Cyhoeddi adroddiad ar hunanladdiad ymysg pobl ifanc yng Nghymru

Mae academydd o Brifysgol Abertawe wedi chwarae rôl allweddol mewn adroddiad a gyhoeddwyd heddiw (Dydd Iau, 20 Mawrth) gan Raglen Adolygu Marwolaethau Plant – rhan o Iechyd Cyhoeddus Cymru - sy’n edrych ar gyfraddau hunanladdiad ymysg plant a phobl ifanc yng Nghymru.

Mae Dr Ann John, ymgynghorydd mewn iechyd cyhoeddus i Iechyd Cyhoeddus Cymru ac athro cysylltiol ym Mhrifysgol Abertawe, a oedd yn arweinydd clinigol yr adolygiad wedi galw am i fwy gael ei wneud i ofalu fod canllawiau NICE yn cael eu gweithredu i reoli hunan-niweidio.

Mae argymhellion allweddol eraill yr adolygiad yn cynnwys: datblygu cofrestr diogelu plant Cymru gyfan a fyddai’n hygyrch i bob gwasanaeth perthnasol; cyfyngu ar gyrchiad i alcohol gan bobl ifanc; gofalu fod unrhyw raglenni ac ymyriadau ynglŷn ag atal hunanladdiad yn seiliedig ar y dystiolaeth ddiweddaraf; ac adolygu cynnydd gydag atal hunanladdiad bob tair blynedd.

Fe amlygodd yr adroddiad fod hunanladdiad, er yn anghyffredin, yn un o brif achosion marwolaeth ym mlynyddoedd yr arddegau o ffactorau allanol, gydag oddeutu un farwolaeth ym mhob pedair ymysg plant 12-17 oed yn debygol o fod yn hunanladdiad.

Fe gyhoeddwyd yr adroddiad gan Raglen Adolygu Marwolaethau Plant – rhan o Iechyd Cyhoeddus Cymru – ac fe adolygodd 34 hunanladdiad tebygol mewn plant a phobl ifanc yng Nghymru dros gyfnod o chwe blynedd.  Fe archwiliodd yr adroddiad ffactorau sydd wedi cyfrannu tuag at farwolaethau hunanladdiad mewn plant a phobl ifanc, fe nododd gyfleoedd i atal, ac fe wnaeth argymhellion i leihau’r risg o hunanladdiad i blant a phobl ifanc yng Nghymru.

Meddai Dr Ann John: “Pryd bynnag y mae rhywun yn ei ladd ei hun mae’n drasiedi ac yn peri trallod i lawer o bobl - teulu, ffrindiau, gweithwyr proffesiynol a’r gymuned ehangach.

“Mae’r adolygiad hwn yn ddarn allweddol o waith i’n helpu ni i gyd i ddeall y ffactorau sydd wedi cyfrannu tuag at y marwolaethau hyn, i nodi cyfleoedd i’w hatal a gwneud argymhellion i leihau’r risg o hunanladdiad i blant a phobl ifanc yng Nghymru.

“Nid yw hunanladdiad yn anochel ac mae gennym ni i gyd ran i’w wneud i atal marwolaethau pellach.’’

Dywedodd y Gweinidog Iechyd, Mark Drakeford: “Mae marwolaeth plentyn, beth bynnag fo’r amgylchiadau, yn ddigwyddiad arbennig o drasig ac yn un sy’n effeithio ar ffrindiau, teulu a’r gymuned ehangach.  Gall deall yr amgylchiadau ynghylch marwolaeth plentyn helpu pobl i ddechrau gwneud synnwyr o’r drasiedi ac fe allai helpu i atal marwolaethau plant eraill.

 “Mae Llywodraeth Cymru’n cefnogi datblygiad y rhaglen adolygu marwolaeth plant yng Nghymru ac rydyn ni’n croesawu’r cyhoeddiad heddiw o adolygiad thematig o farwolaethau plant a phobl ifanc drwy hunanladdiad tebygol.

“Mae hwn yn faes ymchwil anodd iawn ond mae’n hanfodol ein bod yn ceisio deall achosion hunanladdiad plentyndod i helpu i nodi cyfleodd i’w atal ac i geisio lleihau’r risg.”

Aeth Dr Ann John yn ei blaen: “Os ydych chi neu rywun rydych chi’n eu hadnabod yn cael eich effeithio gan y materion yn yr adroddiad hwn mae cefnogaeth ar gael gan nifer o elusennau.”

Mae’r help canlynol ar gael i unrhyw un sy’n bryderus:

Fe rennir yr adroddiad yn awr â rhanddeiliaid allweddol dros Gymru gyfan ac fe’i cyflwynir mewn seminar yng Nghaerdydd ar Fawrth 20.

Ceir gopi o’r adroddiad “Thematic review of deaths of children and young people through probable suicide, 2006-2012”, yma.


Nodiadau:

  • Nod rhaglen Adolygu Marwolaethau Plant yw nodi a disgrifio patrymau ac achosion marwolaethau mewn plant, yn cynnwys unrhyw dueddiadau, ac i argymell camau i leihau’r risg o ffactorau y gellid eu hosgoi ond sy’n cyfrannu tuag at farwolaethau plant yng Nghymru.
  • Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru’n sefydliad y GIG sy’n darparu cyngor iechyd y cyhoedd a gwasanaethau annibynnol proffesiynol i ddiogelu a gwella iechyd a lles poblogaeth Cymru. Mae mwy o wybodaeth ar Iechyd Cyhoeddus Cymru ar gael ar www.iechydcyhoedduscymru.org.