Canllawiau ar Ymateb i Ymosodwr Arfog ar gyfer Gweithwyr / Myfyrwyr

Os  yw tresmaswyr arfog yn dod i mewn i'r Brifysgol ein nod ni yw cynnal diogelwch personol - y ni a’r bobl eraill sydd gyda ni. Mae yna dair gweithred sydd rhaid i chi eu hystyried:

1.  Rhedeg

2.  Cuddio

3.  Dweud

Mae'n bwysig eich bod yn deall eich opsiynau - darllenwch y canllawiau hyn a gweithredwch yn ôl y sefyllfa.

Y Camau

1. Rhedeg

  • Meddyliwch am le ydych chi a lleoliad y llwybrau gwacáu. Efallai na fydd y rhai sydd gyda chi yn gwybod - efallai y bydd angen i chi eu harwain nhw allan
  • Gorchuddiwch, tynnwch neu cuddiwch ddillad a bagiau lliw llachar
  • Os ydych yn meddwl ei bod hi’n ddiogel i wneud hynny neu os ydych yn cael eich cyfarwyddo gan y Swyddogion Diogelwch neu'r Heddlu GADEWCH yr ardal ar unwaith ac ewch â chymaint o bobl â phosib gyda chi. Gwnewch y penderfyniad yn sydyn a chofiwch - efallai nad yr allanfa agosaf fydd y llwybr mwyaf diogel - meddyliwch cyn i chi symud
  • Gwacewch ni waeth a yw eraill yn dilyn neu beidio
  • Peidiwch â chasglu at eich gilydd. Er y gall fod yn demtasiwn i wneud hynny, mae grwpiau mawr o bobl yn darged haws
  • Gadewch eich eiddo
  • Helpwch eraill i ddianc, os yn bosibl
  • Rhwystrwch unigolion rhag mynd i mewn i ardal lle gallai’r ymosodwr fod
  • Caewch unrhyw ddrysau y tu ôl i chi. Peidiwch â’u cloi nhw - efallai y bydd yna gydweithwyr y tu ôl i chi
  • Helpwch rai sydd ag anableddau drwy eu cynorthwyo i gyrraedd yr allanfa neu’r man diogel agosaf, neu i mewn i adeilad cyfagos
  • Peidiwch â rhedeg ar draws mannau agored
  • Dilynwch gyfarwyddiadau'r Heddlu neu'r Swyddogion Diogelwch
  • Mae'n debyg y byddwch yn cael cyfarwyddyd i fynd mor bell ag y gallwch i ffwrdd o’r lleoliad. Dilynwch y cyfarwyddyd hwn a pheidiwch â dychwelyd nes y byddwch yn cael caniatâd i wneud hynny, naill ai drwy edrych ar wefan y Brifysgol neu drwy neges benodol gan y Brifysgol.

2. Cuddio

Dim ond os na allwch adael yn ddiogel, edrychwch am loches mewn ystafell lle gallwch gloi neu faricedio’r drysau yn dynn

  • Caewch a chlowch y ffenestri, caewch y bleindiau
  • Gorchuddiwch y gwydr yn y drws, os yn bosibl
  • Blociwch y drws gyda dodrefn
  • Diffoddwch y goleuadau
  • Arhoswch allan o olwg y drysau a’r ffenestri - os yn bosib gorweddwch ar y llawr ac yng nghorneli’r ystafell yn hytrach na thu ôl i ddodrefn yng nghanol yr ystafell
  • Byddwch yn dawel a gwnewch yn siŵr fod ffonau yn cael eu gosod i 'tawel' - mae hyn yn hanfodol bwysig
  • Diffoddwch unrhyw ffynhonnell arall o sŵn (h.y. radios, setiau teledu)
  • Ceisiwch beidio â chynhyrfu ac arhoswch hyd nes y byddwch yn cael cyfarwyddiadau clir i symud cyn i chi wneud hynny. Efallai y bydd rhaid i chi aros am gryn amser
  • Peidiwch â chael eich temtio i symud oni bai eich bod yn hollol sicr ei bod hi’n gwbl glir. Efallai y bydd ymosodwr yn ceisio eich twyllo er mwyn dod o hyd i’ch lleoliad

3. Dweud

  • Gwnewch yn siŵr eich bod yn gwybod enwau’r adeiladau, rhifau’r ystafelloedd a’r cyfeiriadau
  • Dylai un unigolyn yn yr ystafell ffonio 999 ac yna ffonio’r Swyddogion Diogelwch i roi gwybod iddynt am eich lleoliad a’r nifer o bobl yn yr ystafell
  • Rhowch gymaint o fanylion â phosib am y tresbaswr
  • Dilynwch gyfarwyddiadau'r Swyddog 999 neu’r Swyddog Diogelwch dros y ffôn
  • Os na allwch siarad gadewch y llinell ar agor fel y gall y Swyddog 999 neu’r Swyddog Diogelwch glywed yr hyn sy'n digwydd yn yr ystafell
  • Peidiwch â gadael yr ystafell, oni bai eich bod yn cael eich cynghori i wneud hynny gan y Swyddog 999 neu’r Swyddog Diogelwch dros y ffôn
  • Os bydd y larwm tân yn canu, arhoswch lle rydych chi oni bai eich bod yn arogli mwg neu yn cael eich cynghori i adael gan y Swyddog 999 neu’r Swyddog Diogelwch dros y ffôn

Pan fydd yr heddlu yn cyrraedd:

  • Peidiwch â chynhyrfu a dilynwch gyfarwyddiadau’r swyddog
  • Gollyngwch unrhyw eitemau sydd yn eich dwylo (ffonau, bagiau, siacedi)
  • Codwch eich dwylo a lledaenwch eich bysedd yn syth
  • Cadwch eich dwylo yn weladwy trwy’r amser
  • Ceisiwch osgoi gwneud symudiadau cyflym tuag at y swyddogion megis gafael yn dynn ynddynt am ddiogelwch
  • Ceisiwch osgoi bwyntio, sgrechian a gweiddi
  • Peidiwch â stopio i ofyn i’r swyddogion am gymorth neu gyfarwyddyd wrth wacau, ewch yn eich blaen i’r cyfeiriad y daeth y swyddogion i mewn i'r adeilad
  • Os nad ydych wedi cael cyfarwyddiadau – chwiliwch am leoliad diogel allan o olwg yr adeilad a'r tu ôl i orchudd solid.  Mae waliau a blociau injan cerbyd yn orchudd solid - nid felly gwrychoedd, ffensys a drysau ceir.
  • Unwaith y byddwch wedi cyrraedd lleoliad diogel neu fan ymgynnull, efallai y byddwch yn cael eich cadw yn yr ardal honno gan yr Heddlu neu'r Swyddogion Diogelwch nes bod y sefyllfa o dan reolaeth, a bod yr holl dystion wedi cael eu hadnabod a’u holi. Peidiwch â gadael hyd nes y cewch eich cyfarwyddo i wneud hynny