Seiberderfydgaeth: Beth yw hi, Pwy sy'n gyfrifol ac A fydd yn effeithio arnaf i?

A all seiberderfydgaeth ddymchwel llywodraeth o ochr arall y byd gan ddefnyddio cyfrifiadur yn unig, fel sy'n digwydd yn Skyfall, Die Hard 4.0 a 24? Neu ai ffuglen yw hyn i gyd?

Bydd cynhadledd ryngwladol fawr a gynhelir gan Brifysgol Abertawe yn gofyn 'Beth yn union yw seiberderfysgaeth?', 'Pa mor berthnasol yw ei bygythiad?', 'A ydyw erioed wedi digwydd?' a 'Sut y dylwn ymateb i’r bygythiad y mae’n ei gyflwyno?’

Bydd y Gynhadledd Seiberderfydgaeth, a fydd yn cael ei gynnal ar 11/12 Ebrill 2013 yn Birmingham yn dod ag ysgolheigion rhyngwladol at ei gilydd o ar draws y gwyddorau cymdeithasol a ffisegol i archwilio ein dealltwriaeth ac ymatebion i seiberderfydgaeth.

Yr Arglwydd Carlile o Aberriw CF, cyn adolygydd annibynnol cyfreithiau terfysgaeth y DU ac un o brif arbenigwyr cyfreithiol Prydain fydd y prif siaradwr yn y gynhadledd. Ymhlith y siaradwyr eraill ceir arbenigwyr o ar draws y byd, gan gynnwys y DU, Iwerddon, Awstralia ac UDA. 

Mae'r gynhadledd wedi'i threfnu gan dîm Prosiect Seiberderfydgaeth y Brifysgol. Mae'r Prosiect Seiberderfydgaeth yn fenter ymchwil amlddisgyblaethol a sefydlwyd i archwilio ystod o gwestiynau pwysig yn ymwneud â seiberderfydgaeth.

Meddai Stuart Macdonald, Uwch-ddarlithydd, Ysgol y Gyfraith a Dirprwy Gyfarwyddwr y Ganolfan ar gyfer Cyfiawnder Troseddol a Throseddeg ym Mhrifysgol Abertawe: "Mae seiberderfydgaeth yn debygol o fod yn gysyniad cyfarwydd, ond eto'n amwys i nifer o bobl. Er bod y term wedi bodoli ers rhyw ugain mlynedd bellach, does dim consensws o ran yr hyn y mae’n cyfeirio ato, pa mor berthnasol yw’r bygythiad y mae’n ei gyflwyno a sut y dylai gwladwriaethau ac eraill ymateb iddi (os o gwbl). Ceir anghytuno hyd yn oed ynghylch a yw seiberderfysgaeth wedi digwydd erioed ai peidio!

“Mewn ymgais i ddechrau darparu atebion gwnaethom sefydlu rhwydwaith ymchwil amlddisgyblaethol seiberderfysgaeth yn 2011, yn dod ag arbenigedd  o'r gwyddorau ffisegol (peirianneg, cyfrifiadureg) a’r gwyddorau cymdeithasol (gwleidyddiaeth, cysylltiadau rhyngwladol, y gyfraith, troseddeg) at ei gilydd. Y tu hwnt i’w aelodau academaidd, mae’r prosiect hefyd yn cynnal tri ymchwilydd ôl-raddedig a thri intern.

“Mae gweithgarwch ymchwil diweddar ein tîm wedi cynnwys cynnal arolwg ar farnau dros 500 o academyddion ar draws y byd ar seiberderfysgaeth, ac adeiladu cronfa ddata o ddiffiniadau gwleidyddol, cyfreithiol a diffiniadau eraill o seiberderfysgaeth i helpu archwilio gwahaniaethau allweddol yn y modd y mae pobl yn ymdrin â’r term hwn ar draws awdurdodau cyfreithiol neu ddiwylliannau gwleidyddol.”

Mae'r gynhadledd wedi’i threfnu o amgylch y tair thema Deall seiberderfysgaeth; Asesu bygythiad seiberderfysgaeth a Gwerthuso ymatebion i fygythiadau seiberderfysgaeth.