Meddyliau Mawr - Mavis Nicholson

Mavis NicholsonBu Mavis Nicholson, newyddiadurwr a chyflwynydd a raddiodd o Brifysgol Abertawe, yn wyneb cyfarwydd ar Deledu a radio ers y 1970au. Mae hi hefyd wedi gwneud gwaith ymchwil ac ysgrifennu ar nifer o faterion, gan gynnwys profiadau menywod o’r Ail Ryfel Byd.

Ganwyd Mavis Mainwaring ar 19 Hydref 1930 a threuliodd ei phlentyndod yn Llansawel. Daeth yn fyfyriwr ym Mhrifysgol Abertawe ym 1949 lle buodd yn astudio Saesneg ac yno cyfarfu â’i g^wr, yr awdur a’r newyddiadurwr, Geoffrey Nicholson.

 

Ym 1951, ar ôl graddio o Abertawe, enillodd Mavis ysgoloriaeth i hyfforddi fel ysgrifennwr copi a symudodd i Lundain. Yno, daeth Mavis a’i gwr yn ganolbwynt cylch cymdeithasol bywiog a oedd yn cynnwys yr awdur Laurence Fleming, y newyddiadurwr a’r darlledwr John Morgan a Kingsley Amis, a oedd yn ddarlithydd Saesneg yn yr hyn a adwaenir ar y pryd yn Brifysgol Cymru, Abertawe rhwng 1949–1961. Gwnaeth Amis yn hwyrach gyflwyno ei nofel Take a Girl Like You a gyhoeddwyd ym 1960, i Mavis a’i gwr.

 

Pan ddaeth yn feichiog, gorffennodd Mavis ei gwaith yn hapus i edrych ar ôl ei thri mab a daeth yn fam lawn-amser a roddodd cryn bleser iddi. Roedd hi’n ystyried hyn yn rhan bwysig o’i bywyd, os nad y pwysicaf. Daeth ei dawn naturiol am ddadlau, ei thuedd i ofyn cwestiynau craff a’i dull deniadol o drafod ar gylch cymdeithasol Llundain i sylw’r cynhyrchydd teledu Prydeinig, Syr Jeremy Isaccs, ac o hynny dechreuodd ei hail yrfa fel darlledwr.

 

Gofynnwyd iddi gynnal un rhaglen yr wythnos pan lansiwyd teledu gyda’r dydd a hi oedd un o’r menywod cyntaf i gynnal cyfweliadau ar deledu gyda’r dydd ynghyd â Mary Parkinson, Judith Chalmers, Elaine

Grand a Rita Dando.

 

Daeth ei swydd gyflwyno gyntaf ar y sioe ‘Good Afternoon’ ym 1972, ac ar ôl hynny ymestynnodd ei gyrfa deledu am y 25 mlynedd nesaf. Cyflwynodd rhaglenni megis Afternoon, Afternoon Plus a Mavis On Four o’r 1970s i’r 1990s, a bu’n cyfweld â nifer o sêr uchel eu proffil ar y rhaglenni hynny gan

gynnwys Elizabeth Taylor, David Bowie, Peter Cook a Dudley Moore, Kenneth Williams, Nureyev, Morecambe a Wise, Liberace a Maya Angelou, a ddaeth yn ffrind iddi.

 

Gwaith olaf Mavis Nicholson ar gyfer teledu oedd Oldie TV ym 1997, fersiwn deledu o’r cylchgrawn The Oldie Magazine. Mae hi wedi cyflwyno sawl sioe radio, gan gynnwys Start the Week, Woman’s Hour, a’r Sioe Jimmy Young pan yr oedd yntau’n anhwylus.

 

Mae Mavis yn awdur y llyfr: Martha Jane & Me: A Girlhood In Wales (1992), a What Did you Do In The War, Mummy? (1995), casgliad o gyfweliadau gyda menywod o gefndiroedd dosbarth gwahanol a fu’n cymryd rhan yn yr Ail Ryfel Byd sy’n cynnig golwg gwerthfawr ar realiti bywydau menywod yn y

cyfnod argyfyngus hwn. Cafodd y llyfr ei ailgyhoeddi gan Seren yn 2010 i gyd-fynd â phen-blwydd Mavis yn bedwar ugain blwydd oed. Ysgrifennodd hefyd Help yourself: Solutions to the practical problems of everyday life (1974) a phennawd ar alar yn A Bit On The Side (2007).

 

Mae hi wedi gorymdeithio yn erbyn arfau niwclear, roedd hi’n bresennol yn Greenham Common, a bu’n gorymdeithio yn Llundain yn erbyn rhyfel Iraq. Mae Mavis Nicholson yn dal i ysgrifennu ar ran The Oldie Magazine fel ei Modryb Ofidiau. Mae hi’n byw yng nghanolbarth Cymru yn Llanrhaeadr-ymmochnant,

sy’n gartref i’r rhaeadr uchaf yn y wlad. Yma mae hi’n helpu rhedeg Clwb Ffilm y Cymoedd; ac mae hi’n golygu’r papur cymunedol: The Chronicle.

 

Ymddangosodd Mavis Nicholson yn arddangosfa poster Diwrnod Rhyngwladol y Menywod Ebrill 2012 a gefnogwyd gan Ganolfan Ymchwil y Brifysgol i’r Rhywiau mewn Diwylliant a Chymdeithas (GENCAS). Roedd yr arddangosfa, a ddyluniwyd i godi ymwybyddiaeth ynghylch graddedigion benywaidd Abertawe; i ddathlu ei llwyddiant ac i arddangos sut y maen nhw wedi llunio bywyd y Brifysgol, i’w gweld yn llyfrgell Prifysgol Abertawe yn ystod mis Mawrth.