Croeso i hafan Ymchwil Cymraeg i Oedolion.

Mae gan Ganolfan Cymraeg i Oedolion y De-Orllewin gyfrifoldeb am ddatblygu a chynnal Ymchwil Cymraeg i Oedolion.  Mae Steve MORRIS yn gweithio o fewn y Ganolfan fel Swyddog Ymchwil ac fe sy’n cydlynu’r gwaith yn y maes yma, yn ogystal â gweithio ar brosiectau ymchwil penodol.

Bwriedir y wefan hon fel ‘ffenestr’ i’r holl waith ymchwil sy’n digwydd ym maes Cymraeg i Oedolion ar hyn o bryd.  Ar ben hynny, mae’r wefan yn cynnig adnoddau i ymchwilwyr yn y maes – er enghraifft, Llyfryddiaeth Cymraeg i Oedolion a gwybodaeth am gyhoeddiadau perthnasol.  Croesewir ymholiadau gan ymchwilwyr / darpar-ymchwilwyr yn y maes ac, yn yr un ffordd, wybodaeth am waith ymchwil sydd ar y gweill mewn sefydliadau eraill yng Nghymru a’r tu hwnt.  Lledaenir gwybodaeth am waith ymchwil Cymraeg i Oedolion trwy’r wefan hon a hefyd trwy’r Gweithgor Ymchwil Cymraeg i Oedolion sy’n cwrdd ddwywaith y flwyddyn.

Manylion cyswllt: e-bost  s.morris@abertawe.ac.uk  |  ffôn +44 (0)1792 602070

Cysylltiadau Defnyddiol

Strategaeth Ymchwil Cymraeg i Oedolion

Dyma’r Strategaeth  genedlaethol ddiweddaraf ar gyfer Ymchwil Cymraeg i Oedolion a luniwyd gan y Gweithgor Ymchwil Cymraeg i Oedolion ar gyfer y cyfnod 2014 – 2018. Cyhoeddwyd y strategaeth gyntaf ar gyfer y cyfnod 2006 – 2009 a bwriad y strategaeth ddiweddaraf yw rhoi trosolwg o’r prif ddatblygiadau yn y maes hwn hyd at 2014 a chloriannu sut y llwyddwyd i wireddu amcanion y ddwy strategaeth gyntaf. Yn ogystal â hynny, rhoddir nodau ac amcanion diwygiedig ar gyfer y cyfnod diweddaraf ynghyd â’r blaenoriaethau a nodwyd o ran datblygu meysydd ymchwil yn ystod y cyfnod hwnnw.

Ymchwil Gyfredol

Mae nifer o brosiectau ymchwil ar y gweill naill ai ym maes Cymraeg i Oedolion neu mewn meysydd sy’n ymwneud â Chymraeg i Oedolion. Yn ogystal â phrosiectau ymchwil penodol, mae myfyrwyr ymchwil yn gwneud gwaith yn y maes a’r bwriad yw rhestru’r myfyrwyr a meysydd eu hymchwil ar y wefan yma yn fuan.

Prifysgol Abertawe / Canolfan y De-Orllewin

Geirfa graidd lefel Mynediad a lefel Sylfaen:  cyhoeddwyd y rhestri (gw. ‘Cyhoeddiadau Diweddar’) ac mae’r gwaith o ymestyn yr ymchwil i feysydd eraill yn mynd rhagddo.

CorCenC [Corpws Cenedlaethol Cymraeg]: prosiect ar y cyd gyda Dr Dawn Knight o Brifysgol Newcastle a’r Athro Tess Fitzpatrick o Brifysgol Caerdydd a nifer o gydweithwyr ac ymgynghorwyr i greu Corpws o Gymraeg cyfoes. Mae’r gwaith ar gasglu data ar iaith electronig eisoes wedi digwydd a’r data yn cael eu dadansoddi.

Canolfannau Cymraeg a rhwydweithiau cymdeithasol: prosiect a ariannwyd gan Lywodraeth Cymru sy’n edrych ar rwydweithiau cymdeithasol dysgwyr mewn ardaloedd cymharol ddi-Gymraeg ac a yw dysgu mewn Canolfan Gymraeg yn effeithio ar y rhwydweithiau hyn. (Gw. ‘Cyhoeddiadau Diweddar’)

 

Prifysgol Caerdydd / Canolfan Caerdydd a’r Fro

Ymchwil i wella’r modd y trosglwyddir yr Iaith Gymraeg i Oedolion: prosiect a ariannwyd gan Lywodraeth Cymru sy’n ystyried sut y gellir gwella trosglwyddo’r Gymraeg i Oedolion sy’n dysgu’r iaith. Ystyrir dulliau/methodolegau dysgu/addysgu, theori dysgu iaith, natur yr adnoddau dysgu/addysgu sydd eu hangen i wneud hyn yn effeithiol a datblygu cwricwlwm CiO yn y dyfodol. (Gw. ‘Cyhoeddiadau Diweddar’)

Cynyddu gallu a throsglwyddo sgiliau iaith yn economi ddigidol Cymru: prosiect sy’n edrych ar ddysgu electronig yng nghyd-destun oedolion sy'n dysgu Cymraeg yn Nant Gwrtheyrn.

Astudiaeth o anawsterau ynganu cyffredin ymhlith dysgwyr y Gymraeg

Ychydig iawn o astudiaethau blaenorol a ganolbwyntiodd yn benodol ar anawsterau ynganu sy’n gyffredin ymhlith dysgwyr y Gymraeg.  Amcan yr astudiaeth hon, felly, yw diwallu’r angen am waith ymchwil manwl yn y maes hwn.  Dechreuodd y prosiect yn Hydref 2012, a cheir iddo nifer o ddimensiynau gwahanol, e.e.  1 Ceisir sefydlu pa elfennau ffonolegol sydd fwyaf tebygol o beri anawsterau i ddysgwyr; 2 Archwilir i weld pa rai o’r anawsterau hyn sy’n effeithio ar allu dysgwyr i gyfathrebu’n effeithiol ac i ymdoddi i gymunedau Cymraeg eu hiaith; 3 Yng ngoleuni canfyddiadau’r astudiaeth hon, bwriedir datblygu adnoddau yn benodol ar gyfer y sector Cymraeg i Oedolion (CiO) a fydd o fudd i diwtoriaid a dysgwyr fel ei gilydd.         

Cyhoeddiadau Diweddar

Mae’r Llyfryddiaeth Cymraeg i Oedolion yn rhestru’r holl gyhoeddiadau ym maes Cymraeg i Oedolion. Mae’r rhestr isod yn darparu dolenni i gyhoeddiadau diweddar yn y maes naill ai trwy wefan berthnasol neu trwy glicio ar ddolen a mynd at y cyhoeddiad.

 

Geirfa graidd lefelau Mynediad a Sylfaen:

http://www.swansea.ac.uk/cy/israddedig/academihywelteifi/ymchwil/cyhoeddiadauymchwil/geirfagraidd/

 

Canolfannau Cymraeg a rhwydweithiau cymdeithasol:

http://www.swansea.ac.uk/media/Adroddiad%20Llawn.pdf

 

Ymchwil i’r modd y trosglwyddir yr Iaith Gymraeg i Oedolion:

http://wales.gov.uk/docs/dcells/report/130416-research-study-cy.pdf

Adnoddau Ymchwil

Rhestrir yma rai o’r adnoddau ymchwil a all fod o ddefnydd i  ymchwilwyr ym maes Cymraeg i Oedolion. Un o’r prif adnoddau yw’r Llyfryddiaeth Cymraeg i Oedolion (a gaiff ei diweddaru nesaf yn 2015). Gellir gweld rhai o’r prif gyhoeddiadau sydd wedi ymddangos ers cyhoeddi’r Llyfryddiaeth ddiwethaf yn yr adran ‘Cyhoeddiadau Diweddar’. 

Cynhwysir yma hefyd unrhyw gyhoeddiadau neu adnoddau nad ydynt ar gael yn eang erbyn hyn i ymchwilwyr yn y maes e.e. copi o’r cylchgrawn ymchwil Cymraeg i Oedolion a gyhoeddwyd yn 2000 @dborth.

Llyfryddiaeth Cymraeg i Oedolion

@dborth