Y Gornel Bywyd Gwyllt: Gwylan y Penwaig

Gyda’u cri aflafar a’u hagwedd hyderus a hunan-sicr, mae gwylanod y penwaig ymhlith y nodweddion bywyd gwyllt amlycaf ar ein campysau; ni ellid eu disgrifio fel adar swil.  A dyna pam y gallai eich synnu i ddysgu eu bod ar y rhestr o adar sy’n peri pryder cadwraethol, gyda’u poblogaeth wedi mwy na haneru yn y 25 mlynedd ddiwethaf.  Mae’r gostyngiad cyffredinol hwn yn eu niferoedd yn cyd-daro â thwf mewn poblogaethau trefol wrth i newidiadau i argaeledd bwyd eu hannog i chwilio am wastraff bwyd mewn trefi a dinasoedd.  Mae hyn, yn ei dro, wedi arwain at wrthdaro â phobl.

Cafwyd nifer o ddigwyddiadau yn ddiweddar, lle mae gwylanod wedi bod yn cymryd bwyd o ddwylo pobl y tu allan i Dŷ Fulton.  Mae eu haddysgu i gysylltu pobl â bwyd, drwy eu bwydo yn fwriadol neu ollwng sbwriel ar y llawr yn achosi iddynt geisio dwyn bwyd oddi ar bobl ddiniwed, a hyd yn oed achosi anafiadau.  Y ffordd orau o ddiogelu gwylanod yw drwy ddiogelu eu cynefinoedd ac adfer ecosystemau morol sydd wedi’u niweidio, yn hytrach na rhoi hwb artiffisial i’r niferoedd mewn trefi, felly cofiwch beidio bwydo’r gwylanod!

Sut i osgoi cael eich mygio gan wylan:

  • Byddwch yn wyliadwrus a chadw bwyd yn agos at eich corff
  • Ceisiwch osgoi bwyta mewn mannau agored gydag adeiladau yn edrych drostynt – bydd gwylanod yn eich gweld o bellter ac yn plymio i lawr atoch
  • Ceisiwch fwyta gyda’ch cefn at wal fel na allant hedfan atoch o’r tu ôl
  • Rydych yn llawer llai tebygol o gael gwylan yn ymosod arnoch mewn ardal goediog megis y Gerddi Botaneg neu Barc Singleton – mae’r rhain yn fannau gwych ar gyfer picnic
  • Os byddant yn cerdded atoch, heliwch hwy ymaith - efallai eu bod yn fawr ac yn frawychus, ond rydych chi’n fwy ac yn fwy brawychus!