Cydweithrediad i ddod o hyd i ffyrdd arloesol o ddefnyddio gwastraff pysgod cregyn

Mae tîm ymchwil o Brifysgol Abertawe’n gweithio gyda ffatri prosesu pysgod cregyn a leolir yng Ngheinewydd i ddod o hyd i ffyrdd arloesol o ddefnyddio gwastraff cregyn.

Mae tîm ymchwil o Brifysgol Abertawe’n gweithio gyda ffatri prosesu pysgod cregyn a leolir yng Ngheinewydd i ddod o hyd i ffyrdd arloesol o ddefnyddio gwastraff cregyn.  

Mae SEACAMS2 a Quay Fresh and Frozen Foods yng Ngheinewydd, Gorllewin Cymru, yn gweithio mewn partneriaeth i ddod o hyd i ffyrdd newydd ac effeithlon sy’n ddichonol yn fasnachol o ddefnyddio gwastraff cregyn o’r ffatri prosesu pysgod cregyn. 

Mae prosiect SEACAMS2, a leolir yng Ngholeg Gwyddoniaeth  y Brifysgol yn datblygu cyfleoedd mewn carbon isel, ynni a’r amgylchedd ac mae’n fuddsoddiad ym mhotensial economi’r môr ac ynni adnewyddadwy’r môr. Mae SEACAMS2 yn brosiect tair blynedd a reolir trwy Brifysgol Abertawe a Phrifysgol Bangor a chaiff ei ariannu’n rhannol gan Gronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop i gefnogi cydweithrediadau rhwng diwydiant ac academia yng Nghymru.  

Yn y gorffennol, byddai Quay Fresh and Frozen Foods yn cael gwared ar y deunydd cregyn yn y dyfroedd arfordirol, i’r de o’r pentref pysgota bach, Ceinewydd, yn unol â’r safonau rheoleiddio priodol, ond ar hyn o bryd defnyddir y rhan fwyaf o’r deunydd cregyn o’r ffatri at ddibenion buddiol ar gyfer meysydd golff a llwybrau ffermydd. Fodd bynnag, nod y prosiect cydweithredol newydd hwn yw dod o hyd i hyd yn oed fwy o ddefnyddiau amgen ac “uwchgylchu” y cregyn i fod yn gynnyrch sy’n ddichonol yn fasnachol.   

Meddai Mandy Andrews, Cyfarwyddwr Quay Fresh and Frozen Foods: “Rydym am sicrhau bod gennym ddiwydiant pysgota cynaliadwy a sefydlog. Trwy archwilio opsiynau i uchafu defnydd effeithlon o bob rhan o’r pysgod cregyn, rydym yn gobeithio y gallwn gyfrannu at ddyfodol gwell i’n teulu o gyflogwyr yma ac i’r pysgotwyr y mae ein busnes yn eu cefnogi”.

Mae treialon eisoes ar waith yn labordai SEACAMS2 a leolir yng Nghampws Singleton ym Mhrifysgol Abertawe ac mae ymchwilwyr yn edrych ar sawl posibiliad ar gyfer defnyddio deunydd cregyn mewn modd cynaliadwy.

Meddai arweinydd y prosiect, yr Athro Kam Tang: “Ar hyn o bryd rydym yn edrych ar nifer o opsiynau cynaliadwy sy’n cynnwys cyfryngau hidlo dŵr, cyflyrwyr pridd a’r potensial i greu dull ecogyfeillgar yn hytrach na defnyddio microbelennau, a ddefnyddir yn aml fel ysgrafellydd mewn amryw gynhyrchion gan gynnwys rhai eitemau iechyd a harddwch.”