Prosiect Dolen Abertawe-Gambia

Mae Dolen Abertawe-Gambia yn bartneriaeth rhwng Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe a'r Ysgol Feddygaeth ym Mhrifysgol y Gambia. Sefydlwyd y ddolen hon gyda chefnogaeth yr Ymddiriedolaeth Iechyd ac Addysg Trofannol (THET) ym mis Chwefror 2007.

Yn gyson ag athroniaeth Dolenni THET, nod cyffredinol Dolen Abertawe-Gambia yw bod y partneriaid yn cydweithio er lles y ddau barti mewn meysydd blaenoriaeth a nodir gan y Gambia. I ddechrau, sefydlwyd y ddolen gan yr Athro Steve Allen, a dreuliodd amser yn gweithio yng nghanolfan y Cyngor Ymchwil Meddygol yn Fajara.

Prif amcan y ddolen oedd annog cyfnewid addysgol a diwylliannol rhwng myfyrwyr meddygaeth yn y ddwy wlad. Dros y blynyddoedd diwethaf, mae'r ddolen wedi tyfu ac wedi dod yn boblogaidd iawn. Bob blwyddyn, mae 20 myfyriwr meddygaeth o Abertawe yn ymgymryd â lleoliadau clinigol yn y Gambia ac mae myfyrwyr meddygaeth o'r Gambia yn teithio i Abertawe i gael profiad o'r lleoliad clinigol a'r tywydd yng Nghymru. Ym mis Rhagfyr 2014, cawsom ein cydnabod gan Lywodraeth Cymru a dyfarnwyd Seren Aur y Cenhedloedd Unedig i ni am ymdrechion y myfyrwyr a'r staff yn y ddau sefydliad.

Gambia Link Project Erbyn hyn, ariennir y ddolen gan gyfuniad o ddigwyddiadau codi arian a drefnir gan fyfyrwyr ac arian SIFT (cynnydd-ran gwasanaeth ar gyfer addysgu) gan Lywodraeth Cymru. Yn y blynyddoedd diweddar, sylweddolodd y ddwy ysgol feddygaeth y byddai cyfnewid gwybodaeth a phrofiad rhwng y ddwy gyfadran yn darparu perthynas symbiotig ychwanegol o fewn y ddolen. Mae angen cynyddu arbenigedd ym maes addysg feddygaeth ledled y byd, ac yn enwedig yn Affrica Is-Saharaidd. Yn 2014, cysylltodd Profost Ysgol Feddygaeth y Gambia, yr Athro Ousman Nyan, â'r tiwtor a oedd yn teithio gyda'r myfyrwyr meddygaeth o Abertawe, gan ofyn am ei gymorth i ddatblygu'r arferion a oedd yn cael eu defnyddio yn y cwrs meddygaeth.

Roedd yr arbenigedd ym maes datblygu'r cwricwlwm meddygaeth yn bodoli ym Mhrifysgol Abertawe o ganlyniad i ddatblygu ac achredu Baglor Meddygaeth a Baglor Llawfeddygaeth Abertawe yn ddiweddar. Gofynnwyd i Swyddfa Datblygu a Chysylltiadau Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Abertawe (DARO) nodi cyfleoedd ariannu posib i alluogi aelodau cyfadran o Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe i deithio i'r Gambia er mwyn gweithio gyda'n cydweithwyr yn y wlad honno.

Gambia Link Project 2Nod y prosiect oedd darparu cymorth technegol yn hytrach na deilliannau ymchwil uniongyrchol. O ganlyniad, roedd hwn yn brosiect anghyffredin i gael ei ariannu drwy ffrydiau ariannu arferol y cynghorau ymchwil. Helpodd DARO ni i lunio cais am arian a fyddai’n cydweddu â gofynion arianwyr posib a oedd wedi mynegi diddordeb yn y maes penodol hwn ac, o fewn wythnosau, roeddem wedi sicrhau £17,500 i ganiatáu i'r rhaglen dwy flynedd gyfan gael ei hariannu.

Ym mis Mawrth 2015, roeddem yn gallu cynnal ein hymweliad prosiect cyntaf er mwyn helpu i ddatblygu cysylltiadau rhwng gwahanol adrannau academaidd ym Mhrifysgol y Gambia a thrafod cynllunio'r prosiect, wrth hyfforddi staff ym maes dylunio cwricwlwm ac asesiadau mewn meddygaeth ar yr un pryd. Cynhaliwyd ymweliadau eraill ym mis Gorffennaf a mis Medi a ganolbwyntiodd ar gwblhau archwiliad o arferion asesu a gweithio gyda'r staff gweinyddol i gyflwyno dull optegol o farcio arholiadau a ddatblygwyd am ddim gan staff gweinyddol Prifysgol Abertawe gyda'r nod o leihau llwyth gwaith y staff gweinyddol yn sylweddol a chynyddu cywirdeb y marcio.  Cynllunnir rhagor o ymweliadau dros y 12 mis nesaf er mwyn canolbwyntio ar hyfforddi staff a sicrhau ansawdd lleoliadau clinigol.

Mae'r rhaglen wedi darparu'r cymorth technegol angenrheidiol i Brifysgol y Gambia ac wedi caniatáu i staff Prifysgol Abertawe gael profiad o weithio mewn amgylchedd newydd a heriol, gan ddatblygu eu harbenigedd ymhellach a chynyddu proffil Prifysgol Abertawe ledled y byd.