Professor Daniel Williams

Yr Athro Daniel Williams

Cadair Bersonol, English Literature

Rhif ffôn

+44 (0) 1792 295622

Welsh language proficiency

Siaradwr Cymraeg Rhugl

Dolenni Ymchwil

Office - 212
Ail lawr
Adeilad Keir Hardie
Campws Singleton
Ar gael ar gyfer Goruchwyliaeth Ôl-raddedig

Trosolwg

Mae’r Athro Daniel G. Williams yn feirniad diwylliannol ac yn un o ddeallusion cyhoeddus blaenllaw Cymru. Mae ei ddiddordebau ymchwil yn amrywio o'r 19eg ganrif hyd heddiw ac yn cwmpasu llenyddiaethau Cymraeg a Saesneg ar ddwy ochr yr Iwerydd. Mae'r diddordebau hyn yn cael eu cysylltu â’i ddiddordeb mewn cenedlaetholdeb, ethnigrwydd a hunaniaeth.

Mae'r Athro Williams yn Gymrawd Cymdeithas Ddysgedig Cymru ac yn Gymrawd Etholedig yr Academi Gymreig. Mae'n Gyfarwyddwr Canolfan Astudiaethau Cymreig Richard Burton ac mae wedi gwasanaethu fel Llywydd NAASWCH (Cymdeithas Gogledd America ar gyfer Astudio Diwylliant a Hanes Cymru). Ers 2016 mae wedi bod yn Gadeirydd Panel Dyfarnu Grantiau Cyngor Llyfrau Cymru (yn yr iaith Saesneg).

Ganed Daniel Williams yn Aberystwyth ym 1972 ac fe’i haddysgwyd yn Ysgol Gymraeg Aberystwyth ac Ysgol Gyfun Penweddig. Fel myfyriwr israddedig, astudiodd Lenyddiaeth Americanaidd a Saesneg ym Mhrifysgol Dwyrain Anglia (Norwich), gan dreulio ei drydedd flwyddyn ym Mhrifysgol Clark, Worcester, Massachusetts. Dyfarnwyd Cymrodoriaeth 

Frank Knox iddo ym 1995 i astudio ym Mhrifysgol Harvard, gan raddio gydag MA mewn Ieithoedd a Llenyddiaethau Celtaidd ym 1997. Astudiodd am ei PhD mewn Llenyddiaeth Saesneg (2001) ym Mhrifysgol Caergrawnt lle ariannwyd ei amser yng Ngholeg y Brenin gan yr AHRB (Bwrdd Ymchwil y Celfyddydau a'r Dyniaethau). Dechreuodd Daniel ddysgu ym Mhrifysgol Abertawe ym mis Ionawr 2000. Roedd yn Gyfarwyddwr Cynorthwyol CREW (Canolfan Ymchwil i Lenyddiaeth ac Iaith Saesneg Cymru) rhwng 2001 a 2007 ac fe olynodd yr Athro M. Wynn Thomas fel Cyfarwyddwr rhwng 2007 - 2010.

Y tu hwnt i'r byd academaidd, mae ganddo ddiddordeb arbennig mewn cerddoriaeth a gwleidyddiaeth. Mae’n sacsoffonydd jazz lled-broffesiynol ac yn sylfaenydd y chwechawd jazz-gwerin ‘Burum’ sydd wedi rhyddhau tair albwm - Alawon (2007), Caniadau (2012), a Llef (2016). Mae’n byw yng Nghwm Tawe yn etholaeth Castell-nedd ble y safodd fel ymgeisydd Plaid Cymru yn etholiadau San Steffan yn 2017 a 2019.

Meysydd Arbenigedd

  • Llenyddiaethau Cymru
  • Llenyddiaeth Affro-Americanaidd
  • Llenyddiaethau Celtaidd (ers 1800)
  • Raymond Williams a syniadaeth y Chwith
  • Hanes Deallusol
  • Cenedlaetholdeb Ddiwylliannol
  • Hunaniaethau Ethnig
  • Trefedigaethedd a theori ôl-drefedigaethol.

Uchafbwyntiau Gyrfa

Diddordebau Addysgu

Mae'r Athro Williams yn dysgu ar draws y mwyafrif o gyfnodau, gyda ffocws penodol ar lenyddiaethau Affro-Americanaidd, Gwyddelig a Chymreig. Anela, yn ei ddysgu, at ddatblygu dulliau o gymharu traddodiadau llenyddol.

Mae'n cydlynu cyrsiau ar yr MA yn Llên Saesneg Cymru. (Mae’r llun o’r seminar olaf cyn y Nadolig a gynhelir yn draddodiadol yn nhý Dylan Thomas ar Cwmdonkin Drive). 

Mae wedi cyfarwyddio wyth PhD hyd at eu cwblhau, yn amrywio o'r bardd Harri Webb i'r nofelydd Affro-Americanaidd Ishmael Reed, o Farcsiaeth Ewropeaidd i ôl-drefedigaethedd.

Mae wedi arwain a chyd-ddysgu seminarau ym mhrifysgolion Harvard, Aberystwyth a Phrifysgol Texas yn Austin. 

Ymchwil

Mae’r Athro Daniel G. Williams wedi ysgrifennu tri llyfr. Ethnicity and Cultural Authority: from Arnold to DuBois (2006) oedd un o ‘lyfrau’r flwyddyn’ yn y Times Literary Supplement yn 2006. Dilynwyd Black Skin, Blue Books: African Americans and Wales 1845 – 1945 (2012) gan Wales Unchained: Literature and Politics in the American Century (2015) a gyrhaeddodd restr fer Gwobr Llyfr y Flwyddyn. Ar hyn o bryd mae yn cwblhau cyfrol olaf yr ‘Oxford Literary History of Wales’, Welsh Writing in English, 1914 to the Present: Deaths and Entrances. Wedi'i gyd-ysgrifennu â Damian Walford Davies, mae disgwyl i’r gyfrol gael ei chyhoeddi yn 2022.

Mae’r Athro Williams hefyd wedi golygu sawl llyfr, yn fwyaf arbennig casgliad o ysgrifau Raymond Williams Who Speaks for Wales: Nation, Culture, Identity (Gwasg Prifysgol Cymru, 2003). Arweiniodd y gynhadledd ryngwladol a drefnodd yn 2007 o'r enw 'Canu Caeth: Affro-Americaniaid a’r Gwledydd Celtaidd’ at rifyn arbennig o'r cyfnodolyn Comparative American Studies (Mehefin 2010) a chasgliad o draethodau, Canu Caeth: Affro-Americaniaid a'r Cymry (2010). Mae ei waith wedi cael ei gyfieithu i’r Siapaneeg a’r Portiwgaleg.

Prif Wobrau

2017 / 2020 Gwobr Erasmus + (UT Austin, Texas)

2016 Cymrodor Cymdeithas Ddysgedig Cymru

2015 Rhestr fer. Llyfr y Flwyddyn (Wales Unchained)

2014 Cymrodor yr  Academi Gymreig

2012 Gwobr Leverhulme ar gyfer Astudio Dramor. (Prifysgol Harvard).

2010 Gwobr Cynhadledd Dramor yr Academi Brydeinig (Nova Scotia)

2007 Rhestr Hir.Llyfr y Flwyddyn. (Ethnicity and Cultural Authority)

2004 - 5 Arts and Humanities Research Council: Research Leave Award

2000 Gwobr Deithio Ferris, Coleg King’s, Caergrawnt.

1997 - 99 Arts and Humanities Research Board Doctoral Award.

1996 Gwobr Deitho Cullinane, Yr Adran Geltaidd, Prifysgol Harvard.

1995 - 7 Cymrodoriaeth Frank Knox ar gyfer astudio ym Mhrifysgol Harvard.

Cydweithrediadau

Er 2010, mae’r Athro Williams wedi sefydlu cydweithrediad ymchwil gyda’r Raymond Williams Kenkyu-ken, gan arwain at raglen barhaus o gynadleddau a chyhoeddiadau yng Nghymru a Siapan, gyda chefnogaeth Cymdeithas Hyrwyddo Gwyddoniaeth Siapan (JSPS). (Mae’r llun o daith ymchwil ar ynys Kyushu, Siapan, ym Medi 2019).

Mae Daniel Williams yn cyfrannu yn aml at weithgareddau Cymdeithas Llên Saesneg Cymru (AWWE) a Chymdeithas Gogledd America ar gyfer Astudio Diwylliant a Hanes Cymru (NAASWCH). Yn 20016 fe gyd-wethiodd gyda’r Dr. Melinda Gray ar drefnu cynhadledd NAASWCH dan nawdd Adran Ieithoedd a Llenyddiaethau Celtaidd, Prifysgol Harvard. Cafwyd cyfraniadau nodedig yn y gynhadledd honno gan yr Athro Marc Shell yr actor Matthew Rhys, y Prif Weinidog Rhodri Morgan ac eraill.

Mae’r Athro Williams yn cyd-olygu cyfres Canolfan Lên ac Iaith Cymru (CREW), ‘Writing Wales in English’ gyda’r Athro Kirsti Bohata, ac ef yw sylfaenydd a golygydd cyfres ‘Safbwyntiau’. Cyhoeddir y ddwy gyfres gan Wasg Prifysgol Cymru.