Mae'r Gymdeithas Niwmismateg Frenhinol wedi rhoi Gwobr Gilljam am Niwmismateg y Drydedd Ganrif i Dr George Watson o Brifysgol Abertawe, am ei lyfr Connections, Communities, and Coinage: The system of coin production in southern Asia Minor AD 218-276. Mae llyfr Dr Watson yn edrych ar y darnau arian a gynhyrchwyd gan ddinasoedd y taleithiau Rhufeinig yn ne Asia Leiaf (sef Twrci erbyn hyn) yn ystod y drydedd ganrif AD.

“Y gwaith hwn, sy'n archwilio'r ffordd y cynhyrchwyd y darnau arian hyn, yw'r cyfraniad cyntaf ar ffurf llyfr cyfan ers bron hanner canrif at drafodaeth ysgolheigaidd fawr ynghylch pwy oedd yn rheoli'r darnau arian hyn: ai'r dinasoedd eu hunain neu ryw awdurdod uwch-ranbarthol neu ymerodrol,” meddai.

“Rwy'n dadlau mai'r dinasoedd oedd yn rheoli eu darnau arian, ond rwy'n dangos sut gwnaethant gydweithredu i'w cynhyrchu, a bod y cydweithrediad hwn yn meithrin ymdeimlad o gymuned ranbarthol ymysg y dinasoedd yn y rhan hon o fyd y Rhufeiniaid.”

Roedd darnau arian yn arbennig o bwysig yn hanesion y drydedd ganrif, a welir yn aml, yn ôl esboniad Dr Watson, fel dechrau'r newid o fyd y Rhufeiniaid a'r byd wedi'r Rhufeiniaid.

“Mewn gwrthgyferbyniad â'n ffynonellau ysgrifenedig, sy'n brin ac yn llawn bylchau, mae nifer helaeth o ddarnau arian o'r drydedd ganrif wedi goroesi, ac maent yn ffynhonnell allweddol ar gyfer y cyfnod pwysig hwn,” meddai.

“Mae gennyf ddiddordeb yn y ffordd y mae'r darnau arian hyn yn dangos rhyngweithio rhwng y wladwriaeth, a gyflwynodd y darnau arian, a'r bobl a oedd yn cael eu llywodraethu gan y wladwriaeth ac a oedd yn defnyddio'r darnau arian ar gyfer trafodion pob dydd.”

Ceir rhagor o wybodaeth am ddiddordebau ymchwil a chyhoeddiadau Dr Watson yma.