Ein Hymchwil

Mae'r ymchwil gyfredol a gynhelir yn y Ganolfan ar gyfer Heneiddio Arloesol (CIA) yn dod o dan tair thema strategol gyffredinol:

Cymryd rhan, Perthynas Gymdeithasol a Chefnogol

Mae'r gymuned yn bwysig fel y lleoliad ar gyfer ffurfio a pharhad cymdeithasau a pherthynas ag eraill yn ogystal â ffurfio confensiwn, normau, gwerthoedd a chredoau diwylliannol. Ar lefel genedlaethol ac is-genedlaethol, mae adeiladu normau, er enghraifft ar gyfer perthnasoedd cefnogol, yn effeithio ar fywydau pobl hŷn. Mae gan y CIA arbenigedd unigryw ac ymchwil sy'n ymwneud â pherthnasau trawswladol, rhwydweithiau cymdeithasol, perthynas rhyng a mewn genhedlaeth o fewnfudwyr hŷn yn y DU. Ymhellach, gwelir y ganolfan fel arweinydd byd-eang mewn gerontoleg gymdeithasol o fewn y thema yma. Mae'r pynciau dan y thema yma’n cynnwys: 

  • Rhwydweithiau cefnogi cymdeithasol
  • Cysylltiadau trawswladol
  • Cydlyniant / gwrthdaro cymunedol
  • Ymyrraeth gymdeithasol o fewn cymunedau ymarfer a lle
  • Llythrennedd iechyd mewn rhwydweithiau cefnogi
  • Newid dynameg o rwydweithiau a theuluoedd
  • Gwahaniaethau rhwng ethnigrwydd / diwylliant mewn strwythurau teulu a rhwydweithiau

Amgylcheddau Heneiddio

Mae'r thema yma’n mynd i'r afael â rhyngweithiadau amgylchedd person wrth i bobl heneiddio. Yn draddodiadol, gwelwyd bod yr amgylchedd yr oeddent yn byw ynddo, yn gweithio ac yn rhyngweithio, yn cael ei ddylanwadu'n gryf gan yr amgylchedd y gwnaethant fyw ynddi, megis 'gwasg amgylcheddol' neu 'adweithiad amgylchedd person'. Mae ymchwil a theori nawr yn awgrymu bod pobl hŷn yn fwy gweithredol yn eu hamgylchedd gyda gwreiddiau mewn seicoleg amgylcheddol, ac fe'i cyfeirir yn aml ato fel 'gerontoleg amgylcheddol' neu'r 'ecoleg o heneiddio'. Mae amgylcheddau heneiddio yn amlddisgyblaethol o ran natur, gan ddefnyddio safbwyntiau damcaniaethol o seicoleg, cymdeithaseg, pensaernïaeth, daearyddiaeth ddynol, astudiaethau trefol, cynllunio a therapi galwedigaethol.Yn aml, mae’n rhyngddisgyblaethol ac yn edrych ar y rhyngweithio rhwng peirianneg, technoleg, TGCh a chymdeithas ac yn tynnu ar gymdeithaseg-technegol, cyfrifiadurol dynol a theori dylunio sy'n canolbwyntio ar ddefnyddwyr o fewn cyd-destun sy'n heneiddio. Mae'r CIA yn cwmpasu ystod ehangach o bynciau o dan y thema yma, gan gynnwys:

  • Tai ac amgylcheddau byw sydd wedi eu cynnal
  • Cynhwysiad cymdeithasol a chysylltedd
  • Cludiant, teithio, diogelwch defnyddwyr ffyrdd
  • Agweddau tuag at dechnoleg, derbynioldeb o dechnoleg, cynhwysiad digidol, derbynioldeb o bolisi ac ymyriadau
  • Heneiddio –mewn-lle, ymlyniad lle, ymfudiad, cyd-destunau gwledig-trefol
  • Cynllunio dinesig ac amgylchedd adeiledig
  • Ehangder-byd
  • Cwympau

Gwaith, ymddeoliad ac oedraniaeth

Mae'r thema yma’n cysylltu ag ymrwymiad Heneiddio'n Dda yng Nghymru i wella canlyniadau marchnad lafur i weithwyr hŷn. Mae hefyd yn cysylltu ag agenda 'bywydau gweithio llawnach' llywodraeth y DU ac mae'n adeiladu ar yr yrfa fyd-eang, a arweinir gan y WHO i frwydro’n erbyn oedraniaeth. Mae'r pynciau a drafodir o dan y thema yma’n cynnwys:

  • Yr amgylchedd gwaith, gan gynnwys heneiddio'n dda yn y gweithle, amrywiaeth oedran yn y gweithle, gweithio'n annheg a'r economi gig
  • Polisïau rheoli oedran ac arferion AD / cyfundrefnol
  • Canfyddiadau o heneiddio, oedraniaeth a gwahaniaethu ar sail oedran
  • Cynllunio ar gyfer ymddeoliad, addasiad ymddeoliad, gweithio y tu hwnt i ymddeoliad a dad-ymddeoliad
  • Gweithio gydag anabledd/salwch cronig

Yn ogystal â'r ymchwil arweiniol y byd o'r CIA, mae'r ganolfan yn ymwneud â datblygu rhwydweithiau yng Nghymru, y DU yn ehangach ac yn fyd-eang. Mae hyn yn caniatáu i effaith yr ymchwil a gynhelir yn y ganolfan fod yn bellgyrhaeddol ac yn effeithio'n gadarnhaol ar fywydau Oedolion Hŷn y tu hwnt i gwmpas traddodiadol canolfan ymchwil academaidd. Mae mwy o wybodaeth ar y dudalen Grwpiau Ymchwil a Mentrau.