Canolfan ymchwil ynni solar i osod Cymru ar ben blaen y diwydiant solar

Mae canolfan ymchwil ynni solar newydd o safon fyd-eang i gefnogi twf y diwydiant solar yng Nghymru, ac sydd wedi’i harwain gan un o brif wyddonwyr ymchwil ynni solar y byd, wedi’i lansio heddiw gan Brifysgol Abertawe, ar ôl derbyn £6 miliwn gan raglen Sêr Cymru Llywodraeth Cymru.

Mae Edwina Hart, Gweinidog yr Economi, Gwyddoniaeth a Thrafnidiaeth wedi croesawu’r Athro James Durrant o Goleg Imperial Llundain, fel Cadeirydd Ymchwil Ynni Solar Sêr Cymru a fydd yn arwain y fenter Sêr Solar newydd sydd wedi’i lleoli wrth ochr menter SPECIFIC  Prifysgol Abertawe yn y Ganolfan Menter a Gwybodaeth, Parc Ynni Baglan.

Mae’r fenter Sêr Solar wedi’i hariannu fel rhan o raglen Sêr Cymru, sef rhaglen £50 miliwn Llywodraeth Cymru sydd wedi’i dylunio i wella gallu ymchwil yng Nghymru trwy ddenu ysgolheigion blaenllaw’r byd a’u timoedd i Gymru. 

Bydd ymchwilwyr o Goleg Imperial Llundain, sy’n gartref i grŵp ymchwil mwyaf y byd sy’n ymrwymedig i ddatblygu technolegau solar newydd, ac sy’n cynnwys yr ymchwilydd ynni solar blaenllaw yr Athro Jenny Nelson, yn ymuno ag ymchwilwyr o Gymru o’r ganolfan ymchwil a fydd wedi’i harwain gan Brifysgol Abertawe ac sy’n cynnwys Prifysgol Bangor ac Ysgol Pensaernïaeth Cymru.

Bydd penodi staff newydd yn y Brifysgol yn creu gallu ym maes technolegau solar cyraeddadwy a fydd yn arwain y ffordd yn fyd-eang.

Nod cyffredinol tîm Solar Sêr Cymru yw creu canolfan ymchwil ynni solar er mwyn ddarparu ymchwil gwyddonol sy’n arwain y ffordd yn fyd-eang ac i gefnogi twf diwydiant solar newydd yng Nghymru.

Mae disgwyl i dîm Solar Sêr Cymru weithio’n agos gyda phrosiect SPECIFIC. Bydd SPECIFIC yn defnyddio’r cyfleuster llinell beilot i ddatblygu syniadau ymchwil er mwyn creu a datblygu cymwysiadau solar cyraeddadwy gyda'r nod o greu cynnyrch glân, gwyrdd, gwerth uchel o safon fyd-eang. Bydd y cydweithio hwn rhwng y byd academaidd, y byd diwydiant, y byd ymchwil a myfyrwyr yn datblygu’r ymchwil o’r labordy i lawr y ffatri ac yn arwain y ffordd ar gyfer masnacheiddio cyflym a chreu diwydiant sylweddol yn y DU.

Mae ynni solar wedi’i gydnabod fel ffynhonnell ynni di-ben-draw ar gyfer y dyfodol, gyda digon o ynni solar ar y blaned mewn un diwrnod yn ddigon i ddarparu pŵer ar gyfer ein gofynion ynni am y chwarter canrif nesaf.

Ser Cymru launchMeddai Edwina Hart, Gweinidog yr Economi, Gwyddoniaeth a Thrafnidiaeth: “Mae’n bleser mawr gen i groesawu’r Athro Durrant i Gymru ac i Brifysgol Abertawe, lle bydd ei brofiad a’i wybodaeth yn helpu i greu tîm ymchwil o safon fyd-eang ym maes ynni solar.

“Mae’r rhaglen Sêr Cymru yn ein helpu i ddarparu ein hymrwymiad o ddatblygu gwyddoniaeth a menter yng Nghymru, sy’n yrrwr pwysig o ran twf economaidd. Bydd yr ymchwil hon ym maes ynni carbon isel hefyd yn ein helpu i gwrdd â’n hymrwymiadau o leihau allyriadau carbon ac ymdrin â newid hinsawdd.”

Meddai Prif Gynghorydd Gwyddonol Cymru, yr Athro Julie Williams: “Rydw i wrth fy modd â gweld yr ail benodiad dan raglen Sêr Cymru. Mae’r Athro Durrant yn adnabyddus yn rhyngwladol am ragoriaeth ymchwil ac mae ganddo brofiad helaeth yn ei faes a byddaf yn edrych ymlaen yn fawr at ei weld yn adeiladu tîm ymchwil o safon fyd-eang ym Mhrifysgol Abertawe”.

Meddai’r Athro Durrant: “Mae ynni solar eisoes yn fusnes mawr, gyda dros $140 biliwn wedi’i fuddsoddi ynddo'r llynedd. Mae’r buddsoddiad hwn gan Lywodraeth Cymru’n cynnig cyfle gwych i gyflymu’r broses o ganfod defnyddiau drwodd hyd at weithgynhyrchu masnachol, a fydd felly’n gosod Cymru, a’r DU, wrth wraidd y chwyldro solar sy’n tyfu.”

Meddai’r Athro Dave Worsley, Cyfarwyddwr Ymchwil y prosiect SPECIFIC: “Dyma’r cam cyntaf o greu grŵp ymchwil blaenllaw ym maes ynni solar ac i ddatblygu o hynny allan.”