Takashi Onuki: Cymrawd Rhyngwladol Canolfan Richard Burton 2015-16

Takashi Onuki

Bywgraffiad 

Mae Takashi Onuki yn Athro Cysylltiol ym Mhrifysgol Kwansei Gakuin, a bu'n Gymrawd Canolfan Richard Burton ym Mhrifysgol Abertawe gydag 'Ymchwil Dramor â Nawdd Llawn gan Kwansei Gakuin'. Ei feysydd diddordeb yw Raymond Williams ac ysgrifenwyr cyfoes; diwylliant a chymdeithas ym Mhrydain yn yr ugeinfed ganrif. Mae ei waith yn cynnwys Cultural History: Affections and Struggles in Britain, 1951-2010 (yn Japanaeg, wedi'i olygu ar y cyd ag Yasuo Kawabata, Shintaro Kono, et al., 2011) a Critical Keywords: Reading Culture and Society (yn Japanaeg, wedi'i olygu ar y cyd â Shintaro Kono a Yasuo Kawabata, 2013). Mae wedi cyd-gyfieithu gwaith nifer o ysgrifenwyr, gan gynnwys Edward W. Said, Eqbal Ahmad a Raymond Williams: Towards Common Culture: Cultural Studies, cyf. 1, argraffiad Japanaeg o draethodau Williams (golygwyd gan Yasuo Kawabata, 2013; cyf. 2 i'w chyhoeddi ym mis Rhagfyr 2015).

Adroddiad

Bûm yn gymrawd gwadd ym Mhrifysgol Abertawe rhwng mis Medi 2015 a mis Awst 2016. Prif ddiben fy ymweliad oedd archwilio papurau Raymond Williams, yn enwedig y deunyddiau a oedd yn ymwneud â'i nofelau. Drwy fod mewn cysylltiad agos â phobl Prifysgol Abertawe a Chymru, fy ngobaith oedd dysgu cysyniadau amrywiol a fyddai'n angenrheidiol i ddehongli gwaith Williams. Yn anad dim, roeddwn i am ddeall y bwriad a'r cymhellion a oedd yn ysgogi Raymond Williams i ysgrifennu ei nofel olaf, People of the Black Mountains (1989-90). Roeddwn i'n tybio mai 'placeable bonding', sef ymadrodd a welir yn ei draethawd dadleuol, The Culture of Nations (1983), fyddai un o'r allweddau i ddeall y nofel hon a gyhoeddwyd ar ôl ei farwolaeth; fodd bynnag, heb brofiad o safbwynt Llenyddiaeth Saesneg Cymru, roedd yn anodd iawn disgrifio 'lle' Williams mewn perthynas ag ysgrifenwyr eraill yng Nghymru ac yn Lloegr. A heb y safbwynt hwnnw, yn fy marn i, byddai fy nhrafodaeth am Williams yn rhy haniaethol.

Gan edrych yn ôl, roedd yn flwyddyn gynhyrchiol iawn, gan gynnwys ymchwil yn Archifau Richard Burton; cyflwyno dau bapur mewn cynadleddau rhyngwladol ac, yn anad dim, cyhoeddi monograff yn Japanaeg a oedd yn cynnwys pwyslais cryf ar Gymru a diwylliant Cymru.

Nid wyf yn gorliwio o gwbl wrth ddweud na fyddwn wedi cael blwyddyn mor gynhyrchiol, heb fynychu'r cwrs MA gan yr Athro Daniel G. Williams, mynd i Grŵp Darllen Raymond Williams bob yn ail wythnos - a ddilynwyd bob amser gan drafodaeth fywiog â'r cyfranogwyr amrywiol. Mae fy llyfr yn Japanaeg, o'r enw Towards "My Socialism", Raymond Williams and a Twentieth-Century Culture in Britain (Tokyo: Kenkyusha, 2016) yn cynnwys dadansoddiad o nofel olaf Raymond Williams, People of the Black Mountains, sydd, yn fwy na thebyg, yr ymgais sylweddol gyntaf i wneud hyn yn Japan. Wrth ddadansoddi'r gwaith hwn gan Raymond Williams - beirniad diwylliannol a nofelydd sy'n enwog hyd yn oed yn Japan - yr hyn a chwaraeodd rôl allweddol oedd y term 'Welsh Europeanism', cysyniad a drafodwyd gennym ar y cwrs MA hwnnw. Er fy mod wedi deall ystyr sylfaenol 'Welsh Europeanism' cyn mynd i Gymru, y ffordd y deliodd y cwrs yn eang â Llenyddiaeth Saesneg Cymru yn yr ugeinfed ganrif a'm helpodd i amgyffred arwyddocâd yr ymadrodd yn ei gyd-destun hanesyddol a'r tensiwn cryf rhyngddo a syniadau a fframiau hunaniaeth eraill. Pwysleisir rhywbeth lleol a rhywbeth cyffredinol ar yr un pryd: yn ystod fy amser yng Nghymru, trodd y syniad hwn sydd wrth wraidd 'Welsh Europeanism' Williams o fod yn gysyniad haniaethol i fod yn brofiad byw. Mae'n dilyn o hynny nad peth 'lleol' yn unig yw 'placeable bonding' yng ngwaith  Williams, ond rhywbeth i'w ddal yn gyffredin. Ar ben hyn, yn sgil darlith gan Dai Smith, Athro Raymond Williams ym Mhrifysgol Abertawe, yn y Grŵp Trafod, cefais fewnweliad arall i'r ymadrodd a ddeilliodd o hunaniaeth y ffin. Cyfeiriodd Dai Smith at 'deviousness' yn Williams, rhinwedd sydd efallai'n angenrheidiol i'r bobl wydn sy'n byw ar y ffin rhwng Cymru a Lloegr wrth iddynt orfod ymdrin â diwylliannau a ffyddlondebau cystadleuol.  Gwnaeth hyn wella fy nealltwriaeth o'r ymadrodd 'placeable bonding' a'r nofel People of the Black Mountains.

Yn olaf, hoffwn fynegi fy niolchgarwch mawr am bopeth rwyf i a'm teulu wedi'i brofi yn Abertawe ac yng Nghymru, ond ni allaf feddwl am eiriau cryno i fynegi hynny. Yn hytrach, gadewch i mi ddyfynnu geiriau fy ngwraig. Meddai, "Mewn gwirionedd, doeddwn i ddim yn gwybod dim am Gymru cyn dod yma, ond cwympais mewn cariad â Chymru rywbryd yn ystod fy amser yma!'. Credaf ei bod yn teimlo 'placeable bonding' gyda'r lle hwn a hoffwn ddweud yr un peth, a gobeithio y bydd ein cyfeillgarwch a'n cydweithio academaidd yn parhau am amser maith.