Hanesydd Prifysgol Abertawe yn cyflwyno cyfres newydd sbon ar BBC Two

Heno (5 Ionawr 2016) am 8pm ar BBC Two, bydd Dr Alex Langlands, darlithydd hanes ym Mhrifysgol Abertawe, yn cyflwyno cyfres newydd sbon sy'n archwilio hanes pobi.

Mae’r gyfres Victorian Bakers yn gweld pedwar pobydd modern yn ail-greu bywydau eu rhagflaenwyr Fictorianaidd. Gan ddefnyddio dulliau a ryseitiau dilys o dri chyfnod gwahanol o’r 19eg ganrif, byddant yn pobi eu ffordd trwy gyfnod cythryblus o newid mawr ym Mhrydain. Byddant yn edrych ar y newid cymdeithasol ac economaidd a ddigwyddodd.

Dr Alex Langlands Bydd pobyddion yn gadael eu hoffer modern a phrofi tri byd gwahanol o bobi Fictorianaidd – becws gwledig gyda chysylltiadau clos ag amaethyddiaeth leol; chwys a llafur becws trefol yng nghanol chwyldro diwydiannol; a byd moethus pobydd-cyffeithiwr o safon uchel. Gan weithio mewn lleoliadau a chan ddefnyddio peiriannau a thechnoleg y cyfnod, bydd pobyddion yn defnyddio offer a chynhwysion hanesyddol.

Bydd Dr Langlands ac arbenigwyr eraill wrth law i edrych ar gyd-destun ehangach pobi. Edrychir ar y newidiadau mewn technoleg a welodd melinau dŵr a gwynt yn cael eu disodli gan beiriannau prosesu a weithir gan stêm.  Edrychir hefyd ar sut yr aeth ychydig o bobyddion Fictorianaidd o fod yn fusnesau teuluol bach i frandiau sy’n parhau yn gyfarwydd heddiw.

Cafodd Dr Langlands, sy’n archeolegwr ac yn hanesydd, ei benodi’n ddarlithydd hanes yng Ngholeg y Celfyddydau a’r Dyniaethau yn ddiweddar. Mae eisoes wedi cyflwyno a chynhyrchu cyfresi i Channel 4 a’r BBC, gan gynnwys Victorian Farm, Edwardian Farm, Wartime Farm a Time Team. Mae Dr Langlands hefyd yn ymgynghori ar ystod o brosiectau sy'n gysylltiedig â threftadaeth sy'n ymddangos mewn cynyrchiadau darlledu.

Victorian BakersMeddai Dr Langlands: “Mae ymwneud â'r prosiect hwn wedi bod yn brofiad gwych. Rwyf bob amser wedi dweud mai hyn a hyn o amser y gallwch ei dreulio'n darllen am y gorffennol. Weithiau, rhaid torchi'ch llewys a thrin ein hanes yn ymarferol. Mae'r gyfres hon yn gwneud hynny'n ardderchog. Aeth pobi yn ystod teyrnasiad Fictoria drwy gyfres o newidiadau mawr yn adlewyrchu newidiadau ehangach cymdeithasol ac economaidd yr oes yn gyffredinol.

“Gan gymryd pobwyr arbenigol yr unfed ganrif ar hugain yn ôl mewn amser i weithio gyda ffyrnau, offer a chynhwyson hanesyddol, bu gallu i ni ddatgelu dealltwriaethau newydd am sut roeddem yn byw yn ystod cyfnod ffurfiannol ein hanes. Archwiliom eidyl wledig cefn gwlad mewn argyfwng a daethom drwy ddyddiau du anterth diwydianeiddio Fictoraidd i gyrraedd y poptai stryd fawr Edwardaidd a diwedd y cyfnod Fictoraidd rydym yn gyfarwydd â hwy o hyd heddiw.

“Os ydych chi’n hoff o bobi, yn hoff o hanes - yna byddwch wrth eich bodd yn gwylio Victorian Bakers!”