Cofio Rhodri

Ddydd Gwener 24 Tachwedd 2017, bu'n fraint gan dîm Academi Morgan gynnal digwyddiad arbennig iawn i ddathlu bywyd a chyfraniad y diweddar Rhodri Morgan, cyn Brif Weinidog Cymru a Changhellor Prifysgol Abertawe.

Dechreuodd y diwrnod ag anerchiad gan yr Is-ganghellor, yr Athro Richard Davies. Siaradodd am rôl Rhodri fel Canghellor gweithredol iawn, am y pleser arbennig a gâi o ymwneud â myfyrwyr, ehangder ei wybodaeth, ei gynhesrwydd a'i hiwmor. Achubodd ar y cyfle i gyhoeddi partneriaeth newydd rhwng Academi Morgan a'r Cynulliad Cenedlaethol, a fydd yn cynnwys darlith flynyddol i'w thraddodi er cof am Rhodri Morgan. Bu Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones, yn rhannu atgofion am ddylanwad ei ragflaenydd ar ei ddatblygiad gwleidyddol ei hun, gan nodi cymaint roedd wedi gwerthfawrogi cyngor doeth Rhodri. Bu'r Athro Emeritws, Prys Morgan, hanesydd blaenllaw a brawd Rhodri, yn siarad â ni am flynyddoedd cynnar Rhodri a'r dylanwadau a'i luniodd ef a'i wleidyddiaeth. Hefyd, roedd ganddo nifer o straeon digrif iawn am sarnu inc a gofyn cwestiynau anodd i Aelodau Seneddol.

Yn y prynhawn, cawsom sgwrs gan yr Athro Mike Sullivan, Cyfarwyddwr Academi Morgan a chyn ymgynghorydd arbennig i Rhodri, sy'n ysgrifennu bywgraffiad gwleidyddol amdano; bu'n siarad am yr ing a'r llawenydd o ysgrifennu ar gyfer Rhodri ac amdano. Dyma wleidydd na allech fyth hyderu ynddo i lynu wrth y sgript! Yna bu panel o bedwar gwleidydd o bob rhan o'r sbectrwm gwleidyddol - Jane Hutt AC, David Melding AC, y Farwnes Jenny Randerson a Jocelyn Davies - yn disgrifio sut profiad oedd gweithio gyda Rhodri, fel cydweithwyr, gwrthwynebwyr a phartneriaid mewn clymblaid. Cododd nifer o themâu cyffredin, gan gynnwys cyfraniad Rhodri at ennill cefnogaeth pobl Cymru i ddatganoli, ei uniondeb - byddai bob amser yn cadw ei air - a'i allu i gysylltu â phobl ar bob lefel.  Siaradodd Jocelyn Davies dros lawer pan ddywedodd, "Nid oedd yn aelod o'm plaid i, nid ef oedd fy Arweinydd i, ond fy Mhrif Weinidog oedd".

I gloi'r digwyddiad, cafwyd anerchiad gan y Dirprwy Ganghellor, Syr Roderick Evans, a danlinellodd y cyfraniad a wnaed gan Rhodri i'r Brifysgol. Cadarnhaodd ymrwymiad y Brifysgol i gynnal ei etifeddiaeth drwy Academi Morgan, melin drafod unigryw a fydd yn defnyddio ymchwil o safon fyd-eang i helpu i oresgyn yr heriau anodd sy'n wynebu Cymru a'r byd heddiw.

Roedd y gynulleidfa'n cynnwys arweinwyr o bob rhan o'r Brifysgol, Aelodau'r Cynulliad, Aelodau Seneddol ac uwch-swyddogion o lywodraeth leol. Cytunodd pawb fod y diwrnod wedi bod yn deyrnged briodol i ddyn a wnaeth gymaint dros Gymru.

Meddai Helen Mary Jones, Cyfarwyddwr Cynorthwyol  Academi Morgan a gadeiriodd y digwyddiad: "Roeddem wrth ein boddau bod Julie Morgan wedi ymuno â ni ar y diwrnod arbennig hwn i glywed y teyrngedau cynnes i Rhodri. Mae'r Academi yn gwerthfawrogi ei chefnogaeth mwy nag y gallwn ddweud."

Cafodd y digwyddiad cyfan ei ffilmio a bydd y fideo ar gael i'w weld ar wefan Academi Morgan pan fydd wedi'i olygu. Cynhelir y ddarlith flynyddol gyntaf yn y Senedd yng Nghaerdydd fis Medi nesaf. 

I weld detholiad o luniau o'r digwyddiad, cliciwch yma.