Rydw i'n ymgyrchydd

Rwy’n dwlu ar wenyn. Mae llawer o sŵolegwyr yn dod i’r pwnc yn awyddus i astudio anifeiliaid mawr “cyffrous” ond ers i mi ddechrau gwylio gwenyn, doedd dim troi’n ôl.

Po fwyaf y dysgais am ecoleg gwenyn a chymhlethdod eu bywydau, mwyaf y tyfodd fy niddordeb ynddynt. Gall gwenyn ddylanwadu ar ein diet, ein hamgylchedd a’n diwylliant hyd yn oed.

Mae gwenynen yn rhywogaeth ymbarél. Trwy eu hamddiffyn nhw, rydym yn amddiffyn ecosystemau cyfan – o flodau gwyllt a phryfed eraill i adar a mamaliaid. Heb yr amddiffyniad hwnnw, rydym yn eu rhoi nhw i gyd a’n hunain mewn perygl.

Mae fy ymchwil i bryfed sy’n peillio eisoes yn gwneud gwahaniaeth ond hoffwn i wneud llawer mwy.

Llwyddodd fy ymchwil israddedig i berswadio un cyngor i newid ei bolisi ar drefniadau torri gwair. Bellach, mae’n torri’r gwair ar ymylon y ffordd yn llai aml ac yn plannu mwy o flodau gwyllt. Ar gyfer fy Ngradd Meistr trwy Ymchwil, rwy’n astudio sut mae peillwyr yn defnyddio ardaloedd blodau gwyllt yn ninasoedd de Cymru.

Er hynny, credaf fod addysgu plant ynghylch pwysigrwydd pryfed sy’n peillio yr un mor bwysig â chadwraeth lwyddiannus.

Roedd fy nhiwtor wedi fy rhoi mewn cysylltiad â’r Gymdeithas Ryngwladol ar gyfer Ymchwil Gwenynen a helpais i ddatblygu ei phecyn addysgu am ddim i ysgolion cynradd. Roeddwn hefyd wedi helpu i hyrwyddo ei nodau yn y babell gwyddoniaeth yn yr Eisteddfod Genedlaethol y llynedd.

Gobeithio y bydd y brwdfrydedd a’r ymroddiad a ddatblygais i ym Mhrifysgol Abertawe yn helpu i ysbrydoli cenhedlaeth newydd i edrych ar bethau mewn ffordd wahanol; i werthfawrogi planhigion ac anifeiliaid a allai fel arall ymddangos yn ddi-nod a diogelu cynefinoedd oherwydd nad ydynt yn perthyn i ni yn unig.

Fy mreuddwyd yw ennill PhD a bod yn ecolegydd ymchwil. Dwi am i’m canfyddiadau ddarbwyllo llunwyr cyfreithiau i wneud rhagor i ddiogelu pryfed sy’n peillio a’u cynefinoedd. Gallai hynny wneud gwahaniaeth go iawn i’r byd.”