Coronafeirws: y diweddaraf

Ynglŷn â'r prosiect

Mae Prifysgol Abertawe'n dathlu blwyddyn ei chanmlwyddiant yn 2020. I baratoi am yr achlysur, lansiwyd prosiect i ymchwilio i hanes y Brifysgol ac i'w gofnodi. Arweinir y prosiect hwn gan Dr Sam Blaxland, cymrawd ôl-ddoethurol yn yr Adran Hanes.

Pan agorodd Coleg Prifysgol Cymru, Abertawe ei drysau ym 1920, roedd ganddi lai na 100 o fyfyrwyr ar y gofrestr. Erbyn hyn, mae'r sefydliad yn Brifysgol aml-gampws ffyniannus lle mae miloedd yn astudio ac yn gweithio. Mae'r broses hon o newid yn cwmpasu nifer o feysydd a chyfnodau hanes tra diddorol a nod Sam yw archwilio hyn.

Mae ei waith yn cynnwys dau brif faes ymchwil sylweddol. Yn gyntaf, mae'n ymgymryd â phrosiect hanes llafar uchelgeisiol a fydd yn ceisio cynnwys cynifer o bobl â chysylltiad â'r Brifysgol â phosib. Y nod yw cyfweld â phobl sydd wedi ymwneud â phob agwedd ar fywyd y Brifysgol. Bydd eu hatgofion a'u tystiolaeth lafar yn sylfaen archif hanes llafar dan ofal archifwyr y Brifysgol a fydd ar gael at ddibenion ymchwil.


Ar y llaw arall, bydd Sam yn defnyddio'r casgliad mwy traddodiadol, ond ardderchog, o ddeunydd yn archif y Brifysgol i ymchwilio i'r hanes. Mae'r ddau faes ymchwil hyn yn sylfaen llyfr y bydd Sam yn ei gyhoeddi am y Brifysgol i nodi ei chanmlwyddiant.

Pobl

Penodwyd Dr Sam Blaxland yn gymrawd ôl-ddoethurol yn Adran Hanes Prifysgol Abertawe ym mis Tachwedd 2016. Mae'n ymchwilio i hanes y Brifysgol yn y cyfnod yn arwain at ei chanmlwyddiant yn 2020. Ysgrifennodd draethawd ymchwil PhD yn yr adran ar y Blaid Geidwadol yng Nghymru rhwng 1945 a 1997 a chyn hynny, bu'n astudio am BA ac MA mewn Hanes ym Mhrifysgol Caerdydd. Cafodd ei eni a'i fagu yn Sir Benfro ac ers hynny, mae wedi byw, gweithio neu astudio yng Nghaerdydd, Llundain a Rhydychen. Mae ganddo ddiddordebau ymchwil ehangach ym maes hanes gwleidyddol a chymdeithasol Prydain. Mae Sam yn ymddiddori mewn gwleidyddiaeth a materion cyfoes ac mae wedi cymryd rhan mewn sawl rhaglen ar sianelau newyddion ac ar y teledu yn ddiweddar, gan gynnwys BBC News 24, The Sunday Politics Wales a Bay TV yn Abertawe. Mae wedi ysgrifennu erthyglau ar gyfer The Conversation, The Western Mail, a’r Sefydliad Materion Cymreig ymysg cyhoeddwyr eraill, ac mae wedi siarad neu gyflwyno papurau ar ei ymchwil mewn lleoedd megis Llyfrgell Bodleian Rhydychen a Phrifysgol Harvard.

Cysylltu

Os hoffech gael unrhyw wybodaeth am y prosiect hwn, os hoffech gymryd rhan mewn cyfweliad hanes llafar, neu os oes gennych ddeunydd a allai fod o ddiddordeb, byddai Dr Sam Blaxland wrth ei fodd yn clywed gennych.

Manylion cyswllt:

E-bost Sam.

Ffôn: 01792 513219

Cyfeiriad: Yr Adran Hanes, Adeilad James Callaghan, Prifysgol Abertawe, Parc Singleton, Abertawe SA2 8PP.