Abertawe’n rhan o gonsortiwm ymchwil a datblygu ynni blaenllaw sy’n tyfu

Mae Sefydliad Ymchwil Diogelwch Ynni Prifysgol Abertawe (ESRI) yn rhan o gonsortiwm ymchwil a datblygu rhyngwladol newydd sy’n tyfu a arweinir gan eCORP Stimulation Technologies, LLC (ecorpStim) a leolir yn UDA yn Houston, Tecsas.

Mae’r consortiwm yn dod â meddygon a gwyddonwyr ynghyd o Goleg Meddygaeth Baylor   a Phrifysgol Rice  Tecsas, partner cydweithredol Abertawe Prifysgol Grenoble, Ffrainc, a Glass Technology Services (GTS) a leolir yn Sheffield.

Bydd y grŵp yn adeiladu ar y gwaith a wnaed hyd yma i ymestyn ac ehangu eu hymchwil gymhwysol ar ddiogelwch a pherfformiad amgylcheddol ar gyfer datblygu nwy siâl gan ddefnyddio  HFP (heptafluoropropane) fel hylif ysgogi, gan gymryd lle dŵr croyw a ddefnyddir mewn hydro-ffracio.

Mae HFP yn nwy anfflamadwy, anwenwynol nad yw’n teneuo’r osôn a ddefnyddir yn aml mewn anadlwyr meddygol a diffoddwyr tân.

Mae ecorpStim yn datblygu HFP fel hylif ysgogi hynod ‘wyrdd’ ar gyfer cynhyrchu siâl, Ysgogi Propan Anfflamadwy, sy’n dileu’r pryderon amgylcheddol sy’n gysylltiedig â defnyddio symiau mawr o ychwanegion cemegol a dŵr a ddefnyddir yn aml mewn dulliau hydro-ffracio.

Canolbwynt y bartneriaeth hon fydd ar waith astudio a dylunio cynhwysfawr ar yr agweddau diogelwch sy’n gysylltiedig â dod o hyd i dechnoleg sy’n dderbyniol yn amgylcheddol ac yn gymdeithasol ar gyfer cynhyrchu olew a nwy gan sialau.

Bydd y meysydd pwnc allweddol ar gyfer astudio cydweithredol yn cynnwys dal, ailgylchu ac atal colledion o ran HFP wedi’i chwistrellu, a’r gemeg a’r wyddor defnyddiau ar gyfer y systemau sy’n gysylltiedig â defnyddio HFP.

Mae Sefydliad Ymchwil Diogelwch Ynni  (ESRI) Prifysgol Abertawe yn fuddsoddiad gwerth £38 miliwn, a leolir ar Gampws y Bae newydd y Brifysgol.

Mae ESRI, y ganolfan ymchwil gyntaf o’i math yn y DU, yn dwysáu cryfder y Coleg Peirianneg yn y sector ynni ac yn canolbwyntio ar faterion diogelwch ynghylch datblygu ac ehangu prosesau ynni presennol, yn ogystal â defnyddio ac integreiddio technolegau ynni newydd yn ddiogel.

Meddai’r Athro Andrew R Barron, sy’n Gadeirydd Ynni Carbon Isel a’r Amgylchedd Sêr Cymru ym Mhrifysgol Abertawe ac yn Gadeirydd Cemeg Charles W Duncan, Jr Welch ym Mhrifysgol Rice, sy’n arwain ESRI: “Mae’r meysydd ymchwil bwriadedig hyn yn enghraifft o genhadaeth ESRI i ddatblygu technolegau newydd i greu dyfodol ynni cyfrifol.

“Mae’r bartneriaeth hon yn ehangu’n cydweithrediadau ymchwil presennol gan gynnwys y rhai hynny gyda Phrifysgol Rice a Phrifysgol Grenoble.”

Meddai John Francis Thrash, Rheolwr Gyfarwyddwr, Prif Swyddog Gweithredol ecorpStim: “Mae gwaith ein consortiwm hyd yma’n cefnogi ehangu’r astudio, ac yn ein barn yn y cyswllt hwn, nid oes llawer o amheuaeth y gellir ymgymryd ag ysgogi NFP yn ddiogel yn y maes gyda gofal amgylcheddol manwl.

“Er y byddai modd defnyddio’r dechnoleg yn fyd-eang, yn Ewrop heddiw mae angen brys i ddatgloi, mewn modd call, gyflenwadau Ewrop o olew a nwy naturiol.”