Yr Ysgrifennydd Busnes a’r Prif Weinidog yn rhoi ‘Adeiladu fel Gorsafoedd Pŵer’ ar waith

Heddiw, agorwyd cyfleuster gweithgynhyrchu peilot newydd gan yr Ysgrifennydd Busnes, Vince Cable a Phrif Weinidog Cymru, Carwyn Jones, sy’n golygu y bydd Cymru ar flaen y gad o ran technoleg ynni adnewyddadwy byd-eang.

Trwy ddechrau llinell gynhyrchu beilot ym Mharc Ynni Baglan, ger Port Talbot, fe wnaethant hefyd roi’r DU ar drothwy diwydiant newydd £1 biliwn a fydd yn chwyldroi’r byd adeiladu ac yn cyfrannu’n sylweddol at dargedau ynni adnewyddadwy.

Mae buddion amgylcheddol enfawr hefyd yn atgyfnerthu prosiect Baglan, a allai leihau allgynnyrch CO2 y DU o filiynau o dunelli bob blwyddyn. Mae’r dechnoleg yn canolbwyntio ar gynnyrch newydd a fydd, yn ei dro, yn troi adeiladau yn orsafoedd pŵer. Bydd yr uned gynhyrchu beilot yn SPECIFIC, y Ganolfan Arloesedd a Gwybodaeth (IKC), a arweinir gan Brifysgol Abertawe, yn datblygu cynnyrch haenau dur a gwydr swyddogaethol i’w cynnwys mewn adeiladau sy’n bodoli eisoes ac adeiladau newydd, gan alluogi waliau a thoeau i gynhyrchu, storio a rhyddhau ynni.

Bydd y ffaith fod hyn yn hawdd i’w ddefnyddio yn helpu i fynd i’r afael â phrinder cyflenwad ynni yn fyd-eang, sy’n cael ei ragweld yn gyffredinol, gan ddarparu ffynhonnell ynni ddibynadwy ar gyfer perchnogion a deiliaid adeiladau wrth ei defnyddio.

<p><iframe src="http://www.youtube.com/embed/bAyZXtP9v9Y" width="580" height="326"></iframe></p>

Dywedodd Mr Cable: “Mae nawdd ariannol o £10miliwn gan y Llywodraeth ar gyfer prosiect SPECIFIC yn dangos beth y gellir ei gyflawni pan fydd ymchwil prifysgol o’r radd flaenaf yn dod ynghyd yn y sector preifat.                         

“Bydd y ganolfan hon yn cyflymu’r broses o fasnacheiddio haenau diwydiannol arloesol, gan greu sector gweithgynhyrchu cwbl newydd a chyfleoedd busnes newydd, heb sôn am y buddion amgylcheddol hirdymor, gan gynnwys troi adeiladau yn ffynonellau pŵer.

“Rydym wedi ymrwymo i fuddsoddi mewn sectorau uwch-dechnoleg gwerth uchel lle gall y DU fanteisio’n gystadleuol a hyrwyddo twf economaidd.”

Mae’r prosiect pum mlynedd, gwerth £20miliwn yn SPECIFIC, un o chwe Chanolfan Arloesedd a Gwybodaeth yn y DU, yn cael cefnogaeth o £10miliwn gan y Cyngor Ymchwil Peirianneg a’r Gwyddorau Ffisegol (EPSRC) a’r Bwrdd Strategaeth Technoleg. Mae £2miliwn arall gan Lywodraeth Cymru yn cydnabod natur strategol ac effaith economaidd bosibl y Ganolfan Arloesedd a Gwybodaeth, sy’n rhoi ysgogiad ychwanegol iddi.

Mae’r Ganolfan Arloesedd a Gwybodaeth yn gyfuniad pwerus o arbenigedd academaidd a diwydiannol. Yn ogystal â Phrifysgol Abertawe, mae’n bartneriaeth o grwpiau Prifysgol sy’n cynnwys yr Imperial College, Bangor, Caerdydd, Glyndŵr, Caerfaddon a Sheffield a chwmnïau rhyngwladol megis Tata Steel, BASF, ac NSG Pilkington. Mae ei dull arloesol agored yn dibynnu ar beirianwyr, gwyddonwyr a phobl fusnes yn gweithio gyda’i gilydd o dan un to i ddatblygu a phrofi technoleg flaengar bosibl.

Mae’r Ganolfan Arloesedd a Gwybodaeth yn ychwanegu at raglen ddatblygu prif gampws Prifysgol Abertawe gan fod y Brifysgol eisoes yn fodel ar gyfer trosglwyddo arloesedd a gwybodaeth yn agored trwy gydweithio rhwng academia, diwydiant, ymchwil a myfyrwyr. Bydd ei datblygiad dros gyfnod o 10 mlynedd yn cael effaith economaidd enfawr, ac yn sefydlu’r ardal fel lleoliad ffyniannus ar gyfer cwmnïau uwch-dechnoleg.

Dywedodd Kevin Bygate, prif weithredwr SPECIFIC “Mae arwyddocâd byd-eang i’r hyn rydym ni’n ei gyflawni yng Nghanolfan Arloesedd a Gwybodaeth Bae Baglan. Mae ganddi’r potensial i greu ystod o gymwysiadau ynni adnewyddadwy a fydd ar gael yn fasnachol ymhen rhai blynyddoedd.

“Mae’r cyllid sydd wedi cael ei sicrhau hyd yn hyn a’r cydweithio unigryw rhwng y llywodraeth, academia a diwydiant wedi ein galluogi i wneud cynnydd cyflym o fewn cyfnod cymharol fyr. Mae’n bleser gennym fod yn lansio’r cyfleuster gweithgynhyrchu hwn heddiw, a fydd yn paratoi’r ffordd ar gyfer masnacheiddio cyflym a chreu diwydiant pwysig yn y DU.”

Dywedodd y Prif Weinidog, Carwyn Jones: “Mae SPECIFIC yn gaffaeliad gwerthfawr i Gymru ac yn helpu i gadarnhau ein henw da fel gwlad sy’n meddu ar y sgiliau gorau a’r gallu i greu cynnyrch gwyrdd, glân o werth uchel ac o safon fyd-eang. Mae’r cyfleusterau, yr arbenigedd a’r wyddoniaeth a arddangosir yma ymhlith y gorau.

“Bydd Llywodraeth Cymru’n parhau i weithio’n agos gyda’n Prifysgolion a diwydiant i greu’r ymchwil, y gallu a’r swyddi i baratoi ein heconomi ar gyfer y dyfodol.”