Argymhellion ar gyfer datblygu llwybr arfordirol rheoli

Fel rhan o'r prosiect SEACAMS, y tîm Dalgylch a Phrosesau Arfordirol wedi datblygu adroddiad rheoli gwyddonol ar Bae Abertawe system twyni tywod a llwybr beicio i ddau gwmni beiciau lleol.

Abertawe Dalgylch a Phrosesau Tîm Arfordirol gwblhau'r adroddiad yn gynharach y mis hwn o'r enw 'Prosesau arfordirol a chynnal a chadw y, llwybr beicio Bae Abertawe, Cymru - Argymhellion ar gyfer Dinas a Sir Abertawe, Gorffennaf 2011'.

Roedd yr adroddiad yn cael ei wneud ar ran y ddwy siop feicio, Bikes Cyclery a Gweithredu Trefol, sydd ill dau yn lleoli yng nghanol Abertawe. Mae busnesau mynegi pryderon ynghylch statws presennol y llwybr beicio ar hyd Bae Abertawe a gafodd ei orchuddio gan dywod yn aml, rhwystro beicwyr sy'n defnyddio'r llwybr ar gyfer teithio. Yn ychwanegol, mae'r prosiect ymchwil oedd ar y cyd â Deborah Hill o'r Tîm Cadwraeth Natur yn Ninas a Sir Abertawe: y canfyddiadau a'r argymhellion a bydd yn cael ei gyflwyno i'r Tîm Cadwraeth Natur yn ddiweddarach yn y mis Awst 2011.

Mae'r adroddiad yn mynd i'r afael tri chwestiwn phrif ymchwil:

  1. Beth sy'n achosi gwaddodion i gronni ar y llwybr beicio arfordirol, a pham mae rhai ardaloedd yn fwy tueddol i gronni gwaddod nag eraill?
  2. A oes unrhyw ffyrdd y gallai gwaddod dyddodi ar y llwybr beicio yn cael ei leihau, ac os felly, beth yw'r manteision ac anfanteision?
  3. Pa ddulliau o sefydlogi twyni ar gael, a ydynt yn gynaliadwy, a beth yw eu tebygolrwydd o lwyddo?

Yr adroddiad yn cynnwys gwybodaeth gefndir yn wyddonol a chanlyniadau gwaith maes diweddar a wnaed gan y Dalgylch a Phrosesau Tîm Arfordirol, a oedd yn cynnwys casglu samplau waddod a mapio ardaloedd dyddodi gwaddod ar hyd y llwybr beicio. Mae'r tîm hefyd yn ymchwilio i faterion twyni ar hyn o bryd ac yn y dyfodol rheoli o fewn Bae Abertawe, technegau sefydlogi twyni ac agweddau tuag at reoli'r arfordir.

Annisgwyl, mae'r ymchwil yn dangos bod achos y dyddodi gwaddod ar y llwybr beicio yn ddeublyg. Tuag at Prifysgol Abertawe, dyddodi gwaddod ar y llwybr beicio yn ymwneud yn bennaf â erydiad o lwybrau mynediad i'r traeth, sy'n torri ar draws y cordon twyni. Mae maint y broblem ym mhob llwybr mynediad yn gysylltiedig â'r llethr y llwybr, ar faint o bridd moel agored, ac a oedd erydol tandorri o'r banciau llwybr. Mewn cyferbyniad, tuag at y Ganolfan Ddinesig, dyddodi gwaddod ar y llwybr wedi'i achosi yn unig gan waddodion yn cael ei chwythu ar y llwybr gan y gwynt. Mae astudiaeth o ddata gwynt o Fae Abertawe yn dangos nad oedd unrhyw agwedd tymhorol o ran pryd y gallai'r cryfaf De-orllewin wyntoedd y gellid disgwyl, gan awgrymu bod dyddodi gwaddod ar y llwybr oedd ffenomenau trwy gydol y flwyddyn.

Mae rhai o'r argymhellion a bod y tîm i'r casgliad yn yr adroddiad i wella rheoli llwybr beicio yn cynnwys:

  • Lleihau dwysedd o lwybrau mynediad i'r traeth yn yr ardal ger Prifysgol Abertawe, tra bod ffurfioli y llwybrau sy'n weddill er mwyn atal amlygiad pellach i gwynt a dwr erydiad
  • Tuag at y dylai Dinas a Sir Abertawe canolfan ddinesig, adeiladu wal isel traeth yn cael ei ystyried lle mae'r llwybr yn agored yn gyfan gwbl i'r traeth
  • Mewn ardaloedd lle nad oes cordon twyni, dylai ffurfiant twyni sefydlog yn cael eu hannog gan ddefnyddio ffensys tywod mewn parau
  • Dylid twyni tywod yn cael eu hannog i ail-llystyfiant i liniaru problemau o dywod chwythu, gwella bioamrywiaeth lleol ac yn gweithredu fel ffurf eilaidd o amddiffyniad yn erbyn lefel y môr yn codi

Am unrhyw wybodaeth bellach, cysylltwch â:

S. Grenfell & A. Mendzil (Tîm Dalgylch a Phrosesau Arfordirol) ym Mhrifysgol Abertawe ar 01792-295454