Dr Simon Brooks yn ymuno ag Academi Hywel Teifi

Academydd blaenllaw yn gweithio ar brosiect arloesol

null

Mae Esboniadur Beirniadaeth a Theori  yn gyhoeddiad ar-lein a fydd yn ffrwyth prosiect ymchwil yn Adran y Gymraeg, Prifysgol Abertawe dan nawdd y Coleg Cymraeg Cenedlaethol.  Arweinir y prosiect gan Mr Robert Rhys sy’n Ddarllenydd mewn Llenyddiaeth Gymraeg  a golygir yr Esboniadur gan Dr Simon Brooks, Uwch-swyddog Ymchwil yn yr Adran.   

Mae Dr Brooks yn academydd toreithiog sydd wedi cyhoeddi llu o lyfrau gan gynnwys Pam na fu Cymru, ei astudiaeth o genedlaetholdeb yng Nghymru. Roedd ei gyfrol gyntaf, O dan lygaid y Gestapo, yn astudiaeth o feirniadaeth lenyddol yng Nghymru. Cyfrol nesaf Dr. Brooks fydd Hanes Cymry, sy’n ymdriniaeth gynhwysfawr â hanes lleiafrifoedd ethnig ym mywyd Cymraeg Cymru.

Dywedodd Dr Simon Brooks:

“Prosiect cyffrous yw’r Esboniadur Beirniadaeth a Theori a fydd yn gwneud rhywbeth hollol newydd yn y Gymraeg. Rydym wedi cael gwyddoniaduron a bywgraffiaduron ac esboniadau diwinyddol yn y Gymraeg o’r blaen, ond dim byd o’r  math ym maes beirniadaeth a theori lenyddol.

“Yn yr Esboniadur, bydd diffiniadau o ffurfiau llenyddol ar gael, ynghyd â thrafodaeth ar dermau o fyd theori ddiwylliannol, ac hefyd cofnodion am wahanol beirniaid llenyddol Cymraeg.

“Mae theori lenyddol yn medru bod yn astrus i fyfyrwyr, ac yn y Saesneg mae readers ar gael sy’n cyflwyno darllenwyr i syniadau cymhleth fel strwythuraeth, ffeminyddiaeth ac ôl-drefedigaethedd.

“Ond does dim byd tebyg ar gael yn y Gymraeg. Mae’r prosiect yn mynd yn ei flaen yn hwylus iawn ar hyn o bryd. Eisoes mae cannoedd o gofnodion wedi cael eu comisiynu a bydd ysgolheigion yn cyfrannu i’r prosiect o bob cwr o Gymru."

Cynhaliwyd  gweithdy deuddydd llwyddiannus yn cynhyrchu cofnodion yng Nghaerfyrddin ym mis Ebrill a chyhoeddir deunydd yn rheolaidd yn ystod 2016.