Model rhagfynegi gwyddonydd Abertawe yn darogan mai Sweden fydd yn ennill Eurovision 2014 - a’r DU “mwy na thebyg” yn cipio lle yn y 10 uchaf

Wrth i Gopenhagen baratoi i gynnal cystadleuaeth yr Eurovision ddydd, Sadwrn 10 Mai, mae Dr Martin O’Leary, un o wyddonwyr Prifysgol Abertawe, ar fin cyhoeddi ei rhagfynediadau o bwy fydd yn ennill y gystadleuaeth eleni gan ddefnyddio model ystadegol.

Mae Dr O'Leary, sy’n gefnogwr brwd o Eurovision, ac sy’n gweithio fel swyddog ymchwil gyda Grŵp Rhewlifeg Abertawe yng Ngholeg Gwyddoniaeth y Brifysgol, wedi dadansoddi canlyniadau’r gystadleuaeth o’r ddwy flynedd ddiwethaf drwy ddefnyddio’r dechnoleg a’r sgiliau sy’n rhan o’i waith o ddydd i ddydd fel ymchwilydd newid hinsawdd.

Yn 2012, rhagfynegodd ei fodel, sy’n defnyddio algorithmau Bayesaidd, yn gywir mai Loreen o Sweden fyddai’n cipio’r wobr fuddugol gyda’r gân Euphoria.  Y llynedd, roedd rhagfynegiad y model yn agos iawn at fod yn gywir unwaith eto, wedi iddo ddarogan mai Farid Mammadov o Azerbaijan fyddai’n ennill  gyda’r gân Hold Me. Cipiodd y gân yr ail safle yn y gystadleuaeth.

Yn wreiddiol o Swydd Kildare, meddai Dr O’Leary, sydd bellach yn byw yn y Mwmbwls, Abertawe: “Mae’r model a’r cyhoedd sy’n betio ar hyn o bryd yn ffafrio Sanna Nielsen o Sweden i ennill eleni.

Dr Martin O'Leary“Mae’r model hefyd yn darogan y bydd Molly Smitten-Downes, sy’n cynrychioli’r DU yn debygol o ennill lle yn y 10 uchaf”.

“Mae’n amlwg i ofyn beth fydd effaith y digwyddiadau diweddar yn Wcráin.  Mae gan Wcráin cyfle da eleni, gan efallai fod pobl yn cydymdeimlo â nhw, ac felly’n fwy tebygol o bledleisio drostynt. Gan fod gan Wcráin cyfle eithaf da ta beth, efallai mai cynnydd bach yn nifer y pleidleisiau sydd angen arnyn nhw i ennill.

“Serch hynny, mae’n annhebygol y bydd Rwsia yn cael ei effeithio - mae’n anarferol iawn i ddigwyddiadau daear wleidyddol gael effaith negyddol ar y gystadleuaeth. Gan ei fod yn amhosib pleidleisio yn erbyn unrhyw wlad yng Nghystadleuaeth yr Eurovision, mae’n annhebygol y bydd unrhyw sgil-effaith ar Rwsia yn sgil y digwyddiadau diweddar". 

I gyrraedd ei gasgliadau, mae’r model rhagfynegi yn edrych ar ddewisiadau pleidleisio unigolion, ac yn rhannu’r dewisiadau hynny mewn i ddau gategori: ansawdd y gân, a sgôr “cyfeillgarwch” sy’n mesur hoffter gwledydd am wledydd eraill. 

Meddai Dr O’Leary: “Y newid mawr i’r model eleni yw fy mod yn defnyddio data o gwmnïoedd betio. Yn y gorffennol, doedd gan y model unrhyw wybodaeth am ansawdd y gân, ar wahân i’r wybodaeth roeddem wedi casglu o gystadlaethau blaenorol.

“Eleni, edrychais i ar y berthynas rhwng ods betio’r gân a’r sgôr gafodd ei ddarogan gan y model”.

Mae ymchwil presennol Dr O'Leary yn edrych ar ryngweithio rhwng rhewlifoedd a'r cefnforoedd. Cyn hynny bu'n gweithio yn yr Adran Atmosfferig, Gefnforol a Gwyddorau Gofod ym Mhrifysgol Michigan, ac yn Sefydliad Ymchwil Scott Polar ym Mhrifysgol Caergrawnt lle enillodd ei ddoethuriaeth (PhD). “Mae darogan canlyniadau’r gystadleuaeth Eurovision yn golygu ceisio deall beth yw patrymau pleidleisio pobl. Weithiau, does dim rheswm penodol dros eu pleidleisiau” meddai Dr O’Leary.

“Mae algorithmau Bayesaidd yn cynnig ffordd i weithio gyda symiau mawr o wybodaeth ansicr, a gweld y rheolau sy'n gosod sail.

“Mae’r un broses yn cael ei ddefnyddio er mwyn deall y prosesau cymhleth sy’n achosi newid hinsawdd”.

Gallwch ddilyn Dr Martin O’Leary ar Twitter @mewo2, neu ewch i’r blog lle gallwch ddarllen am ei ddaroganau. http://mewo2.com/.

Cynhelir  rownd derfynol cystadleuaeth yr Eurovision nos Sadwrn, 10 Mai. Disgwylir y bydd dros 170 miliwn o bobl o dros ddeugain o wledydd yn gwylio’r rhaglen. Ewch i http://www.eurovision.tv/page/timeline.