Ffisegwyr o Abertawe’n cyhoeddi ymchwil ar gronni gwrth-hydrogen

Mae gwyddonwyr o Brifysgol Abertawe sy’n gweithio yn CERN wedi cyhoeddi astudiaeth sy’n rhoi manylion datblygiad arloesol mewn ymchwil ar wrth-hydrogen.

11000 trapped and detected antihydrogen atoms released from a magnetic trap

Yn y papur a gyhoeddwyd gan Nature Communications, mae’r ffisegwyr o’r Coleg Gwyddoniaeth sy’n gweithio ar arbrawf ALPHA  yn disgrifio sut y maent wedi gwella effeithiolrwydd y broses o syntheseiddio gwrth-hydrogen, gan lwyddo am y tro cyntaf i gronni’r gwrth-atomau, sydd wedi cynnig cwmpas ehangach yn eu harbrofion.  

Mae’r papur yn trafod gwaith y tîm wrth fireinio’r broses syntheseiddio a ganiataodd iddynt sicrhau cynnydd trefn maint yn yr atomau gwrth-hydrogen oedd ar gael ar gyfer arbrofion. 

Hefyd mae’r astudiaeth yn dangos sut y bu modd i’r tîm reoli plasma gwrth-brotonau, electronau a phositronau a’r modd i hyn ganiatáu iddynt ailadrodd y broses o greu a dal atomau gwrth-hydrogen tra hefyd yn cronni atomau gwrth-hydrogen ar yr un pryd.    

Mae gwella’r prosesau syntheseiddio a chronni wedi arwain at ddau ganfyddiad nodedig a gyhoeddwyd yn ystod y flwyddyn ddiwethaf ar yr astudiaeth fanwl gyntaf o wrth-hydrogen  ac arsyllu ar hollti tra-main mewn Gwrth-hydrogen am y tro cyntaf . Mae’r ddau ddatblygiad hwn wedi mynd â’r tîm gam yn nes at ateb y cwestiwn pam y mae mater yn bodoli ac at esbonio’r Glec Fawr a dechrau’r Bydysawd. 

Meddai’r Athro Niels Madsen: “Roedd y datblygiadau pwysig hyn yn hanfodol i’n llwyddiannau diweddar ac maent yn caniatáu i ni ragweld astudiaethau newydd a chyffrous ar wrth-hydrogen a fyddai wedi ymylu ar ffantasi yn y gorffennol.”

Darllenwch yr erthygl Antihydrogen accumulation for fundamental symmetry tests

Tîm Abertawe yw:

  • Academaidd: Yr Athro Mike Charlton, Dr Stefan Eriksson, Dr Aled Isaac, Yr Athro Niels Madsen, Yr Athro Dirk Peter van der Werf
  • Cymrodorion ymchwil: Dr Christopher Baker a Dr Dan Maxwell
  • Myfyrwyr ôl-raddedig: Steven Armstrong Jones a Muhammed Sameed