Ymchwil i gael yn prosesau dalgylch ac arfordirol

Prosesau a dynameg afonydd

Mae arbenigwyr newid hinsawdd yn rhagweld glawiad dwysach yng Nghymru yn y dyfodol, a fydd yn achosi newidiadau byrlymol i ddwr ffo, hydroleg afonydd a geomorffoleg.

e.e. Sut y bydd dwr ffo cynyddol o ardaloedd dinesig a newid hinsawdd yn effeithio ar ffurf a phrosesau afonydd? Sut y gellir lleihau dwr ffo i wanhau llifogydd?

Meysydd prosiect posib:  asesu risg llifogydd | Amcangyfrif trosglwyddo gwaddod mewn daliant a llwyth gwaelod afon | Erydu ac adfer afonydd | Rhwystrau geomorffolegol i fudiad pysgod

Erydu Pridd a Dirywiad Tir

Mae gan erydu pridd goblygiadau ar ac oddi ar y safle. Yn lleol, mae colled tir yn achosi lleihad mewn ffrwythlondeb a llystyfiant. Ar raddfa’r dalgylch, gall cynnydd mewn llwythau gwaddodol achosi gostyngiad mewn natur fordwyol afonydd a chynnydd mewn cymylogrwydd afonydd. Ymhellach, mae gwaddod mewn daliant yn aml yn gysylltiedig â throsglwyddo halogyddion gwenwynig a maetholion sy’n ddrwg-enwog o anodd eu rheoli, gan mae ffynhonnell fel arfer yn wasgaredig.

e.e. Sut y gellir lleihau colled pridd er mwyn gwella ansawdd dwr ymhellach i lawr yr afon?

Meysydd prosiect posib:  Erydu pridd | Gwaddod ffo | Effaith crawennu pridd a gwrthyriad dwr ar ddwr ffo | Tanau | Erydu llwybrau cerdded ac erydu yn sgil hamdden

Rheoli Dalgylch Integredig

Mae afonydd yn darparu cyswllt rhwng mynyddoedd ac aberoedd arfordirol a thraethau. Yn hyn o beth, gall weithgareddau ym mhell i fyny’r afon gael effaith ar yr arfordir. Mae rheoli dalgylch integredig yn cydnabod cysyllteddau yn y dirwedd, ac mae’n ateb posib i gydnabod gwelliannau hirdymor mewn ansawdd dwr, bioamrywiaeth ecosystemau ac iechyd daearffurfiol.

e.e. Sut y gallwn wella iechyd morydol drwy wella rheoli tir? Neu, sut y gallwn ddefnyddio ecosystemau naturiol i wahanu maetholion cyn iddynt fynd i’r cwrs dwr?

Meysydd prosiect posib:  Samplo gwaddodion  | Adfer gwlypdiroedd a bioadferiad | Cynlluniau Rheoli Dalgylchoedd | Olrhain halogyddion o ffynonellau ymledu llygredd | Draenio

Amgylcheddau Arfordirol

Mae dynameg yr amgylcheddau arfordirol yn eu gwneud yn arbennig o agored i newid daearffurfiol. Tra bod rhywfaint o newid yn naturiol, mae newid hinsawdd a achosir gan bobl a’r cynnydd mewn lefel y môr o ganlyniad i hyn yn cyflwyno her wirioneddol i unigolion a busnesau sydd wedi’u lleoli ar/ger yr arfordir, neu rheiny sy’n ymwneud ag adnoddau morol.

e.e. Sut y bydd lefelau cynyddol y môr yn effeithio ar ecosystemau arfordirol, a sut y bydd hyn yn effeithio ar ddefnydd y porthladd cychod bach?

Meysydd prosiect posib:  Effeithiau daearffurfiol ar gynnydd mewn lefel y môr| Newidiadau i brosesau aberoedd a morffoleg | Datblygiadau Arfordirol | Gweithgareddau twristiaeth a hamdden