Yr Athro Bernard Knight CBE

Yr Athro Bernard Knight CBE

Mae Prifysgol Abertawe wedi dyfarnu gradd er anrhydedd i awdur a phatholegydd blaenllaw o Gymru, yr Athro Bernard Knight CBE.

Cyflwynwyd y dyfarniad i'r Athro Knight heddiw (23 Gorffennaf 2018) yn seremoni raddio Coleg y Gwyddorau Dynol ac Iechyd y Brifysgol. Cyflwynwyd y dyfarniad gan Dr Suzannah Lishman, Llywydd Coleg Brenhinol y Patholegwyr, a enillodd radd er anrhydedd ei hun gan Brifysgol Abertawe yn 2016.

Professor Bernard KnightGanwyd Bernard Knight yng Nghaerdydd, yna symudodd i'r Mwmbwls pan oedd yn 15 oed, ac aeth i Ysgol Uwchradd Dinefwr. Nid oedd modd iddo gael lle yn Ysgol Meddygaeth Caerdydd ar ôl ei Safon Uwch am ei fod yn 17 oed yn unig, felly gweithiodd fel technegydd labordy yn Ysbyty Brenhinol Caerdydd ac yna yn Ysbyty Pen-y-bont ar Ogwr. Y flwyddyn ganlynol roedd yn gallu mynd i ysgol feddygaeth, ac ariannwyd ei ffioedd gan Bwyllgor Addysg Abertawe.

Llwyddodd osgoi gwasanaeth milwrol am flwyddyn drwy ennill y swydd Uwch Swyddog Preswyl (SHO) Patholeg gyntaf erioed yng Nghaerdydd, ond yn y pendraw ymrestrodd yn y fyddin fel swyddog parhaol. Daeth yn Gapten ac yn arbenigwr iau mewn patholeg ar sail ei flwyddyn fel SHO. Roedd wedi priodi yn ddiweddar, felly gwnaeth gais am leoliad yn y Deyrnas Gyfunol, ond anfonwyd ef i Falaia am dair blynedd, i redeg labordy mewn ysbyty milwrol.

Pan ddychwelodd i'r Deyrnas Gyfunol ym 1959, chwiliodd am swydd ym maes meddygaeth fforensig, am mai dyma'r pwnc a aeth â'i fryd fel myfyriwr meddygaeth. Penodwyd ef yn Ysbyty Llundain, lle treuliodd dair blynedd yn gyrru i'r marwdai cyhoeddus lleol yn cynnal miloedd o archwiliadau post-mortem crwner y flwyddyn, yna symudodd i Newcastle, cyn ymgartrefu yng Nghaerdydd. Darllenodd ar gyfer y Bar yn Ysbyty Gray hefyd.

Bu'r Athro Knight yn gadair Patholeg Fforensig yng Nghaerdydd tan iddo ymddeol ym 1996. Ei brif ddiddordebau ymchwil oedd syndrom marwolaeth sydyn babanod, dyddio gweddillion ysgerbydol ac amcangyfrif amser marwolaeth.

Datblygodd gyrfa'r Athro Knight fel awdur ochr yn ochr â'i waith meddygol. Dechreuodd ysgrifennu i ddifyrru'r amser yn ystod ei amser ym Malaia – ar ôl darllen yr holl nofelau ditectif yn llyfrgell y gwersyll, roedd o'r farn bod yr agweddau fforensig mor anghywir y gallai wneud yn well ei hun.

Cyhoeddodd ei nofel dditectif gyntaf ym 1963, ac ers hynny mae wedi ysgrifennu dros 30 o lyfrau. Efallai ei fod fwyaf adnabyddus am y gyfres Crowner John o nofelau dirgelwch hanesyddol, wedi'i gosod yn y ddeuddegfed ganrif, yn dilyn y crwner ffuglennol cyntaf. Mae hefyd wedi ysgrifennu ar gyfer rhaglenni teledu a radio.

Wrth dderbyn ei radd, dywedodd yr Athro Knight: "Er i mi ennill nifer o anrhydeddau academaidd ar hyd y blynyddoedd, nid oedd un mor gymeradwy â hwn gan Brifysgol Abertawe, oherwydd er y ganwyd fi yng Nghaerdydd, des i i'r Mwmbwls yn fy arddegau; es i i Ysgol Uwchradd Dinefwr; gweithiais ar fferm yng Ngŵyr, fel technegydd labordy yn Ysbyty Treforys ac yn feddyg mewnol yn Ysbyty Cyffredinol Abertawe; a phriodais ferch o Blasmarl yn Eglwys Sant Iago yn Uplands!

Wedi ennill ysgoloriaeth fawr o Dinefwr, mae'r diolch i Bwyllgor Addysg Abertawe am fy ngyrfa gyfan, oherwydd nhw gefnogodd fi am bum mlynedd fy hyfforddiant meddygol, ac rwy'n ddiolchgar iawn i'r ddinas am hynny."