‌Yn ddiweddar, gwnaethom gwrdd â Jay Rees, myfyriwr PhD yn ei hail flwyddyn yn Abertawe, i glywed rhagor am ei hymchwil cyffrous i fywyd Myfyrwyr ym Mhrifysgol Abertawe rhwng y blynyddoedd 1920 a 1990.

Jay Rees

Pam penderfynoch chi astudio yn Abertawe?

Roeddwn i am astudio'n agos at gartref. Roeddwn i'n byw yn yr ardal a doeddwn i ddim yn gallu dioddef gadael y traeth a chefn gwlad ardal Abertawe. Hefyd, roedd gan y Brifysgol Adran Hanes ragorol ac enw da yn gyffredinol. O ganlyniad i'r penderfyniad hwn, astudiais am fy ngradd israddedig a'm gradd meistr yn y sefydliad hwn. Yna, yn 2015, enillais i ysgoloriaeth ddoethurol i ymchwilio i hanes profiad myfyrwyr yn y brifysgol hon. Roedd hyn wedi'i gomisiynu fel rhan o ganmlwyddiant y Brifysgol a fydd yn cael ei ddathlu yn 2020.

Pam dewisoch chi eich maes ymchwil?

Cefais fy nenu at fy maes astudio o ganlyniad i'm hawydd i gyflwyno ymchwiliad hanesyddol dwys i sut mae'r ugeinfed ganrif, â'i newidiadau diwylliannol eang, wedi effeithio ar fywyd beunyddiol. Mae'r Brifysgol wedi profi canlyniadau dau ryfel byd, y chwedegau a'r cynnydd mewn actifiaeth, felly roedd cymuned y myfyrwyr yn gyfle i greu astudiaeth achos o sut y bu myfyrwyr yn ymateb i'r profiadau hyn, yn byw drwyddynt a sut gwnaethant newid o ganlyniad. Ar ben hynny, o safbwynt academaidd, wrth edrych ar hanes sefydliad Abertawe a sefydliadau tebyg eraill, gwelwn fod safbwynt y myfyrwyr wedi'i dangynrychioli. Roedd ysgrifennu hanes o fywyd myfyrwyr yn y sefydliad hwn yn gyfle i lenwi bwlch yn yr hanesyddiaeth.

Beth fu'r uchafbwyntiau?

I ddechrau, dysgu am hanes a natur y sefydliad lle dwi wedi bod yn gweithio ers 2011. Fodd bynnag, wrth i'm hymchwil fynd rhagddo, rwyf wedi dod i werthfawrogi i ba raddau mae profiadau myfyrwyr wedi newid dros y ganrif. Mae'r atebion manwl i'm holiadur, ynghyd â deunydd o Archifau Richard Burton, wedi bod yn amhrisiadwy i'm traethawd ymchwil. Drwy ganolbwyntio ar y manylion bach yn y dogfennau hyn, mae fy ymchwil wedi dangos i ba raddau mae bywydau beunyddiol, perthnasoedd a dealltwriaeth myfyrwyr o'r sefydliad wedi newid gyda phob degawd.  Yn ogystal â hyn, mae fy ymchwiliad wedi datgelu rhai atgofion myfyrwyr na fyddent wedi dod i'r amlwg fel arall. Dwi wedi bod wrth fy modd yn cyflwyno fy syniadau i gynulleidfaoedd ar y radio, mewn cynadleddau ac mewn sgyrsiau mewnol. Mae'r rhain wedi datblygu'n drafodaethau a roddodd gyfle i mi gyfleu pwysigrwydd Prifysgol Abertawe i'n dealltwriaeth o fywyd myfyrwyr ac o dueddiadau diwylliannol yn ystod yr ugeinfed ganrif.