Rhoi cyffuriau effeithiol ar y farchnad yn gyflymach am dipyn yn llai na'r gost lawn gyda thechnoleg Prifysgol Abertawe

Mae 1 ym mhob 5,000 o feddyginiaethau yn cael eu rhoi ar y farchnad. 1 ym mhob 5,000. Er mwyn rhoi rhywfaint o bersbectif, dyma'r un faint o ods 'gwirion o uchel' a roddwyd i ddyrnaid o gamblwyr a fetiodd ar glwb pêl-droed Dinas Caerlŷr i ennill yr Uwchgynghrair yn 2015.

Leicester

 

Rhywbeth a ystyriwyd yn llai tebygol na gweld anghenfil Loch Ness, Simon Cowell yn dod yn Brif Weinidog neu ddarganfod Elvis Presley yn fyw. Llwyddiant a ddisgrifiwyd fel gwyrth, cyflawniad oes, diwrnod gwych i freuddwydwyr. 

Fel rheol, bydd yn cymryd 12 blynedd o'r adeg pan fydd cyffur newydd yn cael ei ddarganfod am y tro cyntaf i'w roi ar y farchnad. Er bod yr union ffigurau yn cael eu dadlau, mae rhai arbenigwyr yn amcangyfrif bod y gost o ddatblygu cyffur heddiw yn £1.15bn fesul cyffur. Felly, beth os ydych yn brwydro yn erbyn Canser y Coluddyn? Yn dangos arwyddion cynnar o Ddementia? Newydd gael diagnosis bod Diabetes, clefyd Parkinson, clefyd yr ysgyfaint neu glefyd y galon arnoch, neu fod gennych diwmor ar yr ymennydd? Mae gwyddonwyr ledled y wlad yn torri tir newydd bob dydd ym mhob un o'r meysydd hyn. Mae siawns 1 mewn 5,000 y bydd triniaeth newydd ar gael mewn tua 12 blynedd.

Beth wnawn ni os bydd achos o glefyd byd-eang mawr – y Pla Du nesaf, ffliw Sbaen, epidemig o'r frech wen, colera, teiffws neu falaria? Neu beth sy'n digwydd pan na fydd y mathau olaf o wrthfiotigau yn gweithio mwyach? Bydd degau o filiynau yn dioddef, tra bod cyffuriau neu ddulliau newydd i drin y clefyd yn cael eu datblygu.

Heddiw, mae'r diwydiant fferyllol byd-eang yn buddsoddi mwy mewn ymchwil a datblygu nag unrhyw ddiwydiant arall – yn y DU yn unig, buddsoddir £11.5m bob dydd yn y diwydiant hanfodol hwn. Mae clefydau'n cael eu hymchwilio, triniaethau'n cael eu datblygu, bywydau'n cael eu hachub a'u gwella'n llwyr.  

Mae cost uchel y gwaith o ddatblygu cyffuriau yn ffactor sylweddol sy'n cyfrannu at ddiffyg argaeledd triniaethau ar gyfer sawl clefyd. Ar gyfer pob meddyginiaeth a gaiff ei marchnata sy'n dwyn elw, bydd 25,000 o gyfansoddion cemegol wedi cael eu profi. Bydd 25 o'r rhain wedi bod yn destun treialon clinigol a bydd 5 wedi cael eu cymeradwyo ar gyfer y farchnad.   

Mae rhoi cyffuriau gwell ar y farchnad yn gyflymach, ac am dipyn yn llai na'r gost lawn, yn her y mae Moleculomics wedi bod yn mynd i'r afael â hi'n uniongyrchol.  

Mae'r busnes, sy'n gysylltiedig â Phrifysgol Abertawe, wedi bod yn datblygu platfformau cynhwysfawr o fodelau a gynhyrchwyd gan gyfrifiadur ar gyfer strwythurau protein yn y corff dynol. Drwy ddefnyddio'r dechnoleg cyfrifiadura perfformiad uchel ddiweddaraf, maent bellach yn gallu cynnal miliynau o efelychiadau mathemategol dros gyfnodau byr o amser i bennu sut mae'r holl broteinau hyn yn rhyngweithio ag amrywiol gyfansoddion cemegol y cânt eu hamlygu iddynt mewn amodau bywyd go iawn. Yn ei hanfod, mae'r cwmni'n gallu cyflymu'r broses o ddarganfod cyffuriau newydd yn ogystal â rhagfynegi a fydd cyfansoddyn yn peri adwaith niweidiol i'r cyffur yn y corff dynol.

Ym mis Rhagfyr 2016, ymunodd Llywodraeth Canada â Gweinyddiaeth Amddiffyn y DU, Unilever, Dow ac NC3Rs drwy gefnogi Moleculomics, sydd bellach wrthi'n datblygu set newydd o adnoddau a phosesau a fydd yn caniatáu i ni wahaniaethu rhwng cyffur "diogel" a fwriadwyd ar gyfer y farchnad a chyffur "gwael" a fwriadwyd i gael ei dynnu allan o'r broses ddatblygu oherwydd effeithiau gwenwynig ar ddechrau'r broses honno. 

"Mae'n ddatblygiad cyffrous sy'n mynd i'r afael â pham mae cyfansoddion penodol yn gwneud cyffuriau da, sy'n ddiogel yn gyffredinol, a rhai yn gysylltiedig â mwy o wenwyndra i'r corff, a hynny drwy broffilio'r ffordd maent yn rhyngweithio â channoedd o dderbynyddion" esboniodd Dr Jonathan Mullins, Prif Swyddog Gweithredol grŵp Moleculomics.

"Diolch i'r arian a roddwyd gan IRAP, bydd y prosiect hwn yn datblygu adnodd a fydd yn rhagfynegi canlyniad prosiect datblygu cyffur cyn iddo fynd i'r labordy; a'r cyfan drwy ddefnyddio'r dechnoleg Cyfrifiadura Perfformiad Uchel (uwchgyfrifiadur) ddiweddaraf a rhai algorithmau arloesol iawn" meddai Dr Will Krawszik, Pennaeth Gweithrediadau Moleculomics. 

Yn gynnar yn 2017, bydd Moleculomics yn lansio ei gynnyrch pwysicaf, sef Human3DProteome. Bydd hwn, am y tro cyntaf, yn galluogi cynnal profion sgrinio trwybwn-uchel ar un o'r cyfansoddion moleciwlau bach yn erbyn pob protein yn y corff dynol – llyfrgell o 30,000+ o dargedau cyffur posibl. Bydd y llif gwaith sy'n cael ei ddatblygu fel rhan o'r ateb hwn yn cynnig amgylchedd darganfod arweiniol, cadarn a phenagored sy'n nodi rhyngweithiadau ar-darged ac oddi ar darged ar draws y proteome cyfan; disgrifiadau manwl o'r mannau gweithredol a miliynau o ryngweithiadau rhwng protein a chyfansoddion, sy'n cynnwys miloedd o gyfansoddion arweiniol, lle y sgriniwyd y ffordd y maent yn rhyngweithio â 1,500 o dargedau cyffur sy'n destun gweithredu ffarmacolegol a therapiwtig hysbys; a phlatfform pennu ail bwrpas cyffuriau sy'n cynnwys pob un o'r 1,600 o gyffuriau a gymeradwywyd gan y Weinyddiaeth Bwyd a Chyffuriau a degau o filoedd o gyffuriau newydd. 

Drwy gynnal gwaith dadansoddi in silico sy'n seiliedig ar gyfrifiadur pan fydd cyffur yn cael ei ddarganfod am y tro cyntaf, gellir ystyried llawer mwy o gyffuriau posibl at ddefnydd therapiwtig ehangach, a byddai cyffuriau sy'n debygol o fethu yn cael eu cymryd allan o'r broses cyn i dreialon clinigol ddechrau, gan ganiatáu mwy o adnoddau i'r rheini sy'n debygol o lwyddo.  

O wybod bod angen dros hanner yr adnoddau a ddefnyddir i ddatblygu cyffur newydd yn ystod camau amrywiol treial clinigol, mae'r dechnoleg hon yn arbed cryn dipyn o amser a swm sylweddol o arian, ac mae ei heffaith ar ein poblogaeth fyd-eang yn syfrdanol. 

Gair am Moleculomics

Fel cyfrwng i ddatblygu technolegau amgen ar gyfer darganfod a phennu diben moleciwlau bach, mae Moleculomics, cwmni yn y DU sy'n gysylltiedig â'r brifysgol a sefydlwyd yn 2012, wedi datblygu platfformau pwerus in silico i fodelu strwythurau protein a thocio ligandau protein, ar raddfa proteome i ddynwared amodau bywyd go iawn a rhyngweithiau moleciwlaidd ar lefel system gyfan. Wrth wraidd gwaith ymchwil a datblygu mae record o waith ymchwil llwyddiannus ar fodelu strwythurau, sydd wedi ymddangos mewn >50 o gyfnodolion. Dros y pedair blynedd diwethaf, mae Moleculomics wedi bod yn cyflwyno rhaglenni ymchwil a datblygu masnachol, gan gynnwys gwaith Taro-i-Ddatblygu a sgrinio gwenwyndra, fel rhan o brosiectau arbennig gyda Gweinyddiaeth Amddiffyn y DU, Unilever, Dow ac NC3Rs sydd wedi arwain at ystod o dechnolegau "sy'n arwain y blaen yn fyd-eang". Am ragor o wybodaeth, ewch i www.moleculomics.com

 

*ffigurau gan Gymdeithas Brydeinig y Diwydiant Fferyllol