Ffocws ar lesiant yng nghartrefi gofal Cymru

null

Mae ymchwil Caitlin Reid yn defnyddio dulliau amrywiol i gael darlun manylach o lesiant oedolion hŷn sy’n cael gofal preswyl yng Nghymru ac i ddod i ddeall y mater yn well; yn pwyso a mesur ffyrdd o wella a chynnal llesiant ac ansawdd bywyd oedolion hŷn; ac yn gwneud argymhellion o ran arferion gorau wrth asesu a chynnal llesiant a gwella iechyd meddwl oedolion hŷn sy’n cael gofal preswyl.

Yn ystod cam cyntaf yr ymchwil, bydd yn defnyddio graddfa lesiant safonol i fesur llesiant meddwl oedolion hŷn sy’n cael gofal preswyl. Bydd y canfyddiadau’n cael eu defnyddio yn sail i’r gwaith o baratoi cwestiynau ar gyfer y cyfweliadau a gynhelir yn ystod ail gam ansoddol yr ymchwil.

Beth y mae Caitlin yn ymchwilio iddo?

Mae’r ymchwil PhD, sy’n defnyddio dulliau ymchwil amrywiol, yn canolbwyntio ar ddod i ddeall yn well beth sy’n cyfrannu at lesiant meddwl pobl hŷn sy’n cael gofal preswyl ac ar bwyso a mesur ffyrdd o hybu a chynnal eu llesiant meddwl a’u hansawdd bywyd. Yn ystod y cam cyntaf meintiol, bydd Caitlin yn defnyddio Ffurflen Fer y Continwwm Iechyd Meddwl (MHC-SF) i fesur gwahanol elfennau llesiant. Yna, bydd yn defnyddio canlyniadau’r cam cyntaf yn sail i’r gwaith o baratoi cwestiynau ar gyfer y cyfweliadau a gynhelir yn ystod ail gam ansoddol yr ymchwil.

Y gwersi a ddysgwyd yn sgil cynnal ymchwil mewn cartrefi gofal

Drwy gynnal ymchwil gyda phobl hŷn sy’n byw mewn cartrefi gofal, mae Caitlin wedi dysgu ei bod yn bwysig cofio eich bod yn mynd i gartref, a hefyd i weithle. Mae cartrefi gofal yn lleoedd prysur ac nid oes modd rhagweld beth fydd yn digwydd ynddynt. Mae’r staff yn brysur yn diwallu anghenion y preswylwyr, a hynny’n aml yn wyneb lefelau staffio heriol. Nid yw’n syndod bod ymchwil yn aml yn agos at waelod rhestr flaenoriaethau’r cartrefi. Felly, hyd yn oed os byddwch wedi paratoi cynlluniau manwl, mae’n bwysig eich bod yn barod i fod yn hyblyg gan fod cynifer o bethau’n gallu newid.

Cynllunio ymlaen llaw

Gall fod yn ddefnyddiol treulio ychydig o amser ymlaen llaw yn ystyried y pethau ymylol a allai beri oedi, er enghraifft, rheolwyr neu staff allweddol yn brysur neu’n gadael, salwch yn y cartref gofal neu hyd yn oed dywydd gwael. Mae Caitlin wedi dysgu peidio â chymryd pethau’n ganiataol na thybio bod pawb wedi cael cyfle i ymgyfarwyddo â’r deunyddiau ymchwil. Gall hyn beri rhwystredigaeth os nad yw’r preswylwyr wedi cael yr wybodaeth gywir.

Siarad wyneb yn wyneb

Wrth gynllunio ymchwil, canfu Caitlin ei bod yn well tybio y bydd yn cymryd mwy o amser nag yr ydych yn ei feddwl i recriwtio cyfranogwyr ac i gasglu data gan gartrefi gofal a phreswylwyr. Os oes gennych syniad o ba mor hir y bydd yn ei gymryd i ddod i gysylltiad â chartrefi gofal a rheolwyr cartrefi gofal yn y lle cyntaf, dylech ei ddyblu – o leiaf! Yn yr un modd ag unrhyw brosiect ymchwil arall, gall y gyfradd ymateb fod yn isel iawn. Cafodd Caitlin well ymateb drwy siarad yn uniongyrchol â rheolwyr a phreswylwyr cartrefi gofal a chynnig mynd i gwrdd â nhw i drafod y gwaith ymchwil. Drwy siarad â phreswylwyr a rheolwyr cartrefi gofal, sylwodd Caitlin bod poblogaeth cartrefi gofal yn newid. Gan fod pwyslais ar ddarparu gofal yn y gymuned a galluogi pobl hŷn i barhau i fyw yn eu cartrefi cyhyd â phosibl, mae poblogaeth cartrefi gofal yn hŷn ac yn fwy bregus erbyn hyn, ac mae gan y preswylwyr anghenion mwy cymhleth. Dysgodd Caitlin ei bod yn bwysig cadw hyn mewn cof wrth gynllunio ymchwil ac ystyried yr hyn y mae ymchwilydd yn gofyn i breswylwyr a staff ei wneud. Hyd yn oed os oes deugain o breswylwyr mewn cartref gofal, efallai mai dim ond tri neu bedwar preswylydd fydd yn gallu cymryd rhan yn yr ymchwil, yn awyddus i gymryd rhan neu’n gallu cydsynio i gymryd rhan. Efallai mai dim ond tri neu bedwar fydd ar gael pan fydd yr ymchwilydd yn ymweld â’r cartref. Mae’n bwysig cadw hyn mewn cof. Roedd Caitlin wedi amcangyfrif y byddai mwy o breswylwyr o bob cartref gofal yn cymryd rhan ac y byddai’r broses yn fyrrach nag yr oedd yn y pen draw.

Paratoi

Mae angen bod yn fwy hyblyg nag y byddai rhywun yn ei ddisgwyl o ran yr amser y dylid ei neilltuo ar gyfer pob ymweliad. Gall yr amser sydd ei angen i siarad â phob preswylydd amrywio’n fawr. Er enghraifft, bydd yn cymryd deg munud i rai preswylwyr lenwi holiadur. Ar y llaw arall, bydd rhai preswylwyr am sgwrsio â’r ymchwilydd amdanyn nhw eu hunain tra maen nhw’n llenwi’r holiadur, a gall hynny gymryd hyd at awr neu ragor weithiau. Weithiau, bydd y preswylwyr yn sôn am bethau sy’n gallu peri gofid; bydd rhai yn sôn am yr anwyliaid y maent wedi’u colli neu’r argyfwng a barodd iddyn nhw orfod gadael eu cartrefi a symud i’r cartref gofal. Mae’n gallu bod yn anodd clywed y pethau hyn ac mae’n bwysig bod yr ymchwilydd yn barod i wynebu sefyllfaoedd a all fod yn anodd pan fydd yn ymgymryd â gwaith ymchwil. Cafodd Caitlin hefyd rywfaint o anhawster i ddarbwyllo preswylwyr y byddai eu hatebion i’r holiadur yn cael eu cadw’n gyfrinachol ac yn ddienw.

Y brif neges

Wrth ymgymryd â’r math hwn o ymchwil, mae hyblygrwydd a dyfalbarhad yn hollbwysig. Ond, er gwaethaf yr holl heriau sydd ynghlwm wrth gynnal ymchwil mewn cartrefi gofal, canfu Caitlin ei fod yn brofiad buddiol ac yn gyfle i gwrdd â phobl ragorol a diddorol.