O Saudi i Abertawe - mae Friyal yn dathlu llwyddiant yn ei PhD

Friyal Al-QahtaniBu Friyal Al-Qahtani ar daith arbennig yn ôl i Abertawe'r wythnos hon pan ddychwelodd o'i gwlad frodorol, sef Teyrnas Saudi Arabia, i dderbyn ei gradd PhD o Brifysgol Abertawe.

Derbyniodd Friyal, 35 oed, o Dammam yn Saudi Arabia, ei gradd ddydd Mawrth 27 Ionawr yng Nghynulliadau Graddio a Gwobrwyo'r Gaeaf y Brifysgol a gynhaliwyd yn Neuadd Brangwyn Dinas a Sir Abertawe.  Teithiodd gŵr Friyal, Dr Mohammed Al Dossary, gyda hi er mwyn ymuno â hi yn y Cynulliad ar gyfer Coleg y Gwyddorau Dynol ac Iechyd i ddathlu ei chyflawniad.

Mae gan Friyal radd MSc hefyd o Goleg y Gwyddorau Dynol ac Iechyd y Brifysgol mewn Iechyd Cyhoeddus a Hybu Iechyd a gwblhaodd yn 2009.  

Wrth iddi astudio am ei MSc datblygodd ei dyhead i wneud ymchwil er mwyn cyfeirio ei rôl fel darlithydd nyrsio yn Nheyrnas Saudi Arabia. Yna dewisodd Friyal ddilyn rhaglen PhD hefyd yng Ngholeg y Gwyddorau Dynol ac Iechyd ac enillodd ysgoloriaeth gan lywodraeth Teyrnas Saudi Arabia i wneud hyn. 

Meddai Deborah Fitzsimmons, Cyfarwyddwr Academaidd Canolfan Economeg Iechyd Abertawe yng Ngholeg y Gwyddorau Dynol ac Iechyd, a oedd yn un o oruchwylwyr Friyal, "Dewisodd Friyal bwnc iechyd heriol i ymchwilio iddo ar gyfer ei PhD gan ganolbwyntio ar wella gwybodaeth, sgiliau ac agweddau myfyrwyr nyrsio yn Nheyrnas Saudi Arabia at ofal cleifion â hepatitis B a C drwy gyflwyno rhaglen addysg. 

"Sefydlodd astudiaeth uchelgeisiol yn seiliedig ar ddulliau cymysg, gan ddefnyddio hap-brawf gyda rheolydd a chyfweliadau ansoddol i ganfod effeithiolrwydd ei rhaglen."

Dechreuodd Friyal ei hastudiaethau ymchwil yn 2009 ac, yn dilyn absenoldeb mamolaeth i gael ei mab cyntaf, dychwelodd i Abertawe i barhau â'i hastudiaethau.  Ac, ar ôl i Friyal roi genedigaeth i'w hail fab, dychwelodd i Abertawe eto i barhau â'i hastudiaethau gan ofalu am deulu ifanc ar yr un pryd.

Meddai Dr Jayne Cutter, Uwch-ddarlithydd ac un o oruchwylwyr PhD Friyal: "Roedd Friyal yn ymateb yn fedrus iawn i heriau ymchwil  - o gael mynediad drwy'r brifysgol yn ei gwlad frodorol i gynnal yr astudiaeth, i heriau recriwtio myfyrwyr i gymryd rhan ynddi. 

"Roedd ei dyfalbarhad, ei brwdfrydedd a'i hymrwymiad bob amser yn amlwg, hyd yn oed wrth iddi wynebu'r anawsterau sy'n gysylltiedig â chwblhau PhD amser llawn - heb sôn am ofalu am deulu ifanc ar yr un pryd."

Ym mis Mai 2014, cyflwynwyd PhD Friyal: 'Effaith pecyn addysg strwythuredig ar wybodaeth, agweddau ac ymarfer cofnodedig myfyrwyr nyrsio ynghylch trosglwyddo HBV/HVC a rhagofalon safonol mewn coleg nyrsio yn Nheyrnas Saudi Arabia' a chynhaliwyd ei viva (amddiffyniad o'i thraethawd hir) ym mis Gorffennaf 2014.

"Roedd perfformiad Friyal yn ei viva yn rhagorol," ychwanegodd Dr Cutter. "Sylwodd ei harholwyr ar safon uchel ei gwaith a'i hymrwymiad i newid addysg ac ymarfer nyrsio.

"Dyfarnwyd PhD heb unrhyw gywiriadau i Friyal - sy'n ddigwyddiad anghyffredin. Creodd argraff dda hefyd ar ei harholwr mewnol, Dr Ruth Davies, gyda'i hatebion manwl i bob cwestiwn, ei brwdfrydedd am y pwnc a'i hyder."

Dychwelodd Friyal adref i Deyrnas Saudi Arabia ar ôl cwblhau ei PhD, i ailgydio yn ei rôl fel athro cynorthwyol ar gyfer myfyrwyr israddedig ac ôl-raddedig ac fel pennaeth yr adran nyrsio iechyd cymunedol, cadeirydd maes achredu 11 a phennaeth yr adran gwasanaethau cymunedol yng  Ngholeg Nyrsio, Prifysgol Dammam, Teyrnas Saudi Arabia.

Ychwanegodd yr Athro Fitzsimmons: "Rydym yn gwybod eisoes bod Friyal yn gwneud gwahaniaeth i addysg nyrsio drwy ei hymagwedd sy'n cael ei hysgogi gan ymchwil ac ymarfer y bu'n ei hyrwyddo drwy gydol ei PhD ac sy'n parhau yn ei gyrfa ôl-ddoethurol. 

“Nid oes gennym amheuaeth na fydd gan Friyal rôl ganolog wrth ddatblygu addysg nyrsys yn Nheyrnas Saudi Arabia. Bu'n fraint i mi a Dr Jayne Cutter ei goruchwylio."