Breakthrough 2013: Arddangos Ymchwil Abertawe

Cyhoeddwyd rhifyn newydd o brif gylchgrawn ymchwil Prifysgol Abertawe - Breakthrough - sy'n dangos ystod, ansawdd, ac effaith ymchwil y Brifysgol ar draws y chwe Choleg academaidd.

Breakthrough Leighton AndrewsLansiwyd y gyfrol, sydd â 160 o dudalennau, gan Leighton Andrews, y Gweinidog Addysg a Sgiliau, yng ngŵydd yr Athro John Harries, Prif Swyddog Gwyddonol Cymru, yng Nghanolfan Mileniwm Cymru ym Mae Caerdydd ddydd Mawrth, 5 Chwefror.   Mae'r cyhoeddiad ar gael ar-lein hefyd.

Gyda gwaith arloesol mewn ymchwil gwrthfater, Nanotechnoleg, a pheirianneg, darganfyddiadau nodedig ynghylch newid hinsawdd, a datblygiadau mewn meddygaeth, mae Prifysgol Abertawe eisoes wedi gwneud cyfraniad aruthrol i'r cynnydd yn ein gwybodaeth a'n dealltwriaeth am y byd yr ydym yn byw ynddo.

Ac mae Breakthrough yn rhoi cipolwg ar rai enghreifftiau o ymchwil diweddaraf y Brifysgol; ymchwil sydd ar flaen y gad, sy'n cydweithredu gyda sefydliadau eraill ledled y byd, ac sy'n cael ei gydnabod yn rhyngwladol.  Gwneir yr ymchwil ar y cyd â rhai o sefydliadau amlycaf a chwmnïau mwyaf y byd, gan gynnwys Airbus, BAE Systems, CERN, Rolls-Royce, Tata a Tata Steel.

Cyfnod cyffrous i Brifysgol Abertawe...

Breakthrough GroupMeddai'r Athro Richard B Davies, Is-ganghellor Prifysgol Abertawe: "Mae lefelau digynsail o fuddsoddiad yn ein seilwaith ymchwil wedi cynnwys datblygiadau o’r radd flaenaf ar y campws a newidiadau strwythurol yn ein Colegau academaidd i feithrin amgylchedd lle gall ymchwil o safon fyd-eang ffynnu.

“Dyma gyfnod cyffrous i Brifysgol Abertawe. Mae uchelbwyntiau diweddar wedi cynnwys nifer o gynlluniau sylweddol, megis ail adeilad y Sefydliad Gwyddor Bywyd, ac mae ein Campws Gwyddoniaeth ac Arloesedd ymhlith y prosiectau mwyaf cyffrous ac uchelgeisiol yn sector addysg uwch y DU ers degawdau, gan atgyfnerthu enw da cynyddol Abertawe fel un o’r prifysgolion sy’n datblygu gyflymaf yn y DU.

"Yn yr Ymarfer Asesu Ymchwil diweddaraf (2008), cyflawnodd Abertawe y twf mwyaf o blith unrhyw brifysgol yn y DU mewn gweithgarwch ymchwil sydd o ansawdd rhyngwladol ac sydd ar y blaen yn fyd-eang, gyda thros 90% o'n staff academaidd yn gwneud ymchwil, gan gadarnhau ein bod yn brifysgol sy’n canolbwyntio’n wirioneddol ar ymchwil. Mae’r dyblu dilynol mewn incwm ymchwil yn dystiolaeth bod y cynnydd hwn yn cael ei gynnal.

"Mae Breakthrough yn rhoi trosolwg o raddfa ac effaith yr ymchwil sy’n cael ei wneud yn Abertawe, ac yn cyfleu bywiogrwydd yr amgylchedd ymchwil sydd bellach wedi’i sefydlu’n gadarn yn y Brifysgol."

Mae’r cynnydd diweddar wedi bod yn drawiadol...

Meddai'r Athro Ian Cluckie, Dirprwy Is-ganghellor Prifysgol Abertawe: "Mae ein hymagwedd at ymchwil yn adeiladu ar ddyheadau ein sylfaenwyr, a aeth ati ym 1920 i ymateb i ofynion diwydiant. Roedd y pum Athro cyntaf a benodwyd ganddynt ym meysydd peirianneg, meteleg, ffiseg, mathemateg a chemeg – meysydd sy’n dal i fod yn amlwg ar ffurf pynciau STEM heddiw ac sy’n sail i lawer o ddatblygiadau mwyaf nodedig y Brifysgol.

"Mae’r cynnydd diweddar wedi bod yn drawiadol, ond yr her yw cyflymu’r momentwm hwnnw. Rydym wedi ymrwymo i barhau â’n polisi o benodiadau strategol; cynnal twf incwm grantiau ymchwil trwy wella ansawdd ceisiadau; neilltuo mwy o ymchwilwyr i weithgareddau sicrhau grantiau, a meithrin cydweithrediadau cenedlaethol a rhyngwladol effeithiol.

“Mae pob un o'n chwe Choleg â chlystyrau ymchwil sy'n dod â sefydliadau ymchwil, cwmnïau preifat, y sector cyhoeddus, a'r trydydd sector, at ei gilydd, gan gynyddu'n capasiti i arwain ym meysydd newydd a meysydd sy'n dod i'r amlwg. Hefyd, mae ein lleoliad campws ac ymchwilwyr sydd wedi ymroi i waith rhyngddisgyblaethol, wedi galluogi rhaglen o waith traws-golegol sy'n agwedd nodweddiadol a grymusol o amgylchedd ymchwil deinamig y Brifysgol.”

Oes newydd i'r Brifysgol a'i hymchwil...

Meddai'r Athro Noel Thompson, Dirprwy Is-ganghellor Prifysgol Abertawe: "Mae degawdau o ymchwil gymhwysol wedi cyfoethogi ein heconomi a’n cymdeithas. Mae pwyslais cynyddol Llywodraeth y DU ar effaith yn adlewyrchu’r egwyddor arweiniol sy’n llywio ein rhaglen o ddatblygu’r campws, sbardun hollbwysig ar gyfer datblygiad sy’n darparu canolfan Ewropeaidd ar gyfer ymchwil STEM a chydweithredu ym myd diwydiant.

"Mae ymrwymiad pellach i ymchwil amlddisgyblaethol yn sicrhau ein bod yn cyfuno cryfderau mewn meysydd STEM ag ymchwil yn y gwyddorau cymdeithasol, y celfyddydau a’r dyniaethau, a busnes, economeg a’r gyfraith, i fynd i’r afael â llawer o’r heriau mwyaf cymhleth a dybryd yn y byd.

"Mae datblygiad y Campws Gwyddoniaeth ac Arloesedd yn arwydd o oes newydd i’r Brifysgol a’i hymchwil. Bydd y buddsoddiad sylweddol hwn yn ein galluogi i harneisio ein cryfderau ymchwil wrth amrywiaeth eang o fentrau busnes lleol a rhyngwladol ac i hyrwyddo twf clystyrau uwch-dechnoleg.

"Mae ymchwil yn sail i’r holl weithgareddau academaidd a’r holl weithgareddau a wneir gan fyfyrwyr ar draws y Brifysgol, ac mae diwylliant ymchwil a nodweddir gan ei fywiogrwydd yn allweddol i ddyfodol y sefydliad. Trwy ddatblygu portffolio ymchwil y Brifysgol, denu a chadw’r ymchwilwyr a’r ôl-raddedigion mwyaf dawnus, a thrwy weithio o fewn ac ar draws disgyblaethau, byddwn yn parhau i fynd i’r afael â’r heriau sy’n wynebu Cymru a’r byd ehangach."

I lawrlwytho copi o Breakthrough ewch i: http://www.swansea.ac.uk/cy/breakthrough/, am ac am ragor o wybodaeth am ymchwil ym Mhrifysgol Abertawe, ewch i: http://www.swansea.ac.uk/cy/ymchwil/.


Mae clawr blaen Breakthrough (gweler y llun) yn dangos delwedd o'r enw  “When the blue stuff hits the fan”, gan Rami Malki, o Grŵp Ymchwil Ynni Adnewyddadwy Morol Prifysgol Abertawe, yn y Coleg Peirianneg.

Mae'r ddelwedd, oedd yn un o'r cynigion a enillodd wobr yng nghystadleuaeth Ymchwil fel Celf y Brifysgol, yn dangos strwythur y llif yn esblygu y tu ôl i dyrbin llanw, sy'n cynhyrchu ynni o'r môr.

Defnyddir Modelu Cyfrifiadurol Deinameg Hylif i ddarogan nodweddion y llif o gwmpas llafnau cylchdröol, a rhoddir arwynebau llif ar waith i amlygu symudiad y llif y tu ôl i'r tyrbin.