Iechyd Gwledig ac Anghysbell

Nod y Llwybr Iechyd Gwledig ac Anghysbell mewn Addysg Feddygol (RRHIME) yw cynyddu'r nifer o fyfyrwyr a meddygon sy'n ymarfer yng Nghymru wledig a chynyddu ymwybyddiaeth ymhlith myfyrwyr Meddygaeth i Raddedigion (GEM) o fanteision a gwirioneddau byw a gweithio mewn ardaloedd gwledig ac anghysbell.

Cefndir a Chyd-destun

Gall ymarfer mewn ardaloedd gwledig, anghysbell a heb wasanaeth digonol gynnig manteision amrywiol a diddorol i yrfa meddyg. Fodd bynnag, mae canfyddiad yn aml bod yr ardaloedd hyn yn amgylchoedd heriol i ymarfer meddygaeth ynddynt, ac mae'r canfyddiad hwn yn cyfrannu at anawsterau recriwtio meddygon i ardaloedd o'r fath. Mae'n her neilltuol yng Nghymru, gydag ardaloedd gwledig mawr a phrinder hyfforddeion arbenigol a meddygon cymwysedig, yn enwedig mewn rhai arbenigeddau. Mae ymchwil yn nodi y gallai profiad 'ymdrwytho' cynnar a chynhwysfawr o ofal iechyd gwledig hwyluso cadw myfyrwyr meddygol a meddygon dan hyfforddiant yn yr amgylchedd gwledig. Mae gwerth profedig hefyd i athrawon a hyfforddwyr o gael myfyrwyr meddygaeth a meddygon dan hyfforddiant mewn ymarfer gwledig.

Llwybr RRHIME
Mae RRHIME (Iechyd Gwledig ac Anghysbell mewn Addysg Feddygol) yn Llwybr Iechyd Gwledig ac Anghysbell â diffiniad eglur sydd wedi'i osod drwy gydol cwricwlwm GEM, sy'n rhoi cyfle i fyfyrwyr dethol ganolbwyntio elfennau o'u haddysg ar iechyd gwledig ac anghysbell. Un elfen hollbwysig ar sail tystiolaeth o RRHIME yw bod myfyrwyr yn profi ymdrwythiad hirach mewn amgylchoedd iechyd gwledig a/neu'n canolbwyntio ar faterion iechyd gwledig ac anghysbell. O ran RRHIME, mae'r rhain yn cynnwys meddygaeth teulu ac ysbytai dosbarth, yn ogystal â gofal eilaidd gwledig yn Aberystwyth a Hwlffordd. Mae myfyrwyr RRHIME hefyd yn cymryd eu modiwlau dewisol trydedd flwyddyn mewn ardal wledig ac anghysbell, dramor fel arfer. Datblygwyd cytundebau cydweithiol â Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr yn ddiweddar i ddarparu lleoliadau gwaith gofal eilaidd i fyfyrwyr, ac rydym yn trafod cyfleoedd eraill ar gyfer datblygu gydag Ysbyty Coffa Rhyfel Sir Frycheiniog. Mae hyn yn gyson ag athroniaeth dysgu lleoledig cwricwlwm '6S' GEM.

Gwybodaeth Bellach

Deilliannau Dysgu

 

 

 Drwy ymgysylltu â Llwybr, prosiectau a lleoliadau RRHIME, bydd myfyrwyr yn gallu:

 

 

  • Arddangos dealltwriaeth o faterion iechyd penodol sy'n ymwneud â chleifion, gofalwyr a chymunedau mewn ardaloedd gwledig ac anghysbell, gan gynnwys:
    • Cyflyrau cronig a hirdymor;
    • Cyflwyniad hwyr clefyd;
    • Trin cyflyrau acíwt a bryd, gan gynnwys gofal cyn ysbyty;
    • Iechyd plant a mamolaeth;
    • Gofal henoed;
    • Gofal lliniarol a therfynol;
    • Effaith strwythurau cymuned yn newid e.e. mwyngloddion, ffermio, demograffeg yn newid.
  • Arddangos ymwybyddiaeth o bolisïau a strategaethau lleol a chenedlaethol i fynd i'r afael â phroblemau mynediad, tegwch a gwella canlyniadau iechyd pobl sy'n byw ac yn gweithio mewn cymunedau gwledig ac anghysbell.
  • Esbonio'r rhesymwaith ar gyfer darpariaeth gwasanaethau integredig presennol a newidiol i gefnogi unigolion a chymunedau mewn ardaloedd gwledig ac anghysbell.
  • Meithrin cysylltiadau a datblygu rhwydweithiau iechyd gwledig ac anghysbell cenedlaethol a rhyngwladol.
  • Tynnu o brofiad amrywiaeth o leoliadau a phrofiadau clinigol i adnabod cyfeiriad gyrfa yn y dyfodol.

Manteision i Fyfyrwyr

Y brif fantais yw hwyluso ymdrwytho mewn meddygaeth wledig ac anghysbell er mwyn rhoi profiad i fyfyrwyr sydd â diddordeb i wneud penderfyniadau gwybodus am yrfa mewn cymunedau heb wasanaeth digonol o'r fath.

Os bydd myfyrwyr am ddilyn gyrfa mewn meddygaeth wledig ac anghysbell, bydd ymarfer mewn amgylchedd gwledig yn datblygu sgiliau a rhinweddau ychwanegol. Rhaid i ymarferwyr gwledig, boed mewn gofal cynradd neu eilaidd, fabwysiadu ymagwedd fwy rhyngddisgyblaethol tuag at feddygaeth, gan gyflawni amrywiaeth mwy o rolau. Maent hefyd yn ymgymryd â rôl fwy ymarferol yn ystod llwybr y claf a phenderfyniadau perthnasol, yn ogystal â rôl amlycach mewn iechyd cyhoeddus. Mae sgiliau technoleg gwybodaeth yn hanfodol, gan gynnwys fideo-gynadledda a 'teleiechyd'.

Mae ymarferwyr gwledig yn aml yn rhan ganolog o'u cymuned, ond gall hyn fod yn heriol yn ogystal â manteisiol. Mae gwydnwch a hunangymhelliant yn rhan fawr o fod yn ymarferydd gwledig llwyddiannus. Mae ymarfer mewn amgylchedd gwledig hefyd yn cynnig cyfle i weld lleoliadau hardd, gydag adnoddau gwych i bobl sy'n dwlu ar yr awyr agored. Nid yw myfyrwyr sy'n dilyn Llwybr RRHIME yn colli unrhyw rannau o gcwricwlwm GEM MBBCh, ac ni fyddant dan anfantais os na fyddant yn dewis dilyn gyrfa mewn meddygaeth wledig/anghysbell ar ôl cymhwyso.

Mynediad at RRHIME

Gall nifer bach o fyfyrwyr o bob carfan ddilyn RRHIME. Mae myfyrwyr yn dechrau ar y llwybr yn y flwyddyn gyntaf, ond gallant ymuno yn yr ail flwyddyn hefyd. Gofynnir i fyfyrwyr gyflwyno cais myfyriol yn amlinellu pam yr hoffant ddilyn y llwybr. Rhoir blaenoriaeth i ymgeiswyr sy'n dangos ymroddiad i weithio mewn gofal iechyd gwledig ac anghysbell ar ôl graddio, yn enwedig yng Nghymru. Os bydd mwy na chwe ymgeisydd o unrhyw garfan, ystyrir hwy gan is-grŵp y Bwrdd Astudio mewn ymgynghoriad â'r Sefydliad Iechyd Gwledig (gweler isod). Y Deon Addysg Feddygol sy'n gwneud y penderfyniad terfynol, a rhoir gwybod i fyfyrwyr o fewn chwe wythnos i ddyddiad cau'r ceisiadau.

Cynnwys y Cwricwlwm

I gwblhau y llwybr RRHIME yn llwyddiannus, mae disgwyl i'r myfyrwyr gwblhau yr elfennau cwricwlaidd canlynol:

  • Dylai myfyrwyr RRHIME gwblhau lleiafswm o 2 LOCS gan ystyried iechyd gwledig.
  • Dylai myfyrwyr RRHIME gwblhau lleiafswm o 2 brentisiaeth glinigol mewn ardal gwledig/anghysbell. 
  • Dylai myfyrwyr RRHIME gwblhau  1 x Junior Assitantship 4ydd flwyddyn mewn ardal wledig. 
  • Dylai myfyrwyr RRHIME gwblhau o leiaf un lleoliad CBL mewn lleoliad gwledig. Gall hwn fod y lleoliadau diwrnod ym mlynyddoedd 1/2, y bloc 3ydd blwyddyn neu y Junior Assistanship ym mlwyddyn 4.
  • Dylai myfyrwyr RRHIME gwblhau lleiafswm o 2 SSCP sy'n berthnasol i RRHIME
  • Dylai myfyrwyr RRHIME gwblhau o leiaf un astudiaeth blwyddyn, gan ganolbwyntio ar RRHIME. 
  • Dylai myfyrwyr RRHIME fynd ar leoliad elective gwledig ym mlwyddyn 4.
  • Er nad yw cymryd rhan yn y gwersi Cymraeg ar gyfer Meddygaeth yn orfodol, mae'n cael ei annog.

Lleoliadau Elective RRHIME

Mae pob un o'n myfyrwyr ni yn cael y cyfle i dreulio ryw 6 wythnos dramor fel lleoliad elective ar ddiwedd eu trydydd blwyddyn. Mae myfyrwyr RRHIME yn gorfod dewis a chwblhau y cyfnod astudio yma mewn lleoliad sy'n berthnasol i RRHIME. Hyd heddiw, mae'n myfyrwyr RRHIME ni wedi bod mewn sawl lleoliad gwahanol ar hyd a lled y byd, gan gynnwys Bali, Nasareth, Cape Town, Tromso a Sierra Leone.

Map Lleoliadau RRHIME