Yr Athro Olek Zienkiewicz

Yr Athro Olek Zienkiewicz

Professor Olek Zienkiewicz

I lawer o bobl yn y byd bydd Prifysgol Abertawe bob amser yn gysylltiedig â’r Athro Olgierd (Olek) Zienkiewicz.

Ganed yr Athro Zienkiewicz yn Caterham yn Surrey yn 1921, mynychodd ysgolion cynradd a chyfun yng Ngwlad Pwyl cyn ennill ei BSc, PhD a DSc yng Ngholeg Imperial, Llundain. Aeth ymlaen i gyhoeddi bron i 600 o bapurau ac ysgrifennu neu olygu dros 25 o lyfrau.

Cydnabyddir Zienkiewicz yn rhyngwladol fel "Tad y Dull Cyfyngedig ", techneg modelu cyfrifiadurol sy’n caniatáu i beirianwyr ddylunio strwythurau sy’n fwyfwy heriol, awyrennau neu gyfansoddion a phrosesau eraill gan wneud y defnydd lleiaf posibl o brofi arbrofol drud. Defnyddiodd Zienkiewicz ei dechneg am y tro cyntaf wrth ddadansoddi gwasgiant ar argae Clywedog yn 1963.

Ei lyfrau ar y Dull oedd y rhai cyntaf i gyflwyno’r pwnc ac hyd heddiw nhw yw’r testunau cyfeirio safonol o hyd. Gwaith

Zienkiewicz ei hun ar ddatblygu’r Dull a wnaeth y dull hwn yr offeryn mecaneg gyfrifiadurol a gydnabuwyd yn Eureka UK, cyhoeddiad Prifysgolion y DU yn 2006, fel un o’r 100 darganfyddiad a datblygiad gorau ym mhrifysgolion y DU i newid y

byd. Mae’r dechneg yn dal i fod yn bwnc ymchwil ffyniannus sydd â chryn botensial mewn meysydd gwyddonol newydd, gan gynnwys peirianneg fiomeddygol a’r gwyddorau bywyd.

Ymunodd Zienkiewicz â Phrifysgol Abertawe yn 1961 fel Pennaeth yr Adran Peirianneg Sifil, a bu’n Athro Emeritws y Brifysgol tan ei farwolaeth yn 2009. Yn ystod ei yrfa, goruchwyliodd dros 70 o fyfyrwyr PhD, a bellach mae gan nifer ohonynt swyddi blaenllaw yn y byd academaidd ac ym myd diwydiant. Hefyd sefydlodd y cyfnodolyn cyntaf i ymdrin â

mecaneg gyfrifiadurol yn1968 (International Journal of Numerical Methods in Engineering), sef y cyfnodolyn pwysicaf o hyd ym maes Cyfrifiadura Rhifiadol.

Derbyniodd dros 30 o raddau anrhydeddus o ledled y byd; ymhlith yr anrhydeddau eraill oedd CBE, Medal y Tywysog Philip yr Academi Frenhinol Peirianneg, Medal Carl Friedrich Gauss Academi Wyddoniaeth yr Almaen, Medal Nathan Newmark Cymdeithas Peirianwyr Sifil America, Medal James Ewing Sefydliad y Peirianwyr Sifil, Medal Timoshenko Cymdeithas Peirianwyr Mecanyddol America a Medal Newton-Gauss y Gymdeithas Ryngwladol ar gyfer Mecaneg Gyfrifiadurol. Fe’i etholwyd hefyd i’r Gymdeithas Frenhinol ac i’r Academi Frenhinol Peirianneg yn 1979, a bu’n Aelod Tramor o Academi Beirianneg Genedlaethol yr

Unol Daleithiau, Academi Wyddoniaeth Gwlad Pwyl, Academi Wyddoniaeth Genedlaethol yr Eidal ac Academi Wyddoniaeth Genedlaethol Tsiena.

Caiff Zienkiewicz ei gofio nid yn unig fel cawr deallusol. Yn ogystal â’i allu ardderchog, roedd ganddo frwdfrydedd

heintus a’r ddawn o ysbrydoli eraill, a brwdfrydedd awyddus am ei bwnc a ysbrydolodd fyfyrwyr, cydweithwyr a pheirianwyr dirifedi i ddilyn gyrfaoedd ym maes modelu cyfrifiadurol.