechnegol.

Denodd Cynhadledd Amlddisgyblaethol Prosiect Seiberderfysgaeth Prifysgol Abertawe, a gynhaliwyd ym mis Ebrill eleni, gynrychiolwyr o nifer o brifysgolion yn y DU, yn ogystal ag o sefydliadau yng Ngweriniaeth Iwerddon, Israel, yr Eidal, yr Iseldiroedd, Romania, Sweden, Gwlad Groeg, Awstralia, a'r Unol Daleithiau. Ymhlith y bobl eraill a ddaeth i'r gynhadledd oedd cynrychiolwyr o Arolygiaeth Cwnstabliaeth Ei Mawrhydi ac o Lywodraeth Cymru.

Bellach, mae adroddiad ymchwil o'r digwyddiad wedi'i gyhoeddi. Roedd prif gasgliadau'r digwyddiad yn cynnwys:

  • Mae Seiberofod yn creu nifer sylweddol o gyfleoedd am weithgarwch yn ymwneud â therfysgaeth, gan gynnwys cyfathrebu, codi arian ac ymosodiadau.

  • Mae sawl cyfyngiad ar ymgysylltu terfysgaeth â seiberofod. Yn gyntaf, mae dichonolrwydd y gweithgareddau a restrir uchod yn amrywio'n sylweddol.  Yn achos rhai ohonynt, nid oes angen llawer o wybodaeth dechnegol, ond mae angen lefel uchel o arbenigedd ar gyfer rhai eraill. Ar ben hynny, ceir cyfyngiadau pellach megis ariannu, a'r ffaith y gall ymosodiadau mwy traddodiadol fod yn fwy deniadol o ran gwelededd neu arbenigedd.

  • Mae ystod o arfau cyfreithiol a gwleidyddol ar gael i gyrff cenedlaethol a chyrff rhyngwladol er mwyn iddynt wrthsefyll her seiberderfysgaeth. Fodd bynnag, mae nifer o ffactorau'n cyfyngu ar ddefnydd yr arfau hyn, gan gynnwys: gwahanol ddiwylliannau strategol a gwahanol lefelau gallu gwledydd; iaith a strwythur arfau cyfreithiol presennol, megis y gofyniad mewn cyfraith ryngwladol o ran 'defnyddio grym'; a sensitifrwydd o ran rhannu gwybodaeth a data.
  • Mae gwahanu rhwng gwahanol fathau o seiberfygythiadau'n heriol, yn rhannol oherwydd ei bod yn anodd nodi a monitro gwahanol gymelliadau ac ymddygiad yn y maes hwn.
     
  • Mae gwerth modelau cyfredol a dulliau atal cyfredol o ran mynd i'r afael â heriau megis seiberderfysgaeth heb ei brofi, a dweud y lleiaf.

  • Mae ymdrechion i ymateb i fygythiadau megis seiberderfysgaeth yn codi heriau moesegol mawr, yn ogystal â heriau gwleidyddol, cyfreithiol, a thechnegol.

  • Mae gan Seiberderfysgaeth fodolaeth ymresymiadol, yn ogystal â bodolaeth 'corfforol'. Mae'r ffordd y mae hyn yn cael ei drafod yn y cyfryngau neu mewn iaith wleidyddol o bwys mawr.

  • Nid yw cefndir academaidd ac ymrwymiadau academyddion yn amherthnasol i'r drafodaeth ar ddiffinio seiberderfysgaeth. Yn rhannol, mae hyn yn ganlyniad i wahanol safbwyntiau ar nod y diffinio ei hun, sy'n cynnwys: sicrhau cyfathrebu effeithiol rhwng ymchwilwyr a/neu'r rhai sy'n llunio polisi; hwyluso cydweithredu ar draws ffiniau awdurdodaeth; gwahanu rhwng terfysgaeth ar y naill law a throsedd a rhyfel ar y llall; neu osod cyfyngiadau ar rymoedd ymchwilio ac erlyn.

 Dywedodd Dr Stuart Macdonald, un o Gyfarwyddwyr y Prosiect Seiberderfysgaeth, wrth siarad am y gweithdy:

"Roeddem yn hynod o falch bod gan gynrychiolwyr amrediad mor amrywiol o gefndiroedd disgyblaethol, gan gynnwys y gyfraith, gwleidyddiaeth, cysylltiadau rhyngwladol, economeg, troseddeg, seicoleg, cyfrifiadureg, a pheirianneg."

Cytunodd Dr Lee Jarvis, Cyfarwyddwr arall, a nododd: "Cyfareddol oedd dysgu mwy am yr ymchwil sydd ar y gweill am seiberderfysgaeth ledled y byd, a chlywed safbwyntiau gwahanol iawn ar y bygythiad tebygol. Mae'r adroddiad ymchwil a gyhoeddwyd heddiw'n cynnig cyfle i bawb sy'n ymwneud â mynd i'r afael â Seiberderfysgaeth i ystyried ei ganfyddiadau wrth iddynt ystyried camau i roi polisïau ar waith."  

Mae copi o'r adroddiad llawn, a chrynodeb gweithredol un dudalen o hyd, ar gael o wefan y Prosiect Seiberderfysgaeth: www.cyberterrorism-project.org

Manylion cyswllt:

Tîm Prosiect: ctproject@abertawe.ac.uk

Dr Lee Jarvis: l.jarvis@abertawe.ac.uk

Dr Stuart Macdonald: s.macdonald@abertawe.ac.uk

Yr Athro Tom Chen: t.m.chen@abertawe.ac.uk

Twitter: @CTP_Swansea