Mam sengl i saith o blant yn dathlu ar ôl graddio o Brifysgol Abertawe

Mae mam sengl i saith o blant, a adawodd yr ysgol heb gymwysterau, yn dathlu ar ôl ennill gradd o Brifysgol Abertawe.

Mae Gemma Turnbull, sy'n 34 oed, yn cyfaddef nad oedd hi'n mynychu'r ysgol yn rheolaidd pan oedd yn blentyn, ond nawr mae ei phenderfyniad i sicrhau dyfodol disglair iddi hi a'i theulu wedi arwain at gwblhau BA yn y Dyniaethau ar ôl astudio ar sail ran-amser am chwe blynedd drwy Adran Addysg Barhaus Oedolion (AABO) y Brifysgol.

Ar ôl gadael addysg y wladwriaeth heb un TGAU, aeth Gemma, o Sir Benfro, yn feichiog yn 16 oed. Aeth ymlaen i gael pedwar o blant ei hun, gan gynnwys Ruby, sydd nawr yn 11 oed, a anwyd â chyflwr y galon; a Joe, sy'n 15 oed, y mae'n awtistig.

Yn 2011, a hithau am sicrhau bywyd gwell, dechreuodd Gemma chwilio am gyfleoedd dysgu pellach, ond bu rhaid iddi oresgyn anawsterau eraill ar hyd y ffordd.

Yn fuan ar ôl dechrau Tystysgrif Sylfaen dwy flynedd, darganfu Gemma bod tri o blant ei chwaer ar fin cael eu rhoi dan ofal.

Daeth yn warcheidwad cyfreithiol Leonie, Shaun a Jack, gan olygu ei bod yn gyfrifol am saith o blant, a hithau'n 26 oed yn unig.

600 x 600

Yn y llun, o'r chwith i'r dde: Leonie, 10; Shaun, 9; Gemma; Ruby, 11; Amber, 13; Jack, 8; a Joe, 15.

"Roedd bywyd yn eithaf llwm, a dweud y gwir,” meddai Gemma, y cyntaf yn ei theulu i fynd i addysg uwch.

"I ddechrau, roeddwn yn pryderu ynghylch sut y buaswn yn ymdopi â bod yn fyfyriwr, ond doeddwn i ddim eisiau gwahanu fy nheulu.

"Roeddwn i eisiau bywyd gwell iddyn nhw, ac iddynt fod yn falch ohonof. Doeddwn i ddim eisiau i'm plant fod fel fi, yn tyfu i fyny heb addysg na swydd.

"Roeddwn i'n 26 oed, â saith o blant i ofalu amdanynt, ac roedd hynny'n anodd. Rwy'n cofio cwympo i gysgu yn yr ystafell ymolchi am 4am ar ôl ceisio ysgrifennu traethawd drwy'r nos, ac roeddwn i wedi blino'n lân – ond nawr rwyf wedi llwyddo."

Mae ei nai - Shaun, sy'n 9 oed - yn dioddef gan syndrom alcohol y ffetws, sy'n effeithio ar ei ymddygiad, a chafodd Gemma ei hun ddiagnosis o ddyslecsia a dyspracsia yn ystod ei hastudiaethau. Yn ystod y cyfnod hwn y torrodd ei phriodas.

"Y cyfan roeddwn i ei eisiau erioed oedd i'r fam a'r tad eistedd i lawr fel teulu, gyda'r plant, fel ar y gwelir ar y teledu," dywedodd.

"Dwi'n gwybod nad dyna'r realiti bob amser, ond dyna roeddwn i ei eisiau, felly roedd hi'n anodd cyfaddef y buaswn yn ysgaru, fel fy rhieni. Does neb eisiau hynny.

"Does ganddyn nhw ddim delfryd ymddwyn gwrywaidd yn eu bywyd, ond gobeithiaf y gallaf roi hynny iddynt a'u helpu i fwy bywydau cadarnhaol.

"Ni fuaswn yn newid unrhyw beth. Rhaid i chi wneud y gorau o'ch bywyd – gallwch nofio neu foddi. Y peth gorau y gwnes i erioed oedd cael y plant i gyd gyda mi o dan yr un to. Mewn gwirionedd, rwy'n ymdopi'n well gyda saith nag oeddwn i gyda phedwar!"

Wedi ennill ei gradd, mae Gemma eisoes wedi dechrau edrych ar beth yr hoffai ei gyflawni nesaf.

"Rwy'n bwriadu ennill TGAU Mathemateg a Saesneg, ond byddaf yn defnyddio tiwtor preifat ar gyfer y rheiny. Yna rwy'n gobeithio mynd ymlaen i astudio TAR a bod yn athrawes ysgol gynradd," meddai Gemma, y mae hefyd yn rhiant-lywodraethwr yn Ysgol Harri Tudur ym Mhenfro.

"Gallwch wneud unrhyw beth drwy ymdrechu os ydych chi ei eisiau digon. Mae'r profiad cyfan wedi bod yn gadarnhaol iawn, yn enwedig o ran staff Prifysgol Abertawe a'u hagwedd tuag at fy helpu i.

"Pe bai gen i athrawon fel yna pan oeddwn i yn yr ysgol, buaswn wedi gwneud yn llawer gwell – maen nhw wedi bod yn anhygoel.

"Mae'r siwrnai gyfan wedi fy ngwneud yn fam well – mae pob peth a wnaf er mwyn fy mhlant – a dyma'r peth gorau rwyf wedi'i wneud erioed."

Am ragor o wybodaeth am yr Adran Addysg Barhaus Oedolion (AABO) Prifysgol Abertawe, ewch i www.swansea.ac.uk/cy/aabo.