Cynllunio ymchwil mewn cartrefi gofal

null

 

Mae gan y Dr Carys Jones PhD mewn Economeg Iechyd o Brifysgol Bangor.

Ar ôl iddi gwblhau ei PhD ar fesur ansawdd bywyd gofalwyr teuluol sy’n gofalu am berthnasau â dementia, mae Carys wedi aros yn y Ganolfan Economeg Iechyd a Gwerthuso Meddyginiaethau (CHEME), gan weithio ar nifer o brosiectau sy’n gysylltiedig â’i phrif ddiddordebau ymchwil, sef dementia a heneiddio.

Dyma gyngor Carys i’r ymchwilwyr hynny sy’n bwriadu cynnal ymchwil yng nghartrefi gofal Cymru: 

 

 

 

 

 

Mynd ati i gasglu data mewn cartrefi gofal: cynllunio eich holiaduron

Gall data coll effeithio ar astudiaethau ymchwil ym mhob lleoliad, ond gall fod yn broblem benodol yn achos cartrefi gofal oherwydd ei bod yn anodd cymell staff prysur i gymryd rhan mewn astudiaeth, oherwydd trosiant staff, ac oherwydd bod preswylwyr yn mynd i’r ysbyty neu’n symud i gartref arall. Dyma bum gwers a ddysgwyd yn sgil cynnal astudiaethau ymchwil yng nghartrefi gofal Cymru i sicrhau bod cymaint o ddata â phosibl yn cael eu casglu:

1.       Cynnwys staff a phreswylwyr yn y gwaith o’r cam cynllunio

Mae Cynnwys y Cleifion a’r Cyhoedd (PPI) yn hollbwysig i sicrhau bod anghenion y boblogaeth wrth wraidd yr ymchwil sy’n cael ei chynnal. O gynnwys staff a phreswylwyr cartrefi gofal yn y gwaith o’r camau cynllunio cynnar, gall eich helpu i bennu blaenoriaethau’r ymchwil a’r ffyrdd gorau o fynd i’r afael â nodau’r astudiaeth. Gall Cynghorwyr Cynnwys y Cleifion a’r Cyhoedd roi adborth defnyddiol ynghylch deunydd recriwtio, dulliau gweithredu ac offer casglu data.

  2.      Creu ffurflenni casglu data cryno

Os ydych yn bwriadu cynnwys staff yn eich astudiaeth, cofiwch na fydd ganddynt lawer o amser i lenwi holiaduron ymchwil. Gall hyn deimlo fel baich ychwanegol ar rai sydd eisoes yn ysgwyddo llwyth gwaith trwm. Gwnewch yn si┼Ár bod y pecynnau holiaduron mor gryno â phosibl a rhowch yr holiaduron yn y pecyn yn nhrefn blaenoriaeth i sicrhau bod mesurau’r prif ganlyniadau yn ymddangos yn gynharach yn y pecyn rhag ofn na fydd gan aelod staff amser i lenwi pob holiadur yn y pecyn.

Mae hyn hefyd yn wir o ran y preswylwyr oherwydd gallant flino os bydd gofyn iddynt lenwi pecynnau holiaduron sy’n rhy hir. Os bydd data’n cael eu casglu gan ymchwilydd, yn hytrach na thrwy ofyn i gyfranogwr lenwi holiadur ei hun, dylai’r ymchwilydd ganiatáu seibiannau yn ystod y cyfweliad os oes eu hangen ar y cyfranogwr. O ran ymchwil gyda chyfranogwyr â nam gwybyddol, dylid ystyried defnyddio promtiau (geiriol neu weledol) i gynorthwyo’r cyfranogwyr i ddeall y cwestiynau.

  3.      Treialu’r pecynnau holiaduron

Pan fyddwch wedi cynllunio’r pecynnau holiaduron, dylech fynd ati i’w treialu gyda nifer o bobl, gan ofyn iddynt roi adborth ar eu hyd, pa mor briodol yw’r mesurau a pha mor eglur yw’r cwestiynau. Gallwch dreialu’r pecynnau gyda Chynghorwyr Cynnwys y Cleifion a’r Cyhoedd a chydweithwyr, a gallwch ofyn i ffrindiau a pherthnasau o oedran tebyg i’r rheini yn eich sampl roi adborth ar y pecynnau. Gall fod angen i chi ailgynllunio rhannau o’r pecynnau ar ôl i chi eu treialu.

  4.      Ymwybyddiaeth iaith

Mae’n bwysig cadw cyd-destun diwylliannol Cymru mewn cof. Dylai’r deunydd recriwtio a’r pecynnau holiaduron fod ar gael yn ddwyieithog, a dylid rhoi cyfle i’r cyfranogwyr gymryd rhan yn yr ymchwil yn eu dewis iaith.

  5.      Pennu ‘hyrwyddwyr yr astudiaeth’

 Yn ogystal â chynnwys staff a phreswylwyr yn ystod y camau cynllunio, dylech barhau i feithrin perthynas â phobl allweddol yn y cartref gofal a fydd yn gallu gweithredu fel ‘hyrwyddwyr yr astudiaeth’. Bydd y bobl hyn yn cynnal momentwm yr astudiaeth drwy annog eu cydweithwyr / cyd-breswylwyr i gymryd rhan yn yr ymchwil ac i lenwi’r pecynnau holiaduron. Byddant hefyd yn rhoi gwybod i aelodau staff / preswylwyr newydd am yr astudiaeth.