Darlith Zienkiewicz

DARLITH ZIENKIEWICZ 2022

Ddydd Mercher 9 Tachwedd am 6pm bydd Cyfadran Gwyddoniaeth a Pheirianneg Prifysgol Abertawe yn cynnal ei chweched Darlith Zienkiewicz yn Amgueddfa Genedlaethol y Glannau, Abertawe.

Y siaradwr gwadd fydd yr Athro Syr Jim McDonald BSc, MSc, PhD, DSc, CEng, a fydd yn traddodi darlith o’r enw ‘A Whole Systems Approach to achieve Net Zero: a 21st Century Energy System’.

Sir Jim MacDonald

Siaradwr Gwestai Yr Athro Syr Jim McDonald, BSc, MSc, PhD, DSc, CEng

Mae'r Athro Syr Jim McDonald wedi graddio deirgwaith o Strathclyde, mewn graddau BSc, MSc a PhD ym meysydd peirianneg drydanol, systemau pŵer ac economeg ynni.

Ar ôl graddio am y tro cyntaf, gweithiodd am saith mlynedd yn y diwydiant cyfleustodau trydanol, gan ail-ymuno â Strathclyde ym 1984 fel darlithydd "gwaed newydd" ym Mheirianneg Electroneg a Thrydanol.

Cafodd ei benodi’n Gadeirydd Rolls-Royce mewn Systemau Pŵer Trydanol ym 1993, daeth yn  Bennaeth yr Adran Peirianneg Electroneg a Thrydanol yn 2003 a gwasanaethodd fel Dirprwy Bennaeth  Ymchwil a Chyfnewid Gwybodaeth o 2006. Daeth yn Bennaeth ac yn Ddirprwy Is-ganghellor Prifysgol Strathclyde ym mis Mawrth 2009.

Ym mis Hydref 2019, cafodd ei ethol yn Llywydd yr Academi Peirianneg Frenhinol (RAEng), sef yr Albanwr cyntaf i fod yn ddeiliad y swydd honno.

Mae Syr Jim yn cadeirio’r Bwrdd Cynghori ar Ynni Llywodraeth yr Alban, ar y cyd â Phrif Weinidog yr Alban. Mae’n gadeirydd Bwrdd Arweinyddiaeth Economaidd Annibynnol Glasgow ac mae’n gyn-gadeirydd Bwrdd Canolfan Wyddoniaeth Glasgow.

Mae’n bleser ganddo weithredu fel Canghellor Prifysgol y Plant, sef elusen sy’n codi dyheadau addysg ymhlith plant a’u teuluoedd. Mae’n Llywydd CESAER, sef cymdeithas Prifysgolion Gwyddoniaeth a Thechnoleg gyda 52 o sefydliadau’n aelodau.

Ar hyn o bryd, mae’n ddeiliad sawl apwyntiad busnes anweithredol uwch ar fyrddau ScottishPower, Weir Group, UK Offshore Renewable Energy Catapult Board a Labordy Ffisegol Cenedlaethol y DU.

Mae’n cadeirio dwy o gronfeydd ymchwil prifysgolion yr Alban gyfan mewn Ynni a Pheirianneg.

Yn y gorffennol, mae wedi bod yn aelod bwrdd y canlynol: Scottish Enterprise; Bwrdd Rhagoriaeth Ynni yr UKTI; a Phwyllgor Ymgynghorol Gwyddonol yr Alban. Mae wedi dal swyddi eraill mewn cwmnïoedd gydag ASCADA (a brynwyd gan GE) ac Axeda Systems, sef cwmni a ddyfynnir gan NASDAQ.

Yn Rhestr Anrhydeddau Pen-blwydd Jiwbilî’r Frenhines ar 16 Mehefin 2012, dyfarnwyd Urdd Marchog i’r Athro McDonald am wasanaethau i addysg, peirianneg a’r economi. Ym mis Medi 2013, derbyniodd yr Athro McDonald gydnabyddiaeth “Cyfraniad Neilltuol fel Arweinydd Busnes” yn nigwyddiad cyntaf erioed Gwobrau Ysbrydoli’r Ddinas The Herald.

Mae’n Gymrawd yr Academi Peirianneg Frenhinol, Cymdeithas Frenhinol Caeredin, y Sefydliad Peirianneg a Thechnoleg, y Sefydliad Ffiseg a’r Sefydliad Ynni.

Haniaethol

Mae angen ailgynllunio a gweithredu system ynni newydd sy’n gwreiddio amcanion sero net mewn galw a chyflenwi i fynd i’r afael â heriau newid yn yr hinsawdd. Dylai’r ateb i’r broblem driphlyg o ddatgarboneiddio ynni, costau a diogelwch – yn ogystal â’r angen am dderbyniad cymdeithasol a gwerth economaidd – fod yn ganolog i hyn.

Bydd y sgwrs hon yn cyflwyno fframwaith ar gyfer ymagwedd systemau cyfan o’r fath at dechnoleg, arloesi, polisi, sgiliau a buddsoddiad.  Darperir enghreifftiau dan sawl thema ynni, gan gynnwys: gwynt ar y môr; gridiau clyfar, d.c. ac annibynnol; hydrogen; amgylchedd adeiledig; a niwclear.  Bydd y themâu hyn yn cael eu cyflwyno yng nghyd-destun system ynni a ail-gynlluniwyd, carbon isel ar gyfer yr 21ain ganrif.

Caiff y gofynion peirianneg, technoleg, arloesi a sgiliau hefyd eu hamlygu fel gofynion sylfaenol i wireddu’r dyfodol ynni hwn.

Bob blwyddyn rydym yn cynnal Darlith Zienkiewicz lle rydym yn croesawu siaradwr gwadd o ddiwydiant ac yn cynnal cinio ffurfiol yn Abertawe.

Cefnogir y ddarlith flynyddol gan y sefydliadau canlynol:

  • Sefydliad Peirianwyr Sifil, y DU
  • Cymdeithas Ryngwladol Mecaneg Gyfrifiadurol, Barcelona, Sbaen
  • Cymdeithas Ddysgedig Cymru, Cymru
  • Rhwydwaith Ymchwil Cenedlaethol, Peirianneg, Prifysgol Abertawe
  • Prifysgol Abertawe
  • Cymdeithas Mecaneg Gyfrifiadurol y DU