Beth yw’r Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth?

Daeth y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth (2000) i rym yn llawn ar 1 Ionawr 2005, ac mae’n rhoi mynediad i’r cyhoedd i wybodaeth sy’n cael ei dal gan awdurdodau cyhoeddus. Mae’r Ddeddf yn cynnwys unrhyw wybodaeth a gofnodwyd sy’n cael ei dal gan awdurdodau cyhoeddus yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon, a chan awdurdodau yn yr Alban sy’n gweithredu ledled Prydain. Mae gwybodaeth a gofnodwyd yn cynnwys dogfennau sydd wedi’u hargraffu, ffeiliau cyfrifiadurol, llythyrau, e-byst, lluniau, a recordiadau sain neu fideo. Oherwydd eu bod yn cael arian cyhoeddus, mae prifysgolion yn cael eu diffinio fel awdurdodau cyhoeddus at ddibenion y Ddeddf.

Mae’r Ddeddf yn galluogi unrhyw un, yn unrhyw le yn y byd, i wneud cais Rhyddid Gwybodaeth, yn ysgrifenedig, i awdurdod cyhoeddus, ac fel arfer mae’n rhaid i’r awdurdod cyhoeddus ymateb o fewn 20 diwrnod gwaith. Gall “yn ysgrifenedig” naill ai fod drwy gopi caled neu drwy ddulliau electronig. Does dim rhaid i’r sawl sy’n gwneud y cais ddweud eu bod nhw’n ymarfer eu hawliau o dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth.

Yn ôl canllawiau’r llywodraeth, nid yw Undebau Myfyrwyr yn cael eu diffinio fel awdurdodau cyhoeddus at ddibenion y Ddeddf.

Mae’r gwaith o weithredu’r Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth yn cael ei oruchwylio ledled gwledydd Prydain gan swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth, sydd â’r un rôl mewn perthynas â Diogelu Data.

Nid yw’r Ddeddf yn rhoi mynediad i bobl at eu data personol nhw (gwybodaeth amdanyn nhw eu hunain) fel eu cofnodion myfyrwyr. Os bydd aelod o’r cyhoedd eisiau gweld gwybodaeth y mae awdurdod cyhoeddus yn ei dal amdanyn nhw, dylent wneud cais gwrthrych am wybodaeth o dan Ddeddf Diogelu Data 1998.

Cliciwch yma i gael rhagor o wybodaeth benodol sydd â’r nod o gynorthwyo staff i ddeall sut i ymdrin â cheisiadau rhyddid gwybodaeth.

Sut i wneud cais am wybodaeth

Rhaid gwneud pob cais am wybodaeth yn ysgrifenedig naill ai drwy e-bost neu drwy lythyr gan ddefnyddio’r manylion cyswllt canlynol:-

Swyddog Cydymffurfiaeth (Rhyddid Gwybodaeth/Diogelu Data)

Swyddfa’r Is-Ganghellor

Prifysgol Abertawe

Parc Singleton

Abertawe

SA2 8PP

 

E-bost: foi@abertawe.ac.uk

 

Defnyddiwch enw a chyfeiriad dilys (cyfeiriad e-bost neu gyfeiriad post) ar gyfer gohebiaeth yn ogystal â disgrifiad o’r wybodaeth yr hoffech chi i Brifysgol Abertawe ei darparu i chi.

Mae gan Brifysgol Abertawe hawl i ofyn am eglurder am unrhyw gais am wybodaeth lle nad yw’n bosibl adnabod y wybodaeth sydd ei hangen o’r disgrifiad gwreiddiol a roddwyd. Yn unol ag Adran 10(6) Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000, bydd yr amserlen o 20 diwrnod gwaith yn cael ei gohirio tan i’r sefydliad gael yr eglurder, gan ailgychwyn ar y dyddiad y bydd y wybodaeth yn cyrraedd. Os na chaiff eglurder ei roi, bydd y cais yn cael ei gau 60 diwrnod ar ôl dyddiad y cais am eglurder.

Ymateb i Geisiadau

Mae gan y Brifysgol 20 diwrnod gwaith i ymateb i geisiadau, er bod rhai amgylchiadau pan fo modd ymestyn hyn, er enghraifft er mwyn cynnal prawf lles y cyhoedd er mwyn penderfynu ble mae cydbwysedd lles y cyhoedd.

Terfyn cost ymateb i geisiadau Rhyddid Gwybodaeth yw £450 neu 18 awr o weithio.

Wrth ymateb i gais am wybodaeth, mae gofyn i’r Brifysgol gadarnhau neu wadu ei bod yn dal y wybodaeth. Os yw’n gwrthod mynediad at wybodaeth, rhaid iddi ddatgan o dan ba eithriad mae’n gwneud hynny.

Mae Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 yn cynnwys 23 eithriad i’r hawl i gael gafael ar wybodaeth, gan gynnwys Adran 43 Buddiannau Masnachol, Adran 22 Gwybodaeth a Fwriadwyd ar gyfer ei Chyhoeddi yn y Dyfodol ac Adran 30 Ymchwiliadau a Thrafodion. Mae rhai eithriadau yn dod o dan Brawf Lles y Cyhoedd, sy’n golygu bod rhaid datgelu’r wybodaeth os yw gwneud hynny er lles y cyhoedd. I gael rhagor o wybodaeth am eithriadau cliciwch yma.

Gweithdrefn Apeliadau

Os nad ydych yn fodlon ar ôl cael ymateb i gais am wybodaeth, mae gennych hawl i apelio yn erbyn y penderfyniad. Rhaid gwneud pob apêl yn ysgrifenedig at:

Cyfarwyddwr Gwasanaethau Llywodraethu
Swyddfa’r Is-Ganghellor
Prifysgol Abertawe
Parc Singleton
Abertawe
SA2 8PP
neu drwy e-bost

Er mwyn bwrw ymlaen gyda’ch apêl cyn gynted â phosibl, cofiwch ddyfynnu cyfeirnod eich cais a dyddiad eich cais gwreiddiol, yn ogystal ag esbonio pam rydych chi’n gwneud yr apêl. Dylech hefyd anfon eich manylion cysylltu llawn gan gynnwys rhif ffôn os oes modd, rhag ofn bod angen i ni gysylltu â chi yn ystod y broses apelio. Byddwch yn cael cydnabyddiaeth ysgrifenedig bod eich apêl wedi cyrraedd. Yn dilyn yr adolygiad, byddwch yn cael adroddiad yn cynnwys y canlyniad a’r camau y bydd Prifysgol Abertawe yn eu cymryd wedyn.

Os nad ydych yn fodlon â chanlyniad yr apêl, mae gennych hawl i wneud cais yn uniongyrchol i’r Comisiynydd Gwybodaeth i gael penderfyniad. Mae modd cysylltu â’r Comisiynydd Gwybodaeth drwy’r manylion isod: -

Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth,
Information Commissioner’s Office,
Wycliffe House,
Water Lane,
Wilmslow,
Cheshire,
SK9 5AF