Technoleg Cwmwl Iechyd Cymraeg yn dod â buddion gofal iechyd i GIG y DU

Health Cloud Mae prosiect newydd gwerth £600K wedi dod ag ymchwilwyr o Brifysgol Abertawe a chwmnïau eIechyd yng Nghymru at ei gilydd i ddatblygu technoleg cyfrifiadura cwmwl a fydd yn darparu buddion hirdymor sylweddol i GIG y DU ac Economi Cymru ynghyd.

Bydd y prosiect Cwmwl Iechyd 20-mis o hyd, a arweinir gan yr Athro David Ford, Cyfarwyddwr Gwybodeg Iechyd yng Ngholeg Meddygaeth y Brifysgol, yn cefnogi gofal clinigol ac yn caniatáu dosbarthu adnoddau yn effeithiol ar draws y system gofal iechyd, a hefyd yn pontio’r bwlch rhwng cwmnïau eIechyd yng Nghymru - BbaChau gan amlaf - a’u marchnad GIG botensial yn y DU.

Mae’r prosiect, a gefnogir gan grant o £240K drwy raglen Arbenigedd Academaidd i Fusnesau (A4B) Llywodraeth Cymru a ariannir yn Ewropeaidd, yn cynnwys partneriaethau â The Ascent Group a leolir yn Sir Fynwy, ac Applied Health Intelligence Limited, adran o Gesundheitsforen Leipzig GmbH, a leolir yn Abertawe

Meddai’r Gweinidog Busnes Edwina Hart: “Dyma enghraifft dda o gydweithio rhwng y byd academaidd a busnesau yng Nghymru a all o bosib fod o fudd i’r system gofal iechyd a’r economi yng Nghymru.

“Cynhelir swm anhygoel o ymchwil arloesol mewn Prifysgolion yng Nghymru y gall busnesau yng Nghymru fanteisio arni a helpu ei masnacheiddio, ac rydw i’n falch bod ein rhaglen A4B yn weithgar wrth gefnogi cyfleoedd newydd ar gyfer cwmnïau eIechyd.”

Nod y fenter yw creu amgylchedd Cwmwl Iechyd GIG diogel, lle y caiff cymwysiadau achrededig a ddefnyddir i ddadansoddi data gofal iechyd eu datblygu a’u cynnal, ac yna eu gwneud ar gael i staff GIG ar draws y DU ar sail ar gais a ‘thalu wrth ddefnyddio’.

Bydd hyn yn caniatáu i ddefnyddwyr dreialu amryw gynhyrchion meddalwedd ar gost sydd lawer yn is a chyn cyrraedd y cam lle bo angen proses gaffael ffurfiol. 

Yn sgil hyn, bydd gan y GIG fantais allweddol wrth samplu a chymharu gwahanol gymwysiadau o fewn Cwmwl Iechyd, a chyn gwneud buddsoddiad ariannol sylweddol mewn unrhyw gymhwysiad unigol.

Byddai cwmnïoedd eIechyd yng Nghymru hefyd yn elwa o gael mynediad at eu marchnad GIG botensial, na fu’n gyraeddadwy iddynt yn flaenorol, gydag elw cyflym ar fuddsoddiadau wrth ddatblygu cymwysiadau.

David Ford2012 Meddai’r Athro David Ford, Cyfarwyddwr Gwybodeg Iechyd yng Ngholeg Meddygaeth Prifysgol Abertawe: “Mae data Gofal Iechyd yn sensitif tu hwnt ac mae ei drosglwyddo at ddiben dadansoddi – yn enwedig y tu allan i rwydwaith diogel y GIG – wedi’i gyfyngu’n llym. Yn hynny o beth nid yw hyn yn ymarferol nac yn ddymunol.

“Mae’r opsiwn arall - i sefydliadau GIG brynu copïau trwyddedig o raglenni meddalwedd dadansoddi i’w gosod ar eu serfwyr eu hunain o fewn rhwydwaith ddiogel y GIG – yn gofyn am broses gaffael hir a chostus tu hwnt, sydd i bob pwrpas yn eithrio pawb heblaw’r gwerthwyr meddalwedd rhyngwladol mwyaf. 

“AM y rhesymau hyn, ni fu modd i’r sector gofal iechyd fanteisio’n llawn ar y datblygiadau mewn technoleg gwybodaeth.”

Mae ymrwymiad i ddiogelwch data wrth wraidd y prosiect; byddai’r Cwmwl Iechyd yn cael ei adeiladu o fewn rhwydwaith ddiogel y GIG ac yn defnyddio technolegau olion bysedd digidol a threialon archwilio o’r radd flaenaf, i ddarparu amgylchedd perfformiad uchel diogel.

Un o’r prif gysyniadau yw y caiff yr holl waith dadansoddi ar ddata GIG ei berfformio’n ddiogel o fewn amgylchedd rhwydwaith letyol y GIG.

“Bydd dyluniad y Cwmwl Iechyd yn dadansoddi ac yn dehongli’r data a ddarperir ar unwaith, ac yn dychwelyd canlyniad i’r gweithiwr clinigol sy’n cyflwyno’r cais heb storio’r data,” ychwanegodd yr Athro Ford.

“O ganlyniad, ni fydd data gofal iechyd yn gadael rhwydwaith ddiogel y GIG ar unrhyw adeg, ac ni wneir unrhyw gopïau ychwanegol o ddata gofal iechyd. Sicrheir ansawdd cymwysiadau a osodir ar y Cwmwl Iechyd o flaen llaw i sicrhau eu bod yn cwrdd â safonau diogelwch data a llywodraethu gwybodaeth y GIG.

“Bydd hyn yn sicrhau y bydd y dyluniad Cwmwl Iechyd yn creu amgylchedd unigryw diogel a dibynadwy o fewn rhwydwaith y GIG a fydd yn rhoi hyder i staff y gallant ddadansoddi data gofal iechyd gan ddefnyddio’r cymwysiadau sydd ar gael, gan gyd-fynd yn llawn â safonau diogelwch data a llywodraethu gwybodaeth y GIG.

“Bydd modd hefyd i ddefnyddwyr meddalwedd ddarparu adborth i gwmnïau eIechyd, i’w galluogi i ddatblygu a llunio eu cynnyrch a’u gwasanaethau’n gyflym yn unol â gofynion y farchnad, a fydd yn cefnogi mentergarwch a gwaith datblygu meddalwedd a arweinir gan y GIG.”


Llun 1: O’r chwith i’r dde, James Zorab, Cyfarwyddwr The Ascent Group; Yr Athro David Ford, Cyfarwyddwr Gwybodeg Iechyd, Prifysgol Abertawe; Julie Kennedy, Rheolwr Datblygu Busnes ehi2, Prifysgol Abertawey; Kevin Curtis, Cyfarwyddwr Applied Health Intelligence Limited.

Llun 2: Yr Athro David Ford, Cyfarwyddwr Gwybodeg Iechyd yng Ngholeg Meddygaeth Prifysgol Abertawe.