Arolwg yn cydnabod safon uchel ymchwil y Gymraeg

Arolwg yn cydnabod safon uchel ymchwil y Gymraeg ym Mhrifysgol Abertawe

Mae canlyniadau’r Fframwaith Rhagoriaeth Ymchwil (REF) 2014 a gyhoeddwyd ar ddydd Iau, 18 Rhagfyr, yn dangos i’r Gymraeg ym Mhrifysgol Abertawe ddod yn gyntaf o blith y sefydliadau o Gymru a gyflwynodd eu gwaith i is-banel Astudiaethau Celtaidd ac yn ail yn y Deyrnas Unedig.

Dynoda’r canlyniadau fod 100% o waith y Gymraeg yn Academi Hywel Teifi o safon ryngwladol neu’n uwch na hynny, a bod 69% ohono o safon ragoriaeth yn rhyngwladol, neu’n arwain y maes yn rhyngwladol.

Yn ogystal, cyflawnodd Prifysgol Abertawe ei uchelgais i fod ymhlith y 30 uchaf o brifysgolion ymchwil yn y DU, gan neidio i safle 26 yn nhabl cynghrair y DU, o safle 52 yn 2008. Am y tro cyntaf, roedd REF yn barnu prifysgolion ar yr effaith mae eu hymchwil yn ei chael ar y byd ehangach.

Ymhlith cyhoeddiadau’r Academi, yr oedd golygiad yr Athro Christine James o un o destunau cyfraith pwysicaf y Gymraeg, llyfr yr Athro Tudur Hallam ar ddramâu Saunders Lewis, cofiant yr Athro Alan Llwyd i R. Williams Parry, a chyfrol a chyhoeddiadau’r Dr. A. Cynfael Lake ar waith Huw Jones o Langwm.

Seiliwyd yr achosion estynedig a oedd yn enghreifftio effaith yr ymchwil ar waith ysgrifennu creadigol yn y Gymraeg, gan gynnwys gwaith Dr Fflur Dafydd, ac ar waith cynllunio ieithyddol Dr Heini Gruffudd.

Meddai’r Athro Tudur Hallam, Athro’r Gymraeg yn Academi Hywel Teifi: “Rydym yn falch iawn fod ansawdd ac amgylchfyd ein gwaith ymchwil yma yn Academi Hywel Teifi yn ddigon eang, amrywiol a dwys inni fedru ei gyflwyno ar ei draed ei hun i banel Astudiaethau Celtaidd.

“Enillwyd yr hawl i gyflwyno’r Gymraeg ar wahân i Ieithoedd Modern i is-banel Astudiaethau Celtaidd, ac rydym yn falch iawn inni wneud hynny.  Rydym hefyd yn hapus iawn gyda’n safle o fewn ein maes, Astudiaethau Celtaidd, ac rydym yn llongyfarch ein cyd-ysgolheigion mewn adrannau eraill. Roedd ateb gofynion y REF yn her i unedau bychain, ac rydym yn hapus o weld bod safon ragorol ein hymchwil er budd y Gymraeg yn cael ei chydnabod yn nhabl rhagoriaeth y Times.

“Mawr obeithiwn gydweithio ag eraill yng Nghymru i’r dyfodol, er mwyn cynnal y safon hon a’r pwyslais hanfodol ar astudiaethau’r Gymraeg.”

Mae’r canlyniad nodedig hwn i’r Gymraeg yn Academi Hywel Teifi yn adeiladu ar lwyddiant mawr yr arolwg ymchwil yn 2008, ac yn wir yn rhagori arno. Meddai Dr Gwenno Ffrancon, Cyfarwyddwr Academi Hywel Teifi: “Mae hwn yn gam arall pwysig yn natblygiad yr Academi. Mae yma ymchwilwyr o safon rhyngwladol sy’n cyfoethogi profiadau addysgu ein myfyrwyr yn aruthrol. Y mae’r canlyniad rhagorol hwn, ochr yn ochr â’r canlyniadau na ellid gwella arnynt yn yr arolwg cenedlaethol diweddar i foddhad myfyrwyr, yn amlygu’r cyfraniad pwysig a wneir yn Abertawe i ddarparu addysg o’r radd flaenaf ac ysgolheictod diguro ym maes iaith a llenyddiaeth Gymraeg. Rydym yn ymfalchïo’n fawr yn y canlyniad hwn; yr adlewyrchiad cyhoeddus diweddaraf o’n cynnydd a’n cyfraniad.”

Am wybodaeth fanwl, sy’n gosod y safleoedd cymharus mewn perthynas â rhagoriaeth ymchwil 3-4*, ewch i wefan Times Higher Education.