Diogelwch mewn Labordai

Pan fyddwch yn gweithio mewn labordai rhaid i chi bob amser ddilyn rheolau’r labordy a glynu wrth y rheolau sydd yn eu lle. Rhaid cynnal gweithgareddau/gwaith ymchwil yn unol â’r asesiadau risg a’r systemau gweithio diogel ar gyfer y gweithgaredd/gwaith ymchwil.

Isod ceir arweiniad cyffredinol i ddiogelwch yn y labordy. Cewch ragor o fanylion am drefniadau yng nghyswllt perygl neu weithgaredd penodol mewn labordy gan Gydlynydd Iechyd a Diogelwch eich Coleg neu staff y labordy.

RHEOLAU’R LABORDY

  • Darllenwch arwyddion diogelwch tu allan i’r labordy cyn i chi fynd i mewn a glynu wrth unrhyw gyfarwyddiadau
  • Gwisgwch esgidiau sy’n cuddio’ch bodiau. Rhaid i chi wisgo dillad sy’n gorchuddio’ch breichiau a’ch coesau yn y labordy bob amser
  • Ni ddylid mynd â bwyd a diod i labordai, gan gynnwys labordai TG.
  • Rhaid cadw’r labordy/gweithdy’n dwt ac yn lân. Rhaid dychwelyd offer, cemegolion a silindrau nwy i’r storfeydd os nad oes eu hangen.
  • Dylid osgoi gorlenwi’r labordy/gweithdy.
  • Dylid edrych ar Fanyleb Safonau Prydeinig a Chodau Ymarfer bob amser. Mae copïau ar gael ar gais gan Gydlynwyr Iechyd a Diogelwch y Coleg.
  • Dylid arddangos manylion cyswllt mewn argyfwng staff â chyfrifoldebau dynodedig ar gyfer iechyd a diogelwch y tu allan i’r labordy.
  • Rhaid rhoi rhybudd ynghlwm wrth bob offer a allai fod yn beryglus ac sydd i’w adael ymlaen dros nos, yn nodi sut y gellid ei ddiffodd yn ddiogel mewn argyfwng.  
  • Rhaid arddangos arwydd diogelwch priodol y tu allan i’r labordy (gweler y ddolen isod, er enghraifft).
  • Nodwch eich allanfa argyfwng, offer diffodd tân, cit cymorth cyntaf, cawod diogelwch, man golchi llygaid, cit colli hylif a’r storfa Offer Gwarchod Personol agosaf.
  • Rhaid gwisgo cotiau labordy bob amser. Efallai bydd gofyn gwisgo menyg diogelwch addas hefyd. Trowch at yr asesiad risg sy’n berthnasol i’ch gweithgaredd er mwyn gweld pa offer gwarchod personol priodol sy’n ofynnol.
  • Canfyddwch y weithdrefn argyfwng, y weithdrefn colledion hylif cemegol a’r weithdrefn rhoi gwybod i rywun am ddigwyddiadau andwyol.
  • Tynnwch gotiau a menyg sydd wedi’u difwyno cyn gadael y labordy a golchi’ch dwylo’n dda.
  • Cadwch y labordy’n dwt, dim ceblau’n llusgo’n rhydd na pheryglon baglu. Cadwch eitemau’n ofalus fel nad ydynt yn llwybr cerdded pobl.  


DIOGELWCH CEMEGOL
(Gweler Diogelwch Cemegol am fwy o wybodaeth fanwl)

  • Ni ddylid cyffwrdd mewn cemegolion â llaw, defnyddiwch sbatiwla neu offer addas arall.
  • Cadwch y maint sylfaenol yn unig o sylweddau fflamadwy sydd ei angen arnoch am y diwrnod.  
  • Peidiwch â chadw deunyddiau fflamadwy gyda chemegolion peryglus eraill.
  • Rhowch label ar bob potel gemegol ac arno’r cyfeiriad unigryw. Ewch i storfa gemegol y Coleg i gael y labeli.  
  • Cludwch gemegolion yn y labordy neu’r adeilad mewn cynwysyddion dwbl. Peidiwch byth â chario potel Winchester gerfydd ei gwddf. Codwch y botel gyda’r ddwy law, gan roi un law dan y gwaelod a defnyddio cludwyr Winchester i’w chludo dros bellter.
  • Peidiwch â chadw cemegolion cyrydol uwchben uchder y llygaid e.e. asidau ac alcalïau.
  • Os byddir yn colli hylif, cysylltwch â Thîm Ymateb i Golledion Hylif eich Coleg

CAEL GWARED Â GWASTRAFF PERYGLUS

  • Sicrhewch eich bod yn gwybod beth yw’r rheolau ar gyfer cael gwared â sylweddau ac ymdrin a cholledion hylif cyn i chi ddechrau.
  • Peidiwch â gorlenwi cynwysyddion gwastraff. Cysylltwch ag estates-waste@swansea.ac.uk i drafod eich ymholiadau a’ch gofynion o ran cael gwared â gwastraff

DIOGELWCH DEUNYDD GWYDR

  • Peidiwch byth â defnyddio deunydd gwydr sydd wedi’i ddifrodi; chwiliwch am unrhyw ddifrod yn gyntaf.
  • Peidiwch â chadw deunydd gwydr uwchben uchder yr ysgwydd
  • Cadwch lestri tal yng nghefn y silffoedd gyda’r rhai llai yn y blaen.
  • Cadwch ddeunydd gwydr trwm ar uchder meinciau.
  • Ysgubwch wydr sydd wedi malu neu codwch ef â gefail, gan ei roi mewn cynhwysydd ar gyfer gwydr sydd wedi malu.
  • Taflwch nodwyddau hypodermig yn gyfrifol gan ddefnyddio cynhwysydd cael gwared â nodwyddau. Ymdriniwch ag unrhyw anaf o ganyliad i nodwydd fel un difrifol.

DIOGELWCH NWY (Gweler Diogelwch Nwy Cywasgedig am ragor o wybodaeth)

  • Rhaid cael cyfarwyddiadau a hyfforddiant arbennig  i ddefnyddio silindrau nwy cywasgedig.
  • Peidiwch â defnyddio’r offer hwn oni byddwch wedi cael yr hyfforddiant.

DIOGELWCH SIAMBRAU MWG

  • Cyn dechrau unrhyw waith sy’n defnyddio cwfl mwg, sicrhewch ei fod ymlaen ac yn gweithio fel y dylai ar gyfer eich diogelwch.
  • Os oes golau coch yn fflachio ar y cwfl mwg PEIDIWCH Â’I DDEFNYDDIO. Rhowch wybod i’ch Cydlynydd Iechyd a Diogelwch amdano’n syth.
  • Pan fyddir yn defnyddio siambr fwg, edrychwch ar yr arwydd sy’n dynodi llif yr aer. Cadwch y sash cyn ised â phosib neu ar unrhyw linell ddiogelwch sydd wedi’i marcio.  
  • Caewch y sash pan na chaiff ei defnyddio.
  • Peidiwch â defnyddio’r siambr fwg fel storfa.
  • Defnyddiwch gynhwysydd eilaidd yn y siambr fwg i warchod rhag colledion hylif e.e. padell blastig. 

Os oes angen hyfforddiant arnoch ar unrhyw elfen o ddiogelwch mewn labordai neu weithdrefnau yn eu cylch, cysylltwch â’ch Cydlynydd Iechyd a Diogelwch.