Ysgolhaig Prifysgol Abertawe i Olygu Gwaith un o Brif Feirdd Cymru

Mae Dr Cynfael Lake, darlithydd yn Academi Hywel Teifi, Prifysgol Abertawe, wedi ennill Cymrodoriaeth freintiedig gan y Cyngor Prydeinig gwerth 89k i astudio barddoniaeth Hywel Dafi.

Hywel Dafi yw’r unig un o brif feirdd y 15fed ganrif nad oes neb wedi golygu ei waith eto, a bydd Dr Cynfael Lake yn cael blwyddyn yn rhydd o’i waith yn y Brifysgol i baratoi’r golygiad.

Cynfael

Mae dros 100 o gerddi gan Hywel Dafi wedi’u diogelu mewn llawysgrifa u, llawer ohonynt yn y Llyfrgell Genedlaethol yn Aberystwyth, a bydd rhaid astudio a chymharu pob copi yn fanwl. Mae’r cerddi yn bennaf yn talu teyrnged i deuluoedd bonheddig yn Sir Frycheiniog yr oedd y bardd yn rhannu llinach gyffredin â nhw.

Er nad yw’n frodor o Abertawe, treuliodd Dr Lake ei arddegau yn y ddinas a bu’n ddisgybl yn Ysgol Gyfun Penlan. Cafodd ei radd ym Mhrifysgol Abertawe a dychwelodd ym 1996 ar ôl cyfnodau’n gweithio gydag Eisteddfod Genedlaethol Cymru a Phrifysgol Aberystwyth.

Mae Dr Cynfael Lake yn arbenigwr ar waith Huw Jones o Langwm, un o awduron baledi ac anterliwtiau mwyaf adnabyddus y ddeunawfed ganrif, gan gyhoeddi astudiaeth o’i waith yn y gyfres Llên y Llenor ac arwain prosiect i gasglu ei holl faledi.

Cyhoeddwyd detholiad o 50 o’r baledi yn 2010, (Detholiad o faledi Huw Jones ‘Llymgi Penllwyd Llangwm’) a’r gobaith yw cyhoeddi’r cyfan o’r baledi ar wefan newydd, tua 190 i gyd.

Meddai Cyfarwyddwr Sefydliad Ymchwil y Celfyddydau a’r Dyniaethau ym Mhrifysgol Abertawe, yr Athro Chris Williams: “Rhaid llongyfarch Dr Cynfael Lake ar ennill y gymrodoriaeth hynod gystadleuol hon. Mae’r ffaith ei fod wedi’i ddewis i gyflwyno barddoniaeth Hywel Dafi i gynulleidfa fodern yn deyrnged i’w sgiliau fel golygydd ac i’w enw da fel ysgolhaig.”