Prifysgol Abertawe'n anrhydeddu un o gewri Dinas Abertawe, Alan Curtis

Mae Prifysgol Abertawe wedi cyflwyno Gradd Er Anrhydedd i un o gewri Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe, Alan Curtis.

Alan Curtis Cyflwynwyd y radd i Mr Curtis heddiw (18 Gorffennaf) yn ystod seremoni raddio Coleg y Celfyddydau a'r Dyniaethau.

Ganwyd Alan Thomas Curtis ym Mhentre ym 1954. Roedd pêl-droed eisoes yn ei deulu – roedd ei ewythr, Roy Paul, yn chwarae dros Gymru.

Enillodd Alan gap Cymru dan 18 hyd yn oed cyn ei dreial yn Abertawe ar ôl cwblhau eu Safon Uwch ym 1972. Sefydlodd ei hun yn nhîm cyntaf Abertawe, a chwaraeodd ddeugain o weithiau yn nhymor 1973-74, yna symudodd o safle asgellwr chwith i fod yn ganolwr blaen yn ystod ymgyrch 1975-76. Chwaraeodd yn dda yn y safle hwnnw, a pharhaodd fel saethwr am weddill ei yrfa. Y tymor canlynol, sgoriodd 34 gôl mewn 46 gêm (prif sgoriwr yr adran) ac enillodd y tîm ddyrchafiad adran nesaf. Ar ôl cyfnod byr yn Leeds United, dychwelodd i Ddinas Abertawe, gan helpu i ennill dyrchafiad unwaith eto i'r Adran Gyntaf, yna sgoriodd ddeg gôl mewn tymor cyntaf hynod lwyddiannus, gan helpu Abertawe i gyrraedd y chweched safle yn y gynghrair.

Er ei ymrwymiad i'r Elyrch, roedd gyrfa chwarae Alan Curtis yn amrywiol a chynhyrchiol, gan helpu i lywio ffawd Southampton, Stoke, ac ennill Cwpan Cymru gyda'r gelynion pennaf, Dinas Caerdydd, ym 1988. Cynrychiolodd Gymru hefyd, gan sgorio chwe gôl mewn 35 o gemau rhyngwladol.

Yn ogystal â bod yn chwaraewr da ar y cae, roedd yn amlwg yn gynnar bod Alan yn angerddol am hyfforddi. Penodwyd ef yn hyfforddwr tîm cyntaf Abertawe gan y rheolwr newydd, Michael Laudrup, ym mis Gorffennaf 2012, a pharhaodd fel hyfforddwr tîm cyntaf o dan Garry Monk. Ym mis Rhagfyr 2015, daeth yn rheolwr dros dro, a llwyddodd i lywio'r clwb drwy gyfnod anodd yn dilyn canlyniadau siomedig, gan adeiladu platfform a welodd y clwb yn osgoi disgyn i'r adran nesaf, gan orffen deg pwynt a chwe safle uwchben safleoedd y cwymp.

Drwy gydol ei yrfa dros 44 o flynyddoedd mae Alan Curtis wedi cefnogi Dinas Abertawe drwy adegau cythryblus, a chwaraeodd ei ran yn gynnydd sydyn yr Elyrch o Bedwaredd Adran pêl-droed Lloegr i'r Adran Gyntaf. Oherwydd ei egni a'i ymroddiad i'r gêm, a'i ffydd yn ei glwb, cydnabyddir ef gan gefnogwyr yr Elyrch fel 'un ohonom ni' a chan chwaraewyr Abertawe fel 'The Legend'. 

Cyflwynydd Mr Raymond Ciborowski, Cofrestrydd a Phrif Swyddog Gweithredol Prifysgol Abertawe, y dyfarniad i Mr Curtis. Meddai, "Mae Alan yn gyfystyr â Dinas Abertawe. Yn wir, yn y clwb fe'i hadnabyddir fel, 'The Legend'. Ac er bod tuedd tuag at ormodiaith wrth adrodd ar bêl-droed, mae sylwedd go iawn i ddisgrifio Alan fel hyn.

"Yn gyntaf oll, wrth gwrs, rhaid i gawr yn y byd pêl-droed feddu ar dechneg ragorol ar y cae, sgiliau aruchel, neu gryfderau nodweddiadol sy'n cyfrannu at gyflawniadau ardderchog wrth chwarae ar lefel uchel dros gyfnod hir. Ond mae angen llawer mwy na hynny. Rhaid meddu ar rinweddau personol sy'n ennill parch cydchwaraewyr, gwrthwynebwyr a chefnogwyr; rhaid bod yn ddiymffrost, yn onest a rhoi amser i bobl; ac mae'n ymroi i glwb fel rhan fawr o'i fywyd, doed a ddelo, yn y cyfnodau da a'r drwg. Uwchlaw popeth, mae gan gawr ychydig yn fwy eto – ffactor X, fel petai – sy'n galluogi iddo gynrychioli gwir hanfod ei glwb, gan ddiffinio oes yn hanes y clwb a dwysáu ei synnwyr o hunaniaeth. Mae Alan Curtis yn gweddu'r disgrifiad hwn yn berffaith.

Wrth dderbyn ei radd, dywedodd Mr Curtis, "Rwy'n hynod falch bod Prifysgol Abertawe wedi gweld yn dda dyfarnu'r Radd Er Anrhydedd hon i mi. Rwy'n hynod falch o fod yn rhan o Glwb Pêl-droed Dinas Abertawe dros y blynyddoedd a gweld y dyrchafiad i'r Uwch-gynghrair.

"Mae'n rhoi pleser mawr i mi weld Abertawe yn dod yn amlycach yn rhyngwladol, yn y byd pêl-droed, ac ar ben hynny drwy ddatblygiadau mawr megis Campws newydd y Bae y Brifysgol a chynlluniau proffil uchel ar gyfer ailddatblygu'r ddinas.

"Mae pêl-droed wedi bod yn rhan fawr o'm bywyd, ac mae'n rhan allweddol o ddiwylliant Abertawe. Gobeithiaf allu parhau i gyfrannu at ffyniant Dinas Abertawe cyhyd ag y gallaf. Rwy'n hynod falch o dderbyn y radd hon gan Brifysgol y ddinas i gydnabod gyrfa yr wyf wedi dwlu arni, ac i mi, ymrwymiad hyd oes i'r gêm."