Pethau i gadw llygad amdanynt

Mae'r arweiniad hwn wedi'i seilio ar gyngor gan yr Heddlu a’r Gwasanaethau Post ar drin pecynnau amheus sydd wedi cael eu danfon i sefydliad.

Mae'r enghreifftiau canlynol yn rhai o'r pethau y dylech gadw llygad amdanynt ond nid yw'r rhestr yn gynhwysfawr ac yn unigol nid yw’r enghreifftiau hyn o reidrwydd yn golygu bod y pecyn yn amheus. Fodd bynnag, os yw sawl enghraifft yn bresennol gallai fod yn werth ystyried y pecyn fel un amheus.

Danfon

  • Efallai bod yr eitem wedi cael ei danfon â llaw gan ffynhonnell anhysbys

Labelu

Mae'r canlynol yn rhai o nodweddion pecynnau ac amlenni amheus

  • Labelu amhriodol neu anarferol
  • Tâl post gormodol
  • Llawysgrifen, sillafu neu deipio gwael, neu’r cyfeiriad wedi cael ei ysgrifennu â stensil
  • Teitlau anghywir neu deitl heb enw
  • Ddim wedi’i gyfeirio at unigolyn penodol
  • Cyfeiriad dychwelyd od neu ddim cyfeiriad dychwelyd wedi'i argraffu ar y pecyn
  • Wedi’i gyfeirio at rywun nad ydynt bellach yn gweithio yn y sefydliad
  • Cyfeiriad anghywir, neu wedi dod o ffynhonnell annisgwyl (e.e. lle anarferol)
  • Marc post o le nad yw'n cyd-fynd â'r cyfeiriad dychwelyd
  • Wedi’i farcio ag arnodiadau rhwystrol megis "personol", "cyfrinachol" neu "Peidiwch â’i roi trwy beiriant Pelydr-x"
  • Wedi’i ei farcio ag iaith fygythiol

Pecynnu

  • Marciau saim, unrhyw afliwiad neu grisialau ar wyneb yr amlen
  • Gwifrau neu ffoil alwminiwm i’w gweld, yn enwedig os yw’r amlen neu’r pecyn wedi'i ddifrodi
  • Sŵn ticio
  • Yr amlen neu’r pecyn yn teimlo'n drwm iawn am ei faint
  • Efallai bod y dosbarthiad pwysau yn anwastad; efallai bod y cynnwys yn anhyblyg mewn amlen hyblyg neu’n ymddangos o dan densiwn
  • Os mai pecyn ydyw, efallai bod yna lapio, tâp neu linyn gormodol
  • Efallai bod yna ormod o stampiau ar gyfer pwysau’r pecyn
  • Efallai bod yna dwll pin yn weladwy yn yr amlenni neu’r lapio allanol

Arogl

  • Arogl anarferol, megis marsipán neu olew peiriant

Cynnwys

  • Deunydd gronynnog neu bowdr mân yn rhydd neu mewn cynhwysydd

Trin eitemau post amheus

Os ar unrhyw adeg mae pecyn neu amlen yn dod i law sy'n ymddangos yn amheus dylid dilyn y cyfarwyddiadau canlynol

  • Peidiwch ag agor neu ymyrryd â'r pecyn
  • Peidiwch â chwythu i mewn i'r amlen/pecyn
  • Peidiwch ag ysgwyd neu arllwys y cynnwys
  • Cadwch eich dwylo i ffwrdd o’ch trwyn a'ch ceg os ydych eisoes wedi agor yr eitem
  • Triniwch yr eitem yn ofalus, PEIDIWCH Â’I gwasgu, ei phwyso neu ymyrryd â hi
  • Os byddwch yn penderfynu bod yr eitem yn amheus, gosodwch yr eitem yn ofalus ar wyneb caled sefydlog mewn ardal lle na fydd pobl eraill yn tarfu arni; peidiwch â thrin y pecyn eto ar ôl i chi ei osod i lawr
  • Peidiwch ag arogli, cyffwrdd, blasu nac edrych yn ofalus ar yr eitem, neu ar unrhyw gynnwys a allai fod wedi gollwng
  • Rhybuddiwch bobl eraill yn yr ardal am yr eitem sy'n edrych yn amheus
  • Caewch yr holl ffenestri a’r drysau i'r ystafell, diffoddwch y cyfrifiaduron ac unrhyw ddyfeisiau ffan/aerdymheru eraill. Os yn bosibl diffoddwch y system awyru
  • Gadewch yr ardal, caewch unrhyw ddrysau, a chymerwch gamau i atal eraill rhag mynd i mewn i'r ardal
  • Cysylltwch â'r swyddog yn y Brifysgol oedd fod i dderbyn y pecyn, neu cysylltwch â'r anfonwr os yw ei (h)enw a'i (ch/g)yfeiriad yn ymddangos ar du allan y pecyn
  • Ffoniwch y Swyddogion Diogelwch (est.4271 - Singleton/ est. 6010 - y Bae) a fydd yn dod i asesu'r pecyn. Bydd y swyddogion diogelwch yn cysylltu â’r Heddlu a Rheolwr yr Ystafell Bost (est. 5525). Neu gallwch ffonio 333 neu ddefnyddio’r ap SafeZone i rybuddio’r Swyddogion Diogelwch mewn Argyfwng
  • Gofynnwch i bawb adael yr ystafell, dylai un unigolyn aros y tu allan i'r ystafell nes i’r swyddogion diogelwch gyrraedd. Dylai’r staff hefyd atal pobl eraill rhag dod i mewn i’r ardal, gadw i ffwrdd o unrhyw ardaloedd gwydr ac allan o linell weld y pecyn

Peidiwch â defnyddio radios neu ffonau symudol yng nghyffiniau'r pecyn.

Sylwer: PEIDIWCH Â DEFNYDDIO’R larwm tân i wacau’r adeilad.


Os byddwch yn agor pecyn sy'n cynnwys sylwedd amheus

  • Rhwystrwch eraill rhag mynd i mewn i'r ystafell
  • Osgowch gyswllt pellach â’r sylwedd os yn bosibl (h.y. peidiwch â chyffwrdd eich ceg, eich llygaid ayyb)
  • Golchwch eich dwylo ac unrhyw ran o’r croen sydd wedi cyffwrdd y sylwedd yn drylwyr gyda sebon a dŵr i atal lledaenu unrhyw ddeunydd heintus i’r wyneb neu’r croen. Os ydych yn dioddef anghysur yn dilyn cyswllt â'r hyn sy'n ymddangos i fod yn hylif neu solid cyrydol; dylech ddefnyddio digonedd o ddŵr
  • Rhowch wybod i'ch goruchwyliwr (os yw ef/hi yn yr ystafell)
  • Mae'n bwysig bod unrhyw halogiad posibl i bobl ac ardaloedd eraill yn cael ei gyfyngu, ac felly dylech wneud y canlynol:
    • Arhoswch yn yr ystafell os yn bosibl. Os oes angen i olchi / dadwisgo, dylech wneud hynny yn yr ardal wag agosaf i atal lledaeniad halogiad
    • Os yw'r sylwedd yn weladwy ar eich dillad, peidiwch â lledaenu'r sylwedd trwy gerdded drwy’r adeilad. Tynnwch y dillad brwnt a’u rhoi mewn bag plastig. Bydd hyn yn helpu i osgoi lledaenu'r sylwedd ac yn lleihau'r risg i chi gael mwy ar eich croen
    • Ffoniwch y Swyddogion Diogelwch (est.4271 - Singleton / est. 6010 – Y Bae) a fydd yn cysylltu â’r Heddlu a Rheolwr yr Ystafell Bost (ext.5525)
    • Mae gan y Gwasanaethau Brys weithdrefnau yn eu lle a byddant yn rhoi cyngor ar y camau gweithredu nesaf