Mam ar y trywydd iawn i wireddu breuddwyd am y gyfraith ar ôl pedwar degawd

Mae menyw a gafodd blant yn ei harddegau ac a oroesodd drais domestig a phrofedigaeth ofnadwy, gam yn nes at wireddu breuddwyd ei phlentyndod.

Ar ôl rhoi genedigaeth i'w merch Lisa pan oedd yn 16 oed yn unig ac ail blentyn, Ben, ym 1987, bu'n rhaid i Andrea Garvey o Bort Talbot roi'r gorau i'w haddysg.

Wedyn dioddefodd flynyddoedd o drais domestig ond nid anghofiodd byth ei breuddwyd o fod yn gyfreithiwr.

Mae Andrea, sy’n 52 oed, yn falch iawn o fod wedi graddio yn y gyfraith, a bydd yn symud ymlaen i astudio gradd Meistr ym Mhrifysgol Abertawe nes ymlaen eleni. Yn ddiweddar mae hefyd wedi ennill dwy wobr: Gwobr Newid Bywyd a Dilyniant y Sefydliad Dysgu a Gwaith; a Gwobr Dysgwr Mewn Oed y Flwyddyn.

"Ers i mi fod yn blentyn, astudio'r gyfraith oedd fy mreuddwyd", meddai Andrea ac mae'n amlwg bod yr angerdd hwnnw yn y teulu oherwydd y gwnaeth ei mab, Ben, astudio'r Gyfraith hefyd ac mae'n gweithio gyda David Harris, cyfreithwyr.

"Ond, ar ôl i mi gael fy mhlentyn cyntaf, bod yn fam dda a model rôl iddyn nhw oedd fy mlaenoriaeth.

"Cafodd yr holl helynt sy'n gysylltiedig â thrais domestig effaith ddifrifol ar fy iechyd meddwl ac roedd y daith i wella ar ôl hynny'n un hir."

300 x 200

Er iddi ganolbwyntio ar weithio a magu teulu, roedd fflam uchelgais Andrea yn gryf o hyd. Ar ôl iddi ddechrau dysgu o bell gyda'r Brifysgol Agored, tyfodd ei hyder a chafodd gynnig lle i astudio'r gyfraith ym Mhrifysgol Abertawe yn 2015.

"Roedd bron fel taswn i’n gallu agor llyfr a chau'r rhan bryderus yn fy ymennydd - roeddwn i'n teimlo'n ddiogel," meddai.

"Roeddwn i'n ffodus bod gan Abertawe ffydd ynof a'i bod yn fodlon rhoi cyfle i mi ddysgu, er i mi fod allan o fyd addysg am dros 30 o flynyddoedd."

Roedd hi wedi cymryd y cam nesaf at wireddu ei breuddwyd. Ond, wrth iddi ddechrau ei blwyddyn olaf ym mis Medi 2017, trawyd bywyd Andrea gan drasiedi pan gafodd ei chwaer annwyl, Kay, ddiagnosis o ganser angheuol.

"Roedd y diagnosis yn hollol annisgwyl," meddai Andrea. "Aeth hi i'r ysbyty am brofion ar gyfer cerrig bustl a daeth adref â salwch angheuol. Roedd yn ergyd ofnadwy.

"Gofynnais iddi ddod i fyw gyda mi fel y gallwn ddarparu'r gofal gorau posib iddi. Doedd dim byd arall yn bwysig i mi ar y pryd ac roeddwn i'n meddwl yn gyntaf na fyddwn i'n gallu parhau i astudio.

"Ond roedd gan Kay rywbeth i'w ddweud am hynny a helpodd fi i ystyried y posibilrwydd o ofalu amdani hi yn ogystal â chwblhau blwyddyn bwysicaf fy ngradd rywsut.

"Bob wythnos, byddwn i'n treulio bore Iau gyda Kay wrthi iddi gael cemotherapi yn Ysbyty Singleton cyn mynd i ddarlithoedd.

"Yn syth ar ôl fy narlith, byddwn i'n mynd yn ôl i'r ward i eistedd gyda hi. Roedd yn uffernol ei gwylio’n brwydro, wrth i'r canser ennill y frwydr yn araf deg."

Gwaetha'r modd, gwaethygodd iechyd Kay.

"Roeddwn i wedi dychwelyd am y diwrnod cyntaf ar ôl gwyliau'r Nadolig," meddai. "Roeddwn i mewn darlith a ffoniodd fy nheulu i ddweud bod rhaid i mi ddod adref - roedd Kay wedi gwaethygu. Y diwrnod nesaf, dywedodd y meddygon wrthym bod angen iddi fynd i mewn i Hosbis Tŷ Olwen."

Bu farw Kay ym mis Chwefror 2018, tridiau yn unig ar ôl cyrraedd yr hosbis.

"Pan oeddwn i'n gofalu am Kay, mynnodd fy mod i’n addo peidio â rhoi'r gorau i astudio," meddai Andrea. "Heb os, hi oedd y sbardun i mi orffen fy ngradd.

"Ond roedd Prifysgol Abertawe'n wych. Roedd yr Athro Richard Owen yn dda iawn wrthyf a ches i gefnogaeth wych gan wasanaethau myfyrwyr, yn enwedig Sophie Picton - mae'n glod i'r Brifysgol.

"Hoffwn i gael swydd yn y gyfraith cyn gynted â phosib, yn enwedig ym maes camweinyddiad cyfiawnder. Dwi am fod yn eiriolwr o'r radd flaenaf a gwneud gwahaniaeth mewn ffordd fach.

"Ond, yn anad dim, mae gen i radd yn y Gyfraith a does neb yn gallu mynd â hynny oddi wrthyf."

600 x 350

O’r chwith i’r dde: Andrea gyda’i gwobrau Sefydliad Dysgu a Gwaith, y broetsh mae’n gwisgo gyda llun Kay a welwyd hefyd ar ddiwrnod ei graddio yn 2018.