Coronafeirws: y diweddaraf

Adeiladau fel gorsafoedd pŵer

Fel canolfan arweiniol y DU ym maes cyrydiad dur wedi'i gaenu, rydym wedi datblygu cynhyrchion metel newydd wedi'u caenu, sydd â gwarant o 40 mlynedd, drwy ein gwaith ymchwil ar y cyd â Tata Steel.

Mae hyn wedi cael effaith economaidd sylweddol, wedi sicrhau ein bod wedi parhau i fod ar flaen o gad o ran ein perfformiad busnes ac wedi cyfrannu at gystadleurwydd byd-eang.

Rydym wedi gwella perfformiad ein cwmni partner drwy ddarparu 61 o arweinwyr a thechnolegwyr caenau medrus ar lefel doethuriaeth, y mae'r rhan fwyaf ohonynt yn rhedeg eu grwpiau ymchwil eu hunain neu'n dechnolegwyr ar lefel cyfarwyddwyr erbyn hyn.

Mae ein gwaith ymchwil ym maes caenau gweithredol ar gyfer ynni wedi cael ei hyrwyddo drwy'r cysyniad 'Adeiladau fel Gorsafoedd Pŵer' a'n digwyddiadau 'Defnyddiau Byw' ar gyfer plant ysgol.

Mae gweithgarwch ymgysylltu a diddordeb cyhoeddus wedi canolbwyntio ar gymhwyso technegau ymchwil a chaenau gweithredol ar gyfer ynni drwy'r cysyniad 'Adeiladau fel Gorsafoedd Pŵer' a digwyddiadau 'Defnyddiau Byw'.

Ym Mhrifysgol Abertawe, mae gennym gan mlynedd o brofiad bron o weithio gyda'r sector metelau i wneud gwaith ymchwil o'r radd flaenaf sy'n arwain at ddatblygu cynhyrchion newydd.

Mae ein gwaith ar ddatblygu caenau metelig, gwrthsefyll cyrydiad a mecanweithiau ffotodiraddiad wedi bod yn greiddiol i allu ein partner diwydiannol arweiniol, Tata Steel, i gynnig gwarantau 40 mlynedd llawn ar ddur wedi'i gaenu at ddibenion adeiladu.

Ni fyddai'r cynhyrchion perfformiad uchel hyn wedi bod yn bosibl heb ein dealltwriaeth o'r cysylltiadau hollbwysig rhwng meicrostrwythur a gwrthiant yn erbyn cyrydiad o astudiaethau mecanistig sylfaenol a oedd yn mesur sefydlogrwydd ffotodiraddiad. Mae Abertawe bellach yn gwerthu'r technegau newydd i ddelweddu a mesur cyrydiad yn fasnachol ac ymhlith y cwsmeriaid mae General Electric, Tata a Tokyo Electric Power.

Roedd menter newydd dan arweiniad Abertawe i ymchwilio i dechnoleg ffotofoltäig cost isel ar ddur wedi dechrau yn 2007 gyda Choleg Imperial a Chaerfaddon.

Caiff ymdrechion i weithgynhyrchu mwy o gaenau gweithredol yng Nghymru eu cefnogi yn eu hanfod gan y Ganolfan Arloesedd a Gwybodaeth newydd a sefydlwyd yn 2011 gyda grant o £10m gan EPSRC/TSB a mwy na £2m gan Lywodraeth Cymru.  Mae SPECIFIC IKC yn gweithio gyda sawl partner i ddatblygu caenau gwrth-gyrydu a ffotofoltäig presennol ynghyd â thechnolegau newydd sydd ond wedi cyrraedd y cam labordy ar hyn o bryd.

Mae Canolfan Arloesedd SPECIFIC wedi parhau â phartneriaeth lwyddiannus gydag ICL a Chaerfaddon i ddatblygu a chynyddu technoleg ffotofoltäig sy'n cynnwys celloedd wedi'u sensiteiddio â llifynnau (DSC) ar ddur. Mae prosesau newydd wedi trosi swp-broses yn broses barhaus ac wedi arwain at fuddsoddiad o £40m mewn diwydiannu yng Nghymru yn 2012. Cafodd llinell weithgynhyrchu beilot arall, gwerth £2m, ei hagor ym mis Hydref 2012 hefyd yn SPECIFIC IKC er mwyn masnacheiddio dyfeisiau eraill yn gyflym. Yn 2013, mae £7m arall wedi cael ei fuddsoddi er mwyn creu prosiect strategol â Choleg Imperial a fydd yn arwain at ganolfan genedlaethol ar gyfer gweithgynhyrchu uwch ym maes ynni solar.